به گزارش پایگاه خبری علت؛  ۵۸ متری چالش ۱۵ ساله شهر اراک است، چالشی که ریشه در نظام مدیریتی و نظارتی ناکارآمدِ به اصطلاح کلانشهر اراک در ادوار متوالی دارد، بیماری مزمنی که میراث تصویب چشم بسته طرح های شهری در نهادهای تصمیم گیرنده شهری در ادوار گذشته است و اکنون گریبانگیر نهادهای تصمیم گیرنده جدیدی است که برای آنها نه راه پیش گذاشته و نه راه پس. انتخاب بین ۵۸ متری و هر مُسکن و درمان دیگری برای ترافیک و آلودگی شهر اراک وابسته به نگرش شهروندان اراکی در خصوص آینده مشترک خود خواهدبود. در برابر ۵۸ متری شاید کارآمد ترین گزینه برای مواجهه با مساله ترافیک سنگین هسته مرکزی شهر اراک، ایجاد محدودیت های ترافیکی در هسته مرکزی و ارتقای ظرفیت حمل و نقل عمومی و کاهش فشار عملکردی بر هسته مرکزی است. تعداد شهرهای موفق در اجرای طرح هایِ ممنوعیت تردد، کم نیست. اما اجرای چنین طرحی علاوه بر برنامه ریزی مدون، همه جانبه و هماهنگی میان نیروهای انتظامی، معاونت حمل و نقل و ترافیک و سایر سازمان های ذیربط، وابسته به درک شهروندان از ضرورت اجرای چنین طرحی و همکاری و همیاری با سازمان های مجری بجای تلاش برای استفاده از هر راه گریزی برای دور زدن قوانین ممنوعیت تردد است. شدت آلودگی هوا با فرا رسیدن روزهای سرد زمستانی چندین برابر خواهد شد و آلودگی هوا و اثرات جبران ناپذیر آن بر سلامت فردی و اجتماعی انتخابی نخواهد بود و گریبان گیر همه خواهد شد، بلوغ اجتماعی شهروندان اراکی می تواند مدیران را به سمت گزینه های منطقی، موفق و اجرایی تر و به مراتب کم هزینه تر در مقایسه با ۵۸ متری هدایت نماید. برنامه محدودیت تردد در هسته مرکزی، باید محدوده هسته مرکزی و بافت پیرامون را در بر گرفته و برای تردد ساکنان حوزه بلافصل برنامه محله امن مسکونی ایجاد شود، در این شیوه برنامه ریزی ساکنان محدوده بلافصل در ساعات محدودیت تردد با استفاده از تگ های ویژه امکان ورود و خروج به محدوده مسکونی حوزه بلافصل را دارند و ورود کلیه ی وسایل نقلیه شخصی در هسته مرکزی در ساعات مشخص ۸ صبح تا ۸ شب ممنوع خواهدبود. به دلیل تمرکز بالای فعالیت ها در هسته مرکزی جذب شهروندان به هسته مرکزی بسیار بالاست، با حذف وسیله نقلیه شخصی باید ظرفیت وسایل نقلیه عمومی از جمله تاکسی و اتوبوس ها به دو برابر افزایش یابد، با حذف وسایل نقلیه شخصی ضمن افزایش سرعت حرکت وسایل نقلیه عمومی، فضای کافی برای ایجاد مسیرهای پیاده و دوچرخه در هسته مرکزی نیز افزایش می یابد، طبق مطالعات حمل و نقل شهر اراک، عمده آلودگی هوای هسته مرکزی ناشی از آلایندههای وسایل نقلیه است و نه آلاینده های ناشی از صنایع، بدین ترتیب با کاهش تعداد وسایل نقلیه ، آلودگی هوا در هسته مرکزی کاسته خواهد شد. در حال حاضر ساکنان بافت مرکزی به دلیل پارک خودرو در کوچه ها و انواع سد معبر توسط وسایل نقلیه شخصی به شدت در تنگنا قرار دارند و از سویی دیگر به دلیل آلودگی ناشی از حرکت وسایل نقلیه شخصی سطح آلودگی هوا و صوتی در هسته مرکزی پایین تر از استاندارد های حداقلی است. این امر می تواند منجر به ارتقای کیفیت زندگی ساکنان بافت پیرامون هسته مرکزی شود. کاهش فشار از هسته مرکزی در کنار سیاست های ممنوعیت تردد برای تبدیل شهر تک مرکزی اراک به یک ساختار چندمرکزی باید در دستور کار طرح های شهری اراک قرار داشته باشد. برعکس تصور افراد غیر کارشناس تحت هیچ شرایطی طرحی چون ۵۸ متری ساختار فضایی شهر اراک را به یک ساختار چندمرکزی تبدیل نخواهد کرد این ناشی از درک نادرست از مفهوم چندمرکزی است. چندمرکزی تنها با باربرداری عملکردی از هسته مرکزی و ایجاد هسته های جدید فعالیتی و عملکردی در سایر نقاط شهری حاصل خواهد شد. مرور طرح های شهری اراک نشان می دهد. اساسا چنین رویکردی در هیچ کدام از طرح ها مدنظر قرار نداشته است. لذا یک بازبینی در نگرش کلی در خصوص مساله ترافیک شهر اراک و عوامل ایجاد آن ضروری است.

میلاد همافر ، دکتری شهرسازی

منبع : روزنامه عطریاس