خبرگزاری علت
بورس24 : طی بازدید فعالان بازار سرمایه و خبرنگاران اقتصادی از مجتمع تولیدی شرکت ایران‌یاسا تایر و رابر (پاسا) در روز یکشنبه سوم آبان‌ماه، که به همت کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار انجام شد، فرصتی راهبردی برای ارزیابی تاب‌آوری عملیاتی و سنجش برنامه‌های توسعه این بنگاه بورسی فراهم آورد تا این واحد صنعتی شرایط هدایت زنجیره ارزش خود را تشریح کند و تاکید شود پاسا هم‌زمان با دو متغیر برون‌زای عمده یعنی بحران ناترازی انرژی سراسری و تنگناهای لجستیکی ناشی از انسدادهای ترانزیت دریایی روبه‌رو بوده است.
از سویی دیگر شواهد میدانی و ارقام صورت‌های مالی نشان می‌دهد مدیریت شرکت با تکیه بر تغییر سبد محصول، ارتقای فناوری پلیمری و اصلاح الگوهای قیمت‌گذاری، توانسته است حاشیه سودآوری خود را در قله تاریخی تثبیت کند.
پرده برداری از فناوری سه‌جزئی
نقطه عطف این بازدید میدانی، پرده‌برداری از خط تولید پیشرفته رویه تایر سه‌جزئی (دستگاه اکسترودر تریپلکس آمستردام) به طول 40 متر بود به طوریکه در خطوط متداول و سنتی مبتنی بر اکستروژن سیمپلکس، تمام ساختار آج تایر تنها از یک فرمولاسیون لاستیکی واحد تولید می‌شد که این امر توازن میان ویژگی‌های متضاد تایر را دشوار می‌ساخت. فناوری جدید با بکارگیری سه اکسترودر هم‌زمان، تولید هم‌زمان اجزای سه‌گانه آج را با سه کامپاند مجزا ممکن کرده است.
همچنین در طراحی مهندسی جدید، ترکیب سیلیکا و دوده (کامپاندهای هیبریدی) عملکردی متمایز پدید می‌آورند:
1. در بخش سطح آج ( Tread ): بهینه‌سازی دقیق ضریب چسبندگی، بهبود خواص ترمزگیری و کاهش مقاومت غلتشی محقق می‌شود.
2. در دیواره جانبی ( Sidewall ): الاستیسیته بالا و افزایش مقاومت در برابر پدیده خستگی و تغییر شکل مداوم الاستیک هدف‌گذاری شده است.
3. در ناحیه پایه‌ای ( Base ): ارتقای چسبندگی به اسکلت زیرین و کاهش هدررفت حرارتی تایر در دستور کار قرار دارد.
به گفته مدیران فنی و مهندسی پاسا، این سامانه سرعت خطی معادل 30 متر بر دقیقه دارد و متناسب با ابعاد محصول، نرخ خروجی آن به یک تا سه تن می‌رسد. راه‌اندازی این خط، زمینه تولید تایرهای سنگین کشاورزی و تایرهای تخصصی وسایل نقلیه چهارچرخ آفرود ( ATV ) را در بالاترین رده‌های کیفی فراهم کرده است.
سرمایه‌گذاری راهبردی
طی بازدید از پاسا، تحلیل پارامترهای بودجه‌ای نیز نشان می‌دهد این کلان‌پروژه توسعه‌ای با سرمایه‌گذاری ارزی معادل 1 میلیون و 860 هزار دلار (که در برخی اسناد معادل ریالی زیرساخت آن ذکر شده) به همراه اعتباری ریالی بالغ بر 102 میلیارد تومان (1,020,000,000,000 ریال) جهت آماده‌سازی ابنیه مهندسی و تغییر کاربری سالن‌ها اجرایی شده است.
بنابراین پیامدهای ملموس عملیاتی این سامانه خط تولید به شرح زیر است:
- جهش ظرفیت اسمی تولید ترد کارخانه به 70 تن در روز
- کاهش 3 تا 5 درصدی در بهای تمام‌شده مواد اولیه مصرفی
- صرفه‌جویی محسوس در زمان فرآیند اکستروژن و کاهش مصرف توان الکتریکی
- کاهش اتکای فیزیکی به نیروی انسانی در خطوط تولید و افت استهلاک سایر اکسترودرهای مستقر در سایت
یکی از بحران‌های فراگیر بخش واقعی اقتصاد ایران، ناترازی فزاینده در شبکه توزیع برق است. علی صفدری، مدیر امور فنی شرکت ایران‌یاسا، در این نشست به تشریح جزئیات راهکارهای مقابله با این معضل پرداخت. وی اعلام کرد به منظور قطع وابستگی به نوسانات شبکه و ممانعت از توقف خطوط، سه دستگاه دیزل‌ژنراتور فوق‌سنگین مجهز به موتورهای احتراقی کامینز ( Cummins ) و آلترناتورهای استمفورد ( Stamford ) وارد مدار تولید انرژی شرکت شده‌اند.
