ندا فتاحی- بورس24 : در روزهایی که صنعت داروسازی ایران زیر آوار ناترازی نقدینگی، شکاف عمیق میان تورم نهاده‌ها و قیمت‌گذاری دستوری، و تبعات حذف دلار 28 هزار و 500 تومانی نفس‌نفس می‌زند، تالار شیشه‌ای بورس تهران شاهد فرود یک غول بیوتکنولوژی و دانش‌بنیان بود. چهارشنبه 16 شهریور، نماد «داروند» متعلق به شرکت زیست اروند فارمد به‌عنوان چهل‌ویکمین بازیگر دارویی و ششصد و سی‌وهشتمین شرکت تابلوی بورس، با ارزش‌گذاری بالغ بر 7,393 میلیارد تومان رونمایی شد؛ رویدادی که نه‌تنها نخستین پیوند رسمی گروه دارویی پیشروی «سیناژن» با بازار سرمایه به شمار می‌رود، بلکه با ثبت سود خالص 483 میلیارد تومانی در سه‌ماهه نخست سال (جهش خیره‌کننده 355 درصدی)، سیگنالی ساختارشکنانه به اکوسیستم سلامت مخابره کرد. با این حال، پرسش کلیدی فعالان بازار سرمایه و تحلیل‌گران این است: آیا داروند می‌تواند این تابلوی سبز خیره‌کننده را در میانه‌ی توفان حذف ارز ترجیحی و تاخیر مزمن سازمان‌های بیمه‌گر در پرداخت مطالبات حفظ کند؟ رمز عبور شرکت از «سودآوری مقطعی» به «ارزش‌آفرینی پایدار» چیست و فرمولاسیون‌های نوین چگونه می‌توانند سد محکم قیمت‌گذاری دستوری را دور بزنند؟

در این گفتگوی مفصل و تفصیلی، پای صحبت‌های دکتر محمدکاظم خوئینی‌ها، مدیرعامل شرکت زیست اروند فارمد نشسته‌ایم تا به کالبدشکافی صورت‌های مالی، زنجیره تامین، طرح‌های توسعه‌ای دوزاژفرم‌های نوین و سیاست‌های توسعه سبد دارویی بپردازیم.

عرضه 480 میلیون سهم (معادل 4 درصد) از سهام اروند فارمد به روش ثبت سفارش و با ارزش کل حدود 7.4 همت، نخستین حضور رسمی گروه دارویی سیناژن در بازار سرمایه محسوب می‌شود. چرا بازار سرمایه را برای ادامه مسیر رشد انتخاب کردید و این رویداد چه نقطه عطفی برای ساختار حاکمیت شرکتی شما به همراه دارد؟

حضور زیست اروند فارمد در بورس تهران صرفا یک اقدام برای تامین مالی یا عرضه چند درصد سهم نبود، بلکه یک تصمیم استراتژیک برای ارتقای شفافیت، بازتنظیم ساختار مالی و نهادینه‌سازی حاکمیت شرکتی در تراز استانداردهای جهانی است. ما به‌عنوان عضوی از خانواده بزرگ گروه دارویی سیناژن، همواره به دنبال پیوند زدن دانش فنی سطح بالا ( High-Tech ) با ابزارهای مالی شفاف بوده‌ایم.

ارزش‌گذاری 7,393 میلیارد تومانی شرکت، نشان‌دهنده ارزیابی واقع‌بینانه بازار از زیرساخت‌های فیزیکی، ظرفیت‌های بی‌بدیل سرمایه انسانی و سبد منحصربه‌فرد دارویی ماست. ورود به بورس به ما این امکان را می‌دهد که ضمن بهره‌مندی از ابزارهای متنوع بازار سرمایه برای توسعه طرح‌های آتی، ثمره سال‌ها تلاش دانش‌بنیان را مستقیما با سهام‌داران و آحاد جامعه سهیم شویم. این گام، سرآغاز فصل نوینی از پاسخگویی و بلوغ اقتصادی برای اروند فارمد است.

