تشدید تنش در تنگه هرمز/ آیا ترامپ از حمله به ایران عقب‌نشینی می‌کند؟

 سپاه پاسداران انقلاب اسلامی،- شنبه- اعلام کرد یک فروند پهپاد آمریکایی از نوع «MQ-۱» را که در مأموریت شناسایی بر فراز تنگه هرمز فعالیت می‌کرد، با سامانه‌های پدافندی نیروی هوافضای خود رهگیری و منهدم کرده است. به گفته سپاه، این هفدهمین پهپاد آمریکایی است که توسط ایران سرنگون می‌شود.

در تحولی دیگر، نیروی دریایی ارتش ایران اعلام کرد یک نفتکش متخلف، صبح امروز در بخش شرقی تنگه هرمز با مین دریایی برخورد کرده و دچار آتش‌سوزی شده است. این نفتکش به دلیل بی‌توجهی به هشدارها، ورود به منطقه ممنوعه و خاموش کردن سامانه‌های ردیابی و شناسایی، متخلف شناخته شده است.

ارتش ایران همچنین از وقوع انفجار در دست‌کم ۱۲ نفتکش طی هفته گذشته خبر داده است.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار تنش‌ها در تنگه هرمز و جلوگیری از شکست مذاکرات تهران و واشنگتن و بازگشت به درگیری نظامی ادامه دارد.

تردید ترامپ درباره حمله مجدد به ایران

در همین شرایط، خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای اخیر به مشاوران ارشد خود گفته است ممکن است از حمله به ایران خودداری کند