پیام‌ سفر لاوروف به تهران/ بهشتی‌پور: روسیه کافی نیست، چین هم باید میانجی شود

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل روسیه، در گفت‌وگو با «چندثانیه آنلاین» درباره سفر احتمالی سرگئی لاوروف به ایران و نقش روسیه در کاهش تنش‌های تهران و واشنگتن، به بررسی ظرفیت‌های دیپلماتیک مسکو، احتمال برگزاری نشست سه‌جانبه روسیه، چین و آمریکا و جایگاه ایران در این مذاکرات پرداخت و گفت:

پرسش اصلی این است که آیا روسیه می‌تواند به پایان جنگ و کاهش تنش‌ها کمک کند؟ برخی معتقدند مسکو ممکن است در این زمینه نقش‌آفرینی کند، اما مسئله مهم‌تر این است که روسیه تا چه اندازه توانایی تأثیرگذاری بر رفتار و تصمیمات آمریکا را دارد.

اگر پوتین چنین توانایی تعیین‌کننده‌ای داشت، احتمالاً می‌توانست تاکنون مسئله جنگ اوکراین را از طریق مذاکره با آمریکا حل‌وفصل کند؛ درحالی‌که هنوز راه‌حلی برای پایان این جنگ حاصل نشده است.

از این منظر، باید پذیرفت که ظرفیت و میزان تأثیرگذاری روسیه بر روابط ایران و آمریکا محدود است.

در کنار روسیه، چین نیز به‌عنوان یکی از قدرت‌هایی مطرح است که می‌تواند با توجه به امکانات و ظرفیت‌های خود، در حل مناقشات بین‌المللی نقش داشته باشد.

 ایران می‌تواند با در نظر گرفتن منافع ملی و تمایل خود به برقراری صلح، از هر اقدام صلح‌طلبانه‌ای که با مشارکت روسیه یا چین انجام می‌شود و به ثبات منطقه کمک می‌کند، استقبال کند.

مقایسه نشست احتمالی سه‌جانبه آمریکا، چین و روسیه با کنفرانس تهران در دوران جنگ جهانی دوم، مقایسه دقیقی نیست. در آن مقطع، قدرت‌های بزرگ در شرایطی قرار داشتند که پیروزی‌های نظامی و بحث تقسیم جهان میان بلوک‌های قدرت مطرح بود، اما وضعیت کنونی نظام بین‌الملل کاملاً متفاوت است.

اگر نشست سه‌جانبه‌ای میان آمریکا، روسیه و چین برگزار شود، انتظار می‌رود ایران نیز یکی از محورهای مهم گفت‌وگوها باشد؛ هرچند موضوع اصلی این نشست احتمالاً جنگ اوکراین خواهد بود.

ایران باید از هر اقدامی که بتواند به برقراری صلح، کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات در منطقه کمک کند، استقبال کند.

مهم این است که تهران ضمن حفظ منافع ملی خود، از ظرفیت‌های دیپلماتیک کشورهای مختلف، از جمله روسیه و چین، برای پیشبرد راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز استفاده کند و صلح‌خواهی و کاهش تنش‌ها را در اولویت قرار دهد.