خبرگزاری علت
مدیرعامل کارگزاری بانک رفاه و کارشناس بازارهای مالی
بازار سرمایه کشور پس از یک دوره رکود طولانی و تحولات بنیادین، اخیرا موفق شد با عبور از سطوح مقاومتی گذشته، قله تاریخی جدیدی را در محدوده شاخص کل 7.5 میلیون واحدی به ثبت برساند. به دنبال ثبت این رکورد چشمگیر، افزایش حجم و ارزش عرضهها در تابلوی معاملات روزهای اخیر پدیدهای کاملا طبیعی و قابل پیشبینی در رفتارشناسی بازار سهام محسوب میشود.
در حقیقت، بازاری که پس از یک رالی صعودی قدرتمند به سطوح جدید قیمتی دست مییابد، نیازمند دستبهدست شدن سهام، استراحت زمانی و ورود بازیگران تازهنفس است تا پایه قیمتی مستحکمی برای روندهای بعدی شکل گیرد.
عوامل ساختاری و تقویمی در شکلگیری موج عرضهها
در وهله نخست، بخش عمدهای از جریان فروش این روزها به رفتار منطقی معاملهگران و سرمایهگذاران کوتاهمدت برمیگردد که با دستیابی به بازدهیهای جذاب، اقدام به شناسایی سود میکنند. این شناسایی سود باعث خروج مقطعی نقدینگی یا چرخش پول میان صنایع مختلف میشود.
اما فراتر از رفتارهای خرد، متغیرهای ساختاری و تقویمی نقش بسیار تعیینکنندهتری را ایفا میکنند. پایان سال مالی بخش عمدهای از حقوقیها و شرکتهای سرمایهگذاری منتهی به 31 شهریورماه است
این دسته از بازیگران حقوقی طبق اصول حسابداری و تعهدات عملکردی، موظف هستند تا پیش از بسته شدن سال مالی، بخشی از پرتفوی سهام خود را با هدف شناسایی سود و ثبت بازدهی در دفاتر مالی به فروش برسانند؛ رویدادی که بار عرضه قابل توجهی را بر دوش بازار میگذارد.
علاوه بر شرکتهای سرمایهگذاری، پایان سال مالی اکثریت قریب به اتفاق شرکتهای کارگزاری بورس نیز 31 شهریورماه است. کارگزاریها طبق الزامات مالی و نظارتی، باید خطوط اعتباری و تسهیلات دریافتی خود را نزد شبکه بانکی تسویه و حسابهای خود را تراز نمایند. از سوی دیگر، افزایش سقف ضریب اعتباری خرید سهام تا سطح 60 درصد ارزش پرتفوی سهامداران نیز تقاضای اهرمی بالایی ایجاد کرده بود که با فرارسیدن موعد تسویههای پایان شهریور، فشار مضاعفی را بر عرضهها وارد کرد. مجموع این عوامل، شهریورماه را به یک مقطع پرترافیک و موقت از حیث تسویههای مالی تبدیل نموده است.
جاماندگی شدید بورس از تورم عمومی، کالاها و مسکن
با وجود تمام هیجانات روزمره، نگاهی به آمارها پرده از یک واقعیت بنیادی بزرگ برمیدارد: رشد اخیر بازار سهام هنوز با واقعیتهای تورمی اقتصاد کشور همگام نشده است. از تاریخ 29 اردیبهشتماه—یعنی زمانی که بازار سرمایه پس از 80 روز تعطیلی ناشی از شرایط اضطراری جنگی مجددا بازگشایی شد—رشد شاخص کل حتی به 100 درصد هم نرسیده است. این بازدهی زمانی معنا پیدا میکند که آن را با سایر بازارهای موازی و شاخصهای تورمی مقایسه نماییم.
به عنوان نمونه، قیمت مسکن در شهر تهران در همین فاصله زمانی از دوره پیش از جنگ تا به امروز دستکم 150 درصد رشد کرده است. در بخش تولید و کالا نیز جهشهای خیرهکنندهای رخ داده است؛ بهای برخی اقلام دارویی بیش از 400 درصد افزایش یافته، شویندهها رشد 300 درصدی نرخ را ثبت کردهاند، قیمت اقلام خوراکی و سبد غذایی خانوار بعضا 2.5 برابر شده و سایر کالاها و خدماتی که عمدتا توسط همین شرکتهای فعال در بورس تهران تولید و عرضه میشوند، افزایش قیمتهای بسیار سنگینی را متاثر از تورم کلان کشور تجربه کردهاند.
حاصل این تفاوت ارقام آن است که بازار سهام هنوز فرصت نکرده قیمت داراییها و ارزش سهام شرکتها را با تورم واقعی کالا و خدمات منطبق (Adjust) کند. قرار داشتن ارزش دلاری کل بورس در تراز حدود 100 میلیارد دلار—که عملا معادل تنها یکچهارم ارزش دلاری بورس در سال 1399 است—به وضوح گویای ارزندگی بنیادین، جاماندگی چشمگیر و پتانسیل نهفته نمادهای معاملاتی است.
مهرماه؛ آغاز دوره جدید صعودی با اتکا به متغیرهای بنیادی
با عبور از گردنه تسویههای مالی شهریورماه و سبکبال شدن بازیگران حقوقی و کارگزاریها، بازار با شرایط بسیار مستعدتری به استقبال پاییز خواهد رفت.
انتشار گزارشهای تولید و فروش ماهانه شهریورماه در کنار صورتهای مالی 6 ماهه شرکتها، مهرماه را به مقطع رونمایی از جهش درآمدها و ارقام چشمگیر سودآوری ناشران تبدیل خواهد کرد. تعدیل سودها متناسب با نرخهای تورمی جدید کالاها، نسبت قیمت به درآمد (P/E) سهام را به شدت کاهش میدهد و محرک قدرتمندی برای ورود مجدد پولهای بزرگ خواهد بود. از این رو، مومنتوم صعودی بازار سرمایه در مهرماه بار دیگر استارت خواهد خورد و جای هیچگونه نگرانی برای چشمانداز آتی سرمایهگذاران وجود ندارد.
منبع: بورس۲۴
نظر شما