به گزارش پایگاه  خبری علت  به نقل از  نصر ، عیسی کلانتری در هشتمین جلسه کمیته سیاستگذاری (کمیته راهبری) ستاد احیای دریاچه ارومیه افزود: هنوز مشکلات مالی دولت به پایان نرسیده و در مقطع کنونی نیز با کمبود منابع روبرو است، به همین دلیل توصیه من رفتن به دنبال منابع دیگری غیر از منابع دولتی است زیرا با منابع داخلی دریاچه ارومیه و محیط زیست کشور احیا نمی ‌شود، اگر تمرکز ستاد صرفا بر روی منابع دولتی باشد، احیای دریاچه با تاخیر بیشتری مواجه می‌ شود.

وی اظهار کرد: بنابراین در جریان بازنگری نقشه راه احیاء، برنامه‌ ها باید متناسب با منابع باشد، اگر دولت سالانه صد درصد اعتبارات پیش ‌بینی شده را پرداخت کند، صد در صد کار انجام شود و اگر اعتبارات کمتری تخصیص یافت، حجم کاری متناسب با آن تعریف شود؛ نه اینکه کار بخوابد یا ما صرفا متهم به کم کاری شویم.
دبیر و مجری ستاد احیای دریاچه ارومیه توضیح داد: پیشتر به رییس جمهوری نیز گفته بودم، محیط ‌زیست صرفا برای ما نیست، برای نسل ‌ها بعدی هم است و باید محیط زیست به جای اولویت آخر بودن، جزو اولین اولویت ‌های ولت باشد.
وی افزود: اگر صرفا صبر کنیم پول هنگفت برسد و بعد محیط زیست را نجات دهیم، محیط زیست از بین رفته است، اکنون باید سالانه دو میلیارد دلار پول به محیط زیست تزریق شود تا جان بگیرد، اکنون آب‌های تجدید ‌پذیر کشور از ۱۳۰ میلیارد متر مکعب به ۸۸ میلیارد متر مکعب رسیده است.
کلانتری تاکید کرد: ما باید به دنبال منابع دیگر برویم، باید به دنبال منابع مالی بین المللی برویم چون هیچ چاره‌ای جزء استقراض از منابع بین المللی نداریم، اکنون در دنیا ۱۲ هزار میلیارد دلار پول سرگردان وجود دارد که به دنبال محلی برای سرمایه ‌گذاری است؛ این رویکرد ۱۰ سال پیش نبود، ولی الان برای سرمایه ‌گذاری در حوزه محیط‌ زیست تقاضا زیاد است، پس ما باید از این فرصت‌ ها استفاده کنیم.‌
*** برنامه بازنگری نقشه راه احیای دریاچه ارومیه به سرعت تکمیل شود
در ادامه جلسه مسعود تجریشی مدیر دفتربرنامه‌ ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گزارشی از روند فعالیت‌های ستاد به کمیته راهبری ارائه کرد، در این گزارش به فعالیت صندوق‌های خرد که از سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرده بودند، استفاده از ظرفیت‌ های بین ‌المللی در راستای احیای دریاچه، همکاری با فائو در خصوص طرح معیشت جایگزین و کاهش ۴۰ درصدی آب کشاورزی اشاره شد.
در گزارش تجریشی، موضوع از سرگیری همکاری ستاد با جایکا و استفاده از مدل‌ سازی هیدرولوژی برای پیشبرد برنامه‌ ها و همچنین برنامه سازمان تحقیقات جهانی ایکاردا برای کاهش مصرف آب سخن به میان آمد.
سخنگوی ستاد احیای دریاچه ارومیه توضیح داد: در جریان کاهش مصرف آب کشاورزی، ایکاردا در کشور مصر تجربه خوبی دارد، با برنامه ایکاردا، مصر در مدت دو سال ۳۰ درصد سطح آب مصرفی خود را کاهش داد، ستاد قصد دارد همکاری را در این خصوص با تمرکز بر بررسی مناطق دیمزار حوضه آبریز انجام دهد.
تجریشی به همکاری ستاد با دانشگاه و مرکز تحقیقاتی واخنینگن و سازمان بین‌المللی یاسا اشاره کرد و توضیح داد: مهر ماه امسال از کشور مالزی نیز گروهی به ایران می ‌آیند تا درباره همکاری در زمینه زنجیره ارزش غذایی تبادل نظر کنند، همچنین موضوع بررسی اثرات میان گذر دریاچه ارومیه، کاهش مصرف آب و استحصال نمک نیز مطرح و بررسی خواهد شد، البته همکاری‌های ما صرفا با مجموعه‌ های خارجی نیست بلکه از توان و دانش همه مجموعه‌ های علمی و دانشگاهی کشور نیز بهره‌ گرفته‌ ایم.
