فزر، طلا یا عیار؛ کدام سرمایه‌گذاری سود بیشتری ساخت؟

در سال‌های اخیر، طلا یکی از مهم‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران بوده است. اما برای سرمایه‌گذاری روی طلا، فقط خرید طلای فیزیکی مطرح نیست و ابزارهایی مانند صندوق‌های طلا و سهام شرکت‌های فعال در صنعت طلا نیز در دسترس سرمایه‌گذاران قرار دارند. در این گزارش، بازدهی طلای ۱۸ عیار، سهام فزر و صندوق طلای عیار را در بازه‌های یک، دو و سه‌ساله مقایسه کرده‌ایم.

بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که در افق یک‌ساله، طلای ۱۸ عیار ۱۶۱ درصد بازدهی داشته و صندوق طلای عیار نیز با ثبت ۱۶۴ درصد، عملکردی نزدیک به طلای فیزیکی داشته است. در مقابل، بازدهی سهام فزر به ۳۶۷ درصد رسیده؛ یعنی بیش از دو برابر بازدهی طلای ۱۸ عیار.

1

با افزایش دوره سرمایه‌گذاری، فاصله میان این دارایی‌ها بیشتر شده است. در افق دوساله، طلای ۱۸ عیار ۵۴۹ درصد و صندوق عیار ۵۲۳ درصد بازدهی داشته‌اند، در حالی که فزر با ثبت ۸۷۸ درصد بازدهی در جایگاه بالاتری قرار گرفته است. در بازه سه‌ساله نیز طلای ۱۸ عیار ۸۹۳ درصد و صندوق عیار ۸۳۶ درصد رشد کرده‌اند، اما بازدهی فزر به ۱۵۲۹ درصد رسیده است.

چرا بازدهی این سه دارایی متفاوت است؟

با وجود ارتباط هر سه دارایی با بازار طلا، ماهیت آنها یکسان نیست. طلای ۱۸ عیار سرمایه‌گذاری مستقیم روی طلاست و قیمت آن عمدتاً تحت تأثیر قیمت طلای جهانی، نرخ دلار و شرایط بازار داخلی قرار دارد.

صندوق طلای عیار نیز امکان سرمایه‌گذاری بورسی در بازار طلا را فراهم می‌کند. در این روش، سرمایه‌گذار به‌جای خرید و نگهداری طلای فیزیکی، واحدهای صندوق را خریداری می‌کند و بازدهی آن به ارزش دارایی‌های صندوق و NAV آن وابسته است. به همین دلیل، عملکرد صندوق معمولاً به بازار طلا نزدیک است؛ موضوعی که در این مقایسه نیز دیده می‌شود.

2

اما فزر ماهیت متفاوتی دارد. این نماد نماینده یک شرکت فعال در حوزه استخراج طلاست و در نتیجه، قیمت آن تنها به روند بازار طلا وابسته نیست. میزان تولید، قیمت فروش محصول، هزینه‌های استخراج، ذخایر، سودآوری، طرح‌های توسعه و انتظارات سرمایه‌گذاران نیز بر ارزش سهام شرکت اثر می‌گذارند.

به همین دلیل، در دوره‌های صعودی بازار طلا، رشد سودآوری یک شرکت معدنی می‌تواند باعث شود قیمت سهام آن با سرعت بیشتری از خود طلا افزایش پیدا کند. عملکرد فزر در این دوره نیز نمونه‌ای از همین تفاوت است؛ به‌طوری که در هر سه افق زمانی، بازدهی آن از طلای ۱۸ عیار و صندوق عیار بیشتر بوده و با طولانی‌تر شدن دوره سرمایه‌گذاری، فاصله آن نیز افزایش یافته است.

البته بازدهی بالاتر فزر با ریسک بیشتری همراه است. در حالی که طلای ۱۸ عیار بیشتر تحت تأثیر بازار طلا قرار دارد، فزر علاوه بر نوسانات قیمت طلا، در معرض ریسک‌های عملیاتی شرکت و نوسانات بازار سهام نیز قرار دارد. بنابراین بازدهی بالاتر در این دوره لزوماً به معنای عملکرد بهتر در آینده نیست.

در مجموع، این مقایسه سه مسیر متفاوت برای سرمایه‌گذاری در بازار طلا را نشان می‌دهد: خرید مستقیم طلا، سرمایه‌گذاری در صندوق طلا و خرید سهام یک شرکت تولیدکننده طلا. داده‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد که فزر در هر سه بازه زمانی بالاترین بازدهی را ثبت کرده، در حالی که عملکرد طلای ۱۸ عیار و صندوق عیار به یکدیگر نزدیک‌تر بوده است. این تفاوت نشان می‌دهد که در کنار روند قیمت طلا، نوع دارایی و جایگاه سرمایه‌گذار در زنجیره ارزش طلا نیز نقش مهمی در میزان بازدهی دارد.