همچنین ارزیابی بخش تاسیسات انرژی نشان می‌دهد:
- ظرفیت نیروگاه پیشین از 650 کیلووات به 1.2 مگاوات ارتقا یافته است.
- نیروگاه جدید شرکت با ظرفیت اسمی 3.6 مگاوات در وضعیت پرایم (تامین دائم توان) فعالیت می‌کند.
- حجم کل سرمایه‌گذاری ارزی در بخش ژنراتورها 885 هزار یورو و سرمایه‌گذاری ریالی احداث سازه و فونداسیون 165 میلیارد ریال بوده است.
- این مجموعه نیروگاهی هم‌اکنون 66 درصد از تقاضای لحظه‌ای کارخانه به توان الکتریکی را تامین می‌کند.
- طی بازه 6 ماهه مورد بررسی، بالغ بر 890 هزار کیلووات‌ساعت برق از مسیر این مولدها تزریق شده است.
این مانور خودتامینی اگرچه هزینه‌هایی چون جهش مصارف گازوئیل را به همراه داشته، اما مانع از افت بهره‌وری و توقف خطوط کامپاندینگ و پخت شد؛ به‌ویژه در مقطعی که نرخ خرید برق صنعتی در بورس انرژی به 7600 تومان در هر کیلووات‌ساعت رسید و تداوم ناترازی، نرخ برق سبز را تا مرز 12 تا 13 هزار تومان سوق داده است.
ابوالفضل باباپور، مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره شرکت ایران‌یاسا تایر و رابر، در تشریح داده‌های عملکرد مالی شش‌ماهه نخست شرکت، تصویری شفاف از دگردیسی استراتژی تجاری مجموعه ارائه داد.
طبق توضیحات وی، در این بازه تولید ناخالص به 4 هزار تن و کل فروش به 5 هزار و 500 تن رسید؛ به بیانی، شرکت با تخلیه انبارها و صفر کردن هزینه‌های انبارداری راکد، کسری حجم تولید را جبران کرد.
با وجود شرایط دشوار ناشی از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک منطقه‌ای، تعطیلات اجباری فروردین‌ماه و ناترازی سراسری شبکه حامل‌های انرژی که توان بهره‌گیری از ظرفیت اسمی کارخانه (معادل 20 هزار تن در سال) را به حدود 55 درصد تقلیل داد، داده‌های مالی سودآوری رشد پرشتابی را تجربه کردند:
- رشد 28 درصدی درآمد عملیاتی ناشی از تجدید ساختار نرخ فروش و حذف تخفیف‌های تجاری
- رشد 103 درصدی سود خالص حسابرسی‌شده
- رشد 129 درصدی سود عملیاتی و رشد 129 درصدی سود ناخالص
- دستیابی به حاشیه سود ناخالص 34 درصدی (بالاترین سطح ثبتی در دوره‌های مالی متوالی) و حاشیه سود خالص 23 درصدی درب کارخانه
- افزایش سود پایه هر سهم ( EPS ) به میزان 103 درصد
باباپور در تحلیل تفاوت چشمگیر سودآوری با افت تیراژ فیزیکی تاکید کرد که مجموعه، مدل تولید انبوه و دپوی محصولات کم‌بازده را با نظام تولید مبتنی بر سفارش و سبد متمرکز بر محصولات دارای ارزش افزوده جایگزین کرده است. خطوط شلنگ، تیوپ و تیوپلس که با ظرفیت خالی مواجه بودند، به چرخه تولید تمام‌عیار و سودده بازگشته‌اند. همچنین اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل کارکنان که در ابتدا هزینه انگاشته می‌شد، بهره‌وری فردی را ارتقا داد، توقفات خط را مهار ساخت و ضایعات فرآیندی تایر (پرکی) را به کمترین میزان ممکن رساند.
عبور از محاصره دریایی به مسیر زمینی
مسئله نرخ مواد اولیه، ریسک متغیرهای ارزی و انتقال محموله‌ها، از مباحث پرحرارت این گردهمایی بود.
بر همین اساس مدیران ارشد شرکت یادآور شدند که مصرف روزانه کائوچوی خطوط به 9 تن می‌رسد. نوسانات شدید آب‌وهوایی در شرق آسیا و افزایش فصلی بارندگی‌ها نرخ جهانی کائوچوی طبیعی را دگرگون می‌کند؛ در حالی که آخرین نرخ خرید کائوچوی وارداتی هر تن 589 میلیون تومان و خرید کائوچوی داخلی هر تن 945 میلیون تومان ثبت شده است.