مدیر دفتر برنامه ‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه، پیرامون عملکرد وزارتخانه ‌ها و سازمان‌ های مرتبط با ستاد گفت: دستگاه ‌های اجرایی به وجود تمام ضعف ها با ما همراه هستند .
وی در تشریح برخی از آنها توضیح داد: در دنیای پیشرفته یک طرح کشاورزی در سال اول به صورت پایلوت ۵ هکتار اجرا می ‌شود و در سال دوم ۵۰ هکتار به اجرا در می‌ آید اما در اینجا جهاد کشاورزی بعد از گذشت سه سال و نیم هنوز گزارش‌ هایی که ارائه می ‌کند در قالب پایلوت است، بر این اساس نیز به رغم اینکه بودجه مناسبی در این بخش به جهاد کشاورزی تزریق شده عملکرد آنها در کاهش مصرف آب ضعیف است.
در گزارش تجریشی، به معیشت نامناسب مردم آذربایجان شرقی اشاره شد و موضوع کنترل گرد و غبار منطقه و بررسی اثرات گرد و غبار منطقه از سوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز مطرح شد.
وی به کارگاه‌های مقعطی همچون استحصال نمک، DSS و غیره اشاره کرد و گفت: در هر مقطع در راستای پیشبرد اهداف، مجموعه‌های مختلفی شکل گرفته ‌اند که در این زمینه ما از ظرفیت ‌های بخش ‌خصوصی و دانشگاه‌ها استفاده کرده‌ایم.
هشتمین جلسه کمیته راهبری ستاد احیای دریاچه ارومیه با گزارش‌ هایی از سوی کارشناسان ارشد دفتر برنامه‌ ریزی و تلفیق ستاد احیاء آغاز شد و در ادامه حاضران پس از ارائه گزارش‌ ها نظرات خود را که عمدتا در تایید اصلاح نقشه راه نونی بود، مطرح کردند.
محمد کیافر، عضو کمیته نظارت بر عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه درباره مسائل مطرح شده گفت: باید با واقع بینی‌ نقشه راه را ترسیم کنیم. نقشه راه جدید باید با مشارکت همه ذی‌نفعان باشد گذشته از این باید ساختار موجود اصلاح شود.
وی معتقد است: درحال حاضر ستاد اقتدار کافی برای حفظ خود را ندارد، باید اقتدار قانونی داشته باشد که با هر تغییری در سطح کلان دولت از بین نرود.
کیافر افزود: روند حرکت نباید به هیچ وجه خطی باشد، باید بررسی شود، خروجی هر بخش و هر فعالیتی با اهداف تطابق دارد یا خیر، ستاد باید بر اساس متغیرهایی همچون منابع و متغیرهای بارندگی که بر روند کار تاثیر زیادی می ‌گذارد، مدل طراحی و هر ۶ ماه یکبار آن را به روز‌ رسانی کند، حتی ساختار نظارتی ستاد باید اصلاح شود و براساس زیر حوضه‌ ها نظارت صورت گیرد.
سید مرتضی موسوی، مدیرکل دفتر مدیریت بهم پیوسته منابع آب حوضه‌های آبریز دریای خزر و دریاچه ارومیه نیز در این نشست گزارشی از وضعیت بارش‌ در سال‌های مختلف و منابع تجدید پذیر ارائه کرد، براساس این گزارش اگرچه از سال ۱۳۷۴ به بعد بارش‌ ها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه کاملا دگرگون شد اما تا مدت‌ها دریاچه خودش را حفظ می کرد اما به دنبال افزایش بی‌ رویه برداشت ‌ها دیگر دریاچه قادر حفظ خود نیست.
وی سپس در خصوص اینکه تدقیق نقشه راه گامی درست است؟ گفت: باید این بازنگری اتفاق بیفتد، چون آنچه پیش‌ بینی شد محقق نشد، ما نتوانستیم برای کاهش مصرف ۴۰ درصدی آب حقابه بخریم.
موسوی سپس در نقد عملکرد دستگاه‌های بومی و اظهارات نمایندگان مجلس گفت: مکانیزهای سیستمایک و همگرا در دستگاه‌ها دیده نمی ‌شود برخی دستگاه‌های بومی و برخی نمایندگان مجلس اراده راسخی برای احیای دریاچه ندارند چون مکاتبات این گروه با سخنانشان در تربیون مجلس و رسانه‌ ها تفاوت زیادی دارد.
