هگست؛ اولین قربانی کاخ سفید؟

اینکه چه رخ خواهد داد هنوز مشخص نیست. برخی از جمهوری‌خواهان در خفا امیدوارند هگست (چه داوطلبانه و چه تحت‌فشار) استعفا دهد تا ترامپ بتواند فردی را جایگزین او کند که مقبولیت عمومی بیشتری داشته باشد و استراتژی روشن‌تری برای پایان‌دادن به درگیری آمریکا در این جنگ ارائه دهد. بیشتر دموکرات‌ها در مورد آغاز مراحل استیضاح ترامپ محتاط هستند؛ چراکه تنها ۲سال از دوره ریاست‌جمهوری او باقی مانده است. بااین‌حال، هگست همچنان یک هدف محتمل برای استیضاح و زهرچشم گرفتن از ترامپ است. پیگیری استیضاح او (شاید با حمایت برخی از جمهوری‌خواهان) به دموکرات‌ها اجازه می‌دهد نشان دهند که در پاسخگو ساختن دولت جدی هستند. دو دهه پیش، دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت، پس از اینکه به چهره‌ای نامحبوب برای راه‌انداختن جنگ تبدیل شد، شغل خود را از دست داد. اکنون پرسش این است که آیا هگست نیز به همان سرنوشت دچار خواهد شد یا خیر؟

الگوی تاریخی سال ۲۰۰۶

هنگامی که پرزیدنت جورج دابلیو بوش در ۲۸دسامبر۲۰۰۰، پس از بازشماری آرا در یک انتخابات به‌شدت قطبی‌شده، نامزدی رامسفلد برای وزارت دفاع را اعلام کرد، بیشتر کارشناسان او را یکی از شایسته‌ترین افراد برای این سمت می‌شناختند. رامسفلد که در دهه۱۹۵۰ کهنه‌سرباز نیروی دریایی بود، از سال۱۹۶۳ تا ۱۹۶۹ در مجلس نمایندگان ایالات متحده خدمت کرده بود. او سپس قانون‌گذاری را رها کرد تا مدیر «دفتر فرصت‌های اقتصادی» رئیس‌جمهور ریچارد نیکسون و بعدها مشاور رئیس‌جمهور و مدیر «شورای هزینه‌ها» شود. در سال۱۹۷۳، نیکسون او را به‌عنوان سفیر آمریکا در ناتو منصوب کرد. پس از استعفای نیکسون در پی رسوایی واترگیت در اوت۱۹۷۴، رئیس‌جمهور جرالد فورد، رامسفلد را به‌عنوان رئیس‌دفتر کاخ سفید منصوب کرد و در سال۱۹۷۵ فورد او را به‌عنوان وزیر دفاع پیشنهاد داد؛ پستی که او تا زمان آغاز به‌کار رئیس‌جمهور جیمی کارتر در سال۱۹۷۷ عهده‌دار آن بود. رامسفلد سپس سال‌ها در بخش خصوصی کار کرد و درعین‌حال به‌عنوان یکی از مدافعان «نو محافظه‌کاری» در سیاست فعال ماند.

انتصاب او به‌عنوان وزیر دفاع به‌عنوان نشانه‌ای تعبیر شد که رئیس‌جمهور بوش (پسر) قصد دارد خود را با تیمی از کارشناسان باسابقه احاطه کند. پس از حادثه ۱۱سپتامبر، رامسفلد که رابطه‌ای نزدیک و دیرینه با «دیک چنی»، معاون رئیس‌جمهور داشت، به‌عنوان چهره‌ای مهم در دولت مطرح شد و به تدوین و اجرای استراتژی ضد تروریسم برای جلوگیری از حملات مشابه در خاک آمریکا کمک کرد. در اکتبر و نوامبر ۲۰۰۱، موفقیت عملیات نظامی علیه رژیم طالبان در افغانستان به‌عنوان نشانی از مهارت استراتژیک او ستوده شد. همین امر در سال۲۰۰۳ نیز تکرار شد؛ زمانی که ایالات متحده وارد جنگ با عراق شد و بغداد ظرف چند هفته سقوط کرد. در اول مه، بوش زیر پرچم «ماموریت انجام شد»، پایان عملیات‌های عمده نبرد را اعلام و در دسامبر، نیروهای آمریکایی صدام حسین، رهبر عراق را دستگیر کردند.

اما زیر پوست این موفقیت‌ها، اوضاع برای رامسفلد و برای جنگ در حال خراب‌شدن بود. اولین دردسر بزرگ زمانی رخ داد که در آوریل۲۰۰۳ غارتگری در سراسر بغداد، از جمله در موزه عراق و کتابخانه و آرشیو ملی، آغاز شد. به‌زودی مشخص شد که پنتاگون برنامه‌ریزی اندکی برای پیامدهای پس از سقوط صدام انجام داده است. رامسفلد در پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران درباره غارت‌ها، با بی‌تفاوتی گفت: «خب، اتفاقات رخ می‌دهند». در همین حال، ارتش آمریکا نتوانست انبار‌های سلاح‌های کشتارجمعی را که توجیه اصلی جنگ بود، پیدا کند.

تا زمان انتخابات میان‌دوره‌ای سال۲۰۰۶، جنگ عراق به‌شدت نامحبوب شده بود. تعداد زیادی از نیروهای پیاده‌نظام آمریکایی همچنان برای ایجاد ثبات سیاسی و مهار خشونت‌های فرقه‌ای در تلاش بودند و تلفات سنگینی را متحمل می‌شدند. تصمیم سال۲۰۰۳ برای انحلال ارتش عراق فوق‌العاده پرهزینه از آب درآمد و در آوریل۲۰۰۴، پخش برنامه‌ای در «۶۰دقیقه» شکنجه گسترده بازداشت‌شدگان در زندان ابوغریب را افشا کرد. اگرچه این ماجرا ابتدا به‌عنوان کار چند سرباز خاطی جلوه داده شد، اما به‌زودی مشخص شد که سوءاستفاده‌ها با سیاست‌های پنتاگون در صدور مجوز برای روش‌های خشن بازجویی مرتبط بوده است. رامسفلد به‌طور خصوصی چند بار پیشنهاد استعفا داد؛ اما بوش از پذیرش آن امتناع کرد. همچنین درخواست‌های پراکنده‌ای از سوی کنگره برای فشار بر این مساله وجود داشت. در مه ۲۰۰۴، چارلز رانگل، نماینده نیویورک، در واکنش به افشاگری‌های ابوغریب، هشت بند استیضاح علیه رامسفلد ارائه کرد.

پس از پایان ماموریت‌ها، بسیاری از سربازان با اختلالات روانی بازگشتند و نتوانستند حمایت موردنیاز برای بازگشت به زندگی غیرنظامی را دریافت کنند. دموکرات‌ها جنگ را به محور اصلی کارزار انتخابی۲۰۰۶ تبدیل کردند و آن را به‌عنوان مدرکی از سوءمدیریت جمهوری‌خواهان ارائه دادند؛ یعنی تصمیم نادرست و غیرضروری بوش برای ورود به جنگ با عراق همراه با ناتوانی در برنامه‌ریزی برای آنچه پس از فروپاشی حکومت رخ می‌دهد. در سپتامبر۲۰۰۶، جمهوری‌خواهان توانستند مانع از رأی‌گیری درباره بیانیه غیرالزام‌آور سناتورهای دموکرات شوند که خواهان برکناری رامسفلد توسط بوش بود. میزان محبوبیت رامسفلد که در سال۲۰۰۳ در نظرسنجی گالوپ به ۷۱درصد رسیده بود، تا ژانویه۲۰۰۶ به ۴۴درصد کاهش یافت. در بهار همان سال، در آنچه مجله تایم آن را «شورش ژنرال‌ها» نامید، ۶ژنرال بازنشسته خواستار استعفای رامسفلد شدند. سرلشکر «جان باتیست» به این مجله گفت: «وقتی وزیر دفاع را به نیروهایم معرفی می‌کنم، یک زیردست وفادار خواهم بود. اما درون من در حال جوشیدن بود. هر بار که به او نگاه می‌کردم، به آن طرح جنگی مزخرف فکر می‌کردم، به ابوغریب فکر می‌کردم و به چالش‌هایی که هر روز برای بازسازی ارتش عراق داشتم؛ همان ارتش که او منحلش کرد.»

بااین‌حال، بوش پای مرد کابینه خود ایستاد. بوش در ۱۸ آوریل در پاسخ به سرمقاله‌های انتقادی و درخواست‌ها برای استعفای رامسفلد به مطبوعات گفت: «دان رامسفلد کارش را خوب انجام می‌دهد. او نه‌تنها در حال متحول ساختن ارتش است، بلکه در حال مبارزه با جنگ علیه تروریسم است... من صداها را می‌شنوم، صفحه اول روزنامه‌ها را می‌خوانم و گمانه‌زنی‌ها را می‌دانم. اما تصمیم‌گیرنده من هستم و من تصمیم می‌گیرم چه چیزی بهتر است. آنچه بهتر است این است که رامسفلد به‌عنوان وزیر دفاع باقی بماند.» انتقادات فروکش نکرد. در ۲۵سپتامبر۲۰۰۶، شش هفته پیش از انتخابات، باتیست و دو ژنرال بازنشسته دیگر به کمیته سیاستگذاری دموکرات‌های سنا گفتند که رامسفلد قادر به مدیریت این شغل نیست. در روز شنبه ۴نوامبر، روزنامه‌های وابسته به گروه رسانه‌ای «میلیتاری تایمز» سرمقاله‌ای با عنوان «زمان رفتن رامسفلد فرا رسیده است» منتشر کردند.

اگرچه بوش تا روزهای پایانی کارزار انتخابی به‌طور علنی از رامسفلد دفاع کرده بود، اما نتیجه انتخابات، ادامه حمایت را تقریبا غیرممکن ساخت. مسائل متعددی مانند فساد، هزینه‌های زندگی و بهداشت و درمان در انتخابات تاثیرگذار بودند، اما مخالفت با جنگ عراق در رأس آنها قرار داشت. دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست گرفتند. رئیس‌جمهور متوجه شد که باید مسیر خود را تغییر دهد. در ۸نوامبر، بوش اعلام کرد که «رابرت گیتس» را به‌عنوان وزیر دفاع جدید نامزد می‌کند. بوش گفت: «آمریکا امن‌تر است و جهان به‌خاطر خدمات و رهبری دونالد رامسفلد ایمن‌تر شده است.» این تصمیم ضربه‌ای به چنی بود که روی رامسفلد به‌عنوان یک متحد حساب می‌کرد. این تغییر رهبری، راه را برای یک تغییر بنیادی در استراتژی هموار کرد که در ژانویه۲۰۰۷ اعلام شد: تغییر ماموریت آمریکا از مبارزه با شورشیان و واگذاری امنیت به نیروهای نوپای عراقی، به استراتژی موسوم به «افزایش نیروها» (Surge) که هدف آن حفاظت از جمعیت عراق و جلب حمایت آنها علیه شورش بود. بسیاری از جمهوری‌خواهان در خفا ابراز تاسف کردند که چرا بوش این تصمیم را زودتر اتخاذ نکرده بود؛ تصمیمی که شاید به حزب جمهوری‌خواه شانس جنگیدن برای حفظ اکثریت خود را می‌داد.

جنگ علیه ایران به‌هیچ‌وجه به بزرگی جنگ عراق نیست و جنگ زمینی جریان ندارد، اما سیاست‌های ترامپ از همان ابتدا فوق‌العاده نامحبوب بود و با افزایش قیمت‌ها، این جنگ جنجالی‌تر شده است. علاقه چندانی به هگست (حتی در میان خود جمهوری‌خواهان) وجود ندارد. او نه‌تنها تجسم بخش زیادی از چیزهایی است که منتقدان در «دولت دوم ترامپ» اشتباه می‌دانند، بلکه چون او شخص رئیس‌جمهور نیست، جمهوری‌خواهان احساس آزادی بیشتری برای حمله به او می‌کنند.

استعفای رامسفلد الگویی برای جمهوری‌خواهانی ارائه می‌دهد که امروز از آنچه در دوره دوم ترامپ رخ داده خشمگین هستند و ممکن است هگست نیز اکنون مجبور به رفتن شود. اما حتی اگر او برود (یا اگر کنگره او را مجبور به خروج کند) بعید است که تغییر بنیادی در سیاست‌ها ایجاد شود. کاخ سفید در دوران ترامپ قدرت را در شخص رئیس‌جمهور متمرکز کرده است. بنابراین، او خود سرچشمه تصمیمات سیاسی و مرکز حملات باقی خواهد ماند. با وجود پیروزی‌های دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، بعید است که ترامپ مسیر خود را تغییر دهد. ایجاد چنین تغییری مستلزم فشارهای بودجه‌ای و تحقیقاتی مستمر از سوی کنگره خواهد بود.