انسداد آبراه‌های بین‌المللی و فشارهای تحریمی، زمان سیر محموله‌ها از مبدا تا تخلیه در انبار کارخانه را از سه ماه به شش ماه رسانده و بهای حمل دریایی کانتینری را دو تا سه برابر افزایش داده است. شرکت با گشایش خطوط ترانزیت زمینی و استفاده از مسیر هندوستان (نظیر آزادسازی 200 تن مواد وارداتی)، گلوگاه تامین را مدیریت کرد. در حال حاضر 400 تن محموله کائوچو در مسیر دریایی قرار دارد که بین 20 تا 60 درصد از بهای ارزی آن تسویه شده است.
طبق اعلام مدیرعامل، کل مواد اولیه مصرفی شش‌ماهه دوم خریداری شده و شرکت در این راستا مجبور به تامین 2.5 میلیون دلار ارز از بازار آزاد شد تا پایداری تولید شش‌ماهه دوم به موازات نیمه نخست سال حفظ شود.
مهندسی ارتقای اختلاط با سامانه جدید بنبوری
در راستای متوازن‌سازی گلوگاه‌های پیش از خطوط اکستروژن، سرمایه‌گذاری برای خرید دستگاه اینترنال (میکسر داخلی پرتوان) عملیاتی شد.
این تجهیز با هدف افزایش ظرفیت تولید کامپاند مستربچ از 67 تن به 90 تن در روز به ناوگان تولید افزوده شده است.
مزیت تکنولوژیک بنبوری جدید، فشرده‌سازی زمان اختلاط پلیمری، همگن‌سازی توزیع نانوذرات سیلیکا و دوده در فاز لاستیک و در نهایت جهش استانداردهای فیزیکی و مکانیکی لاستیک خودرویی و ادوات کشاورزی است.
از عراق و کابل تا آناتولی و اوراسیا
پاسا که تندیس صادرکننده ممتاز ملی را در کارنامه خود دارد، در حوزه تجارت برون‌مرزی نیز عملکردی منعطف نشان داد.
در نیمه اول سال مالی جاری، صادرات محصولات این شرکت به ارزش 4 میلیون دلار (معادل حدود 0.6 همت) به انجام رسید.
مدیریت شرکت با وجود محدودیت‌های الزام‌آور بانک مرکزی در رفع تعهدات ارزی، استراتژی «حفظ پایدار بازارهای هدف از طریق صادرات مازاد ظرفیت» را سرلوحه قرار داده است.
در حال حاضر افغانستان و عراق بزرگ‌ترین خریداران فرامرزی تایر و تیوپ پاسا به شمار می‌روند و برنامه‌ریزی لجستیکی و بازاریابی برای ورود ساختاریافته به بازارهای ترکیه و کشورهای مشترک‌المنافع ( CIS ) به مراحل نهایی رسیده است.
پیکربندی ساختار مالکیت
در آینه داده‌های بورس اوراق بهادار، آخرین ساختار ترکیب سهامداری شرکت ایران‌یاسا تایر و رابر عبارت است از:
- صندوق سرمایه‌گذاری بازنشستگی کشوری: 37 درصد
- شرکت سرمایه‌گذاری آتی صبا: 19 درصد (به علاوه بلوک‌های هم‌پوشان 16 درصدی مرتبط)
- سهامداران خرد و شناور در بازار: 23 درصد
- سهامداران حقوقی با مالکیت بالای یک درصد: 5 درصد
همچنین در چارچوب عملیات بازارگردانی، صندوق سرمایه‌گذاری ارزش‌آفرین طی شش‌ماهه نخست با خرید 21 میلیون سهم و فروش 27 میلیون برگه سهم، به نقدشوندگی سهام و تعدیل هیجانات نوسانی نماد کمک کرد. ارزش اسمی سهام شرکت پس از اعمال افزایش سرمایه از 6000 ریال به 12900 ریال تعدیل یافته و بازدهی سهام شرکت از روند شاخص کل صنعت لاستیک و شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران پیشی گرفته است. بنابر اظهارات مدیران مالی، با توجه به وصول بخش بزرگی از 190 میلیارد تومان مطالبات تجاری و تکرارپذیری حاشیه سود ناخالص بالای 34 درصد از طریق فرمول فروش سفارشی، نیمه دوم سال جاری چشم‌انداز درآمدی پایداری را پیش‌روی سرمایه‌گذاران ترسیم می‌کند.
منبع: بورس۲۴
نظر شما