*** روند حرکت احیا را برای مردم ملموس کنیم
در این نشست رضا مکنون، عضو هیئت علمی دانشگاه پلی ‌تکنیک تهران و عضو کمیته نظارت بر عملکرد ستاد نیز حضور داشت؛ وی در خصوص مباحث مطرح شده، گفت: باید سیستم سخت ‌افزاریی و نرم ‌افزاری ستاد ( ساختار ستاد) اصلاح شود، باید برنامه ‌ریزی شود تا با تغییر رییس جمهور در چهار سال آینده ستاد و فعالیت‌ های آن از هم نپاشد تا فعالیت‌های انجام شده به ثمر برسد.
وی تاکید کرد: باید در برنامه‌ ریزی‌ بلند مدت، اهداف کوتاه مدت تعریف و شرایط دریاچه را ترسیم کنیم، مردم باید بدانند دو سال دیگر دریاچه چه وضعی خواهد داشت. روند حرکت باید برای مردم ملموس باشد تا همکاری‌ های خود را افزایش دهند، باید هدفگذاری زمانی را اصلاح کنیم، مردم باید سلامت و رفاه را در منطقه ببینند.
مکنون معتقد است: اگر پول نیست یکسری امور همچون فاضلاب قادر است پول خودش را در آورد، اگر مردم را در امور مشارکت دهیم آنها خودشان کارها را پیش می ‌برند، البته همه چیز باید زیر نظر ستاد باشد.
عضو کمیته نظارت بر عملکرد ستاد افزود: براساس حکمرانی صحیح آب، به دستگاه‌ها نقش جدید بدهیم، باید همه با هم کنار بیایم، تا با هم کار نکنیم کاری از پیش نمی ‌رود.
عباس قلی جهانی، عضو کمیته سیاستگذاری ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز اصلاح نقشه راه را امری الزامی خواند و گفت: اصلاح نقشه راه سه پیش شرط دارد که بدون آن امکان ‌پذیر نیست، وارد کردن ذی‌نفعان در امور که اگر این اتفاق نیفتد هر برنامه ‌ریزی به شکست منجر می‌ شود، اقناع افکار عموم با سیاست کلان و ضرورت تجدید نظر در نقشه راه و تبدیل کردن آن به یک گزارش این سه پیش شرط است.
فرشاد فاطمی مدیر کمیته اقتصادی ستاد احیای دریاچه ارومیه، پیرامون مباحث مطرح شده گفت: ما نباید براساس محدویت منابع تعهد ایجاد کنیم، باید نظام حقابه کشور را اصلاح کنیم زیرا نظام حکمرانی آب کشور بیش از آنچه تصور می ‌کنیم مشکل دارد، فشارهای سیاسی برخی نمایندگان برای جلوگیری از اجرای درست کار صرفا معضل کنونی نیست، ما خانواده‌ هایی داریم که معارض هستند و این هم منجر به کندی حرکت می ‌شود.
*** حوضه آبریز را جامع ببینیم
مسعود علایی، مشاور معاون آب و خاک وزیر جهادکشاورزی نیز در این نشست با تایید اهمیت موضوع بازنگری نقشه را تاکید کرد: بهترین راه برای حل مشکلات موجود اجرایی کردن طرح آمایش سرزمین است که ۱۰ سال است در خصوص اجرایی شدن آن صحبت می شود اما هنوز به نتیجه نرسیده است.
وی معتقد است: اگر آمایش سرزمین انجام شود همه پازل ‌های نقشه راه در جای مناسب قرار می ‌گیرد و کارها با سرعت پیش‌ می رود.
علایی توسعه آبی را موضوعی مهم خواند و گفت: ما علاوه بر آب آبی و خاکستری باید به آب سبز نیز توجه کنیم.
وی در بخشی دیگر از سخنان خود فعالیت نمایندگان ستاد در منطقه را نقد کرد و گفت، ستاد در استان ‌ها صرفا نماینده دارد، درحالی که آنها باید بتوانند جریان ‌سازی کنند و نقش هم ‌افزایی داشته باشند، باید از ابتدا تا انتهای کارها را بتواند پیش ببرند.‌
جعفر غفاری شیروان، عضو دیگر کمیته نظارت بر عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه، نیز در این نشست در پاسخ به سوال‌های مطرح شده در آغاز جلسه گفت: باید هرچه زودتر بازنگری در خصوص نقشه راه صورت گیرد چون ساختار کنونی در مسیر اجرا پاسخگو نیست، ما باید حوضه آبریز را به پایداری برسانیم باید ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌ محیطی موضوع دیده شود زیرا ما برای رسیدن به هدف نمی‌ توانیم احیاء را از سایر مسائل جدا کنیم.
وی تاکید کرد: یکپارچگی در این مسیر مهم است، باید منابع طبیعی، زیستی و انسان‌ را در کنار هم در برنامه جامع احیاء ببینیم.
غفاری شیروان افزود: در برنامه جدید باید حوضه آبریز نیز به صورت جامع دیده شود و در دل این جامعیت برای هر دشت و هر رودخانه ساختار و حکمرانی مجزا تعریف شود.
در این نشست مسعود باقرزاده کریمی، معاون امور تالاب‌ها در دفتر زیستگاه‌های سازمان حفاظت محیط زیست نیز با تاکید بر اینکه اجرای برنامه تدقیق نقشه راه احیای دریاچه ارومیه، توصیه کرد: مسائل را پیچیده نکنیم و برای سهولت در اجرا آنها را در دسته ‌بندی های شفاف قرار دهیم.
وی افزود: ما می ‌توانیم شرایط کنونی را به دو دسته متغیرهای درونی و بیرونی تقسیم و براساس آنها برنامه‌ ریزی صورت گیرد، متغیرهای بیرونی منابع مالی و اقلیم است که چندان قابل مدیریت نیست و نوسان‌ های متعددی دارد اما متغیرهای درونی دانش افزایی، همکاری داخلی، شناخت ظرفیت‌ها و مشکلات است.
باقرزاده کریمی اظهار کرد: باید در جریان کار نگاه زیرحوضه ‌ای باشد، مشخص کنیم هر زیر حوضه چقدر آب به دریاچه می ‌رساند، باید مشخص کنیم در صورت احیای دو زیر حوضه تراز به چه سحطی خواهد رسید، در نهایت هم جریان زیست محیطی سقف احیاء نهایی را مشخص کند.
وی در خصوص تامین منابع مالی‌ ای فراتر از بودجه دولتی، گفت: ما باید روی منابع خارجی، منابع خود دریاچه از جمله نمک دریاچه، منابع بخش خصوصی، منابع حاصل از گردشگری، منابع جوامع محلی بهره‌ بگیریم.
*** دفاتر استانی اصلاح شوند
مصطفی قنبری، دبیر اجرایی خانه کشاورز آذربایجان شرقی نیز در این نشست با تایید موضوع اصلاح ساختار کنونی ستاد گفت: در ساختار جدید باید کشاورزان به عنوان ذی‌نفعان حوضه بیشتر از گذشته وارد شوند.
وی درباره تامین منابع مالی به بهره ‌گیری از صندوق توسعه ملی اشاره کرد و در خصوص اظهارات نمایندگان گفت: باید جلوی دخالت ‌های بی‌ مورد نمایندگان را که به بهانه حمایت از کشاورزان مطرح می‌ شود، گرفت.
جعفری استاد دانشگاه تهران، در واکنش به اظهارات نمایندگان مجلس گفت: هنوز نمایندگان متوجه موضوع احیاء نیستند؛ ما باید آنها را آگاه کنیم، باید در ستاد بیشتر از گذشته از توان سمن ها استفاده کنیم، باید فرصت‌ های مطالعاتی را برای دانشجویان فراهم کنیم و در این زمینه از وزارت علوم و جهاد کشاورزی کمک بخواهیم.
*** اینجا موفق نشویم، هیچ جا موفق نمی‌شویم
در پایان جلسه مدیر دفتربرنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با تاکید براینکه برنامه بازنگری نقشه راه احیای دریاچه ارومیه باید به سرعت تکمیل شود؛ گفت: در خصوص موضوع ترسیم ساختار جدید یا تصویب مصوبه‌ ای به عنوان ضمانت اجرایی کار ستاد باید بررسی سپس اجرایی شود، ستاد باید کماکان از تمام ایده‌ های داخلی و خارجی بهره‌ بگیریم.
تجریشی افزود: ستاد موظف است راههای دیگر تامین منابع مالی را بررسی و دنبال کند، در نقشه راه جدید رویکرد از بالا به پایین پیشین با رویکرد از پایین به بالا ادغام شود؛ تا سرعت کار بیشتر شود.
وی در خصوص بازنگری در زمان احیاء نیز توضیح داد: حوضه آبریز موری دارلینگ در استرالیا یکی از حوضه‌ های آبی است که برای احیای آن با ۳۰میلیارد دلار ۲۰ سال زمان صرف شد، پس ستاد باید با دقت کارها را پیش ببرد و خود را صرفا محدود به زمان نکند چون اگر اینجا موفق نشویم، در جاهای دیگر نیز موفق نخواهیم شد.