یکی از آمارهای خیره‌کننده در صورت‌های مالی منتشرشده، سود خالص 483 میلیارد تومانی در سه‌ماهه اول است؛ رقمی که رشد 355 درصدی را نسبت به دوره مشابه نشان می‌دهد و حتی از کل سود خالص سال گذشته شرکت نیز فراتر رفته است. چه برنامه‌ها و استراتژی‌هایی برای تداوم روند صعودی و حفظ رنگ سبز تابلوی «داروند» در افق میان‌مدت و بلندمدت دارید؟

برای پاسخ به این پرسش کلیدی، من ابتدا تحلیل‌گران و سهام‌داران هوشمند را به بررسی تاریخچه و داده‌های عملکردی گذشته شرکت که در سامانه کدال افشا شده ارجاع می‌دهم. اگر به روند چند سال اخیر ما نگاه کنید، متوجه خواهید شد که سودآوری بهار یک اتفاق تصادفی یا جهش مقطعی نبوده، بلکه برونداد منطقی یک زیرساخت مستحکم است؛ زیرساختی که هم از حیث ساختار فکری و مدیریتی، هم از نظر منابع انسانی متخصص و هم از جنبه فناوری و تاسیسات فیزیکی در شرکت نهادینه شده است.

ما در رویکرد استراتژیک خود، مدت‌هاست که از مفهوم ساده «سودآوری کوتاه‌مدت» عبور کرده و به پارادایم «ارزش‌آفرینی پایدار» ( Value Creation ) رسیده‌ایم. ارزش‌آفرینی در اروند فارمد بر سه رکن بنیادین استوار است:

کاهش سیستماتیک ریسک‌های عملیاتی و بازار؛

بهینه‌سازی مصرف سرمایه و کاهش هزینه‌های غیرضرور؛

افزایش پایدار درآمد از طریق سبد محصولات با ارزش‌افزوده بالا.

علاوه بر این، ما با برقراری توازن در ساختار مالی، مدیریت دقیق بهای تمام‌شده، ایجاد زنجیره تامین پایدار و اتخاذ رویکردی کاملا هدفمند در واحد تحقیق و توسعه ( R&D ) برای انتخاب داروهای سودآور و استراتژیک، توانسته‌ایم این جریان پایدار را ایجاد کنیم. این چند مولفه به ما اطمینان می‌دهد که مسیر رشد سودآوری با اتکا به متغیرهای واقعی و بنیادی ادامه خواهد یافت.

یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های تحلیل‌گران صنعت دارو، حذف ارز ترجیحی 28500 تومانی و انتقال خریدهای ماده موثره و نهاده‌ها به بازارهای آزادتر ارزی است. این نگرانی وجود دارد که شرکت‌ها با خرید مواد با نرخ‌های جدید دچار چالش نقدینگی و افت مارجین شوند. شما این شوک ارزی را بر کل صنعت و مشخصا بر بهای تمام‌شده اروند فارمد چگونه ارزیابی می‌کنید؟

این موضوع یکی از اساسی‌ترین مسائل ساختاری امروز صنعت داروسازی است. واقعیت این است که با حذف ارز ترجیحی 28,500 تومانی، کلیه داروهای شیمیایی و فرمولاسیون‌ها تحت تاثیر قرار می‌گیرند و بهای تمام‌شده خرید نهاده‌ها به‌شدت بالا می‌رود. اما بیایید به تصویر کلان‌تر اقتصاد نگاه کنیم: در حالی که در سایر صنایع مانند لبنیات، صنایع غذایی و مواد مصرفی، قیمت‌ها به‌سرعت با تورم و ارز واقعی تعدیل شده و جهش یافته‌اند، قیمت دارو به دلیل حساسیت‌های اجتماعی همچنان در سطوح بسیار پایینی فریز یا سرکوب شده است. ریشه این بحران در این است که متاسفانه زیرساخت حمایتی لازم از سوی سازمان‌های بیمه‌گر هنوز به‌طور کامل و بهنگام فراهم نشده است. وظیفه حمایت از بیمار بر عهده بیمه‌هاست، نه اینکه با فشار بر تولیدکننده، قیمت محصول نهایی سرکوب شود و صنعت تا مرز ورشکستگی پیش برود. پافشاری بر حفظ مصنوعی قیمت‌ها یک خطای سیاستی است.

اما در مورد اروند فارمد؛ ما منتظر معجزه بیرونی نماندیم. استراتژی ما در حوزه زنجیره تامین کاملا پیش‌دستانه بوده است. ما مواد اولیه کلیدی را در حجم و زمان‌بندی مناسب، پیش از وقوع شوک‌های ناگهانی، با بهترین شرایط تامین کردیم تا تاب‌آوری عملیاتی شرکت تضمین شود. از سوی دیگر، در تعامل مستمر و نزدیک با سازمان غذا و دارو و ارکان حاکمیتی هستیم تا افزایش نرخ‌های منطقی و متناسب با تورم نهاده‌ها را دریافت کنیم. خط قرمز ما کاملا مشخص است: ما هرگز و تحت هیچ شرایطی کیفیت داروی تولیدی را فدای نوسانات قیمتی نکرده، نمی‌کنیم و نخواهیم کرد.

اشاره کردید به قیمت‌گذاری دستوری؛ پدیده‌ای که سال‌هاست گلوگاه حاشیه سود شرکت‌های دارویی شده است. مدل تحلیلی شما برای تفکیک هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم چیست و چگونه می‌توان اثر این قیمت‌گذاری غیرواقعی را مهار کرد؟

قیمت‌گذاری دستوری متاسفانه به بزرگ‌ترین مانع توسعه کل صنعت دارو بدل شده است؛ چالشی که ناشی از عدم واقع‌نگری سیاست‌گذاران نسبت به ساختار هزینه است. وقتی از تورم در داروسازی صحبت می‌کنیم، موضوع فقط قیمت ماده موثره دارویی ( API ) نیست. بهای تمام‌شده دارو حاصل دو بخش است:

نهاده‌های مستقیم: شامل مواد اولیه، حلال‌ها و بسته‌بندی اولیه که مستقیما با نرخ ارز و بازارهای جهانی مرتبط است.

عوامل و هزینه‌های غیرمستقیم: شامل جهش سرسام‌آور دستمزدها، نرخ بالای بهره تسهیلات بانکی، هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات مدرن، قطعات یدکی، انرژی و لجستیک.

نمی‌توان انتظار داشت تمامی عوامل غیرمستقیم با تورم عمومی جامعه 60 یا 70 درصد رشد کنند، اما بهای دارو ثابت بماند. ابتلا به این بیماری اقتصادی صرفا مختص اروند فارمد نیست و کل صنعت را درگیر کرده است. راهکار ما برای مهار این تله، حرکت به سمت محصولات تخصصی، مدیریت انبارها با مدل‌های نوین اقتصادی، ارتقای بهره‌وری خطوط و حفظ کیفیت ممتاز برای دفاع از توجیه‌پذیری قیمت‌گذاری در مراجع رگولاتوری است.

فعالان بازار همواره به دنبال محرک‌های رشد آتی ( Growth Drivers ) در صورت‌های مالی هستند. طرح‌های توسعه‌ای زیست اروند فارمد بر چه محورهایی استوار است و چه زمانی شاهد ثمردهی خطوط جدید در ظرفیت تولید خواهیم بود؟

موتور محرک رشد آینده اروند فارمد بر دو محور توسعه‌ای کلان و راهبردی طراحی شده است:

طرح توسعه افزایش ظرفیت فعلی: تقاضای فزاینده بازار برای محصولات فعلی شرکت، ما را بر آن داشت تا خطوط کنونی را توسعه داده و ظرفیت تولید اسمی را به میزان قابل‌توجهی بالا ببریم تا پاسخگوی سهم بازار رو به رشد خود باشیم.

مدیرعامل داروند: سودآوری سه ماهه اتفاقی نبود؛ مسیر ارزش آفرینی پایدار ادامه دارد

منبع: بورس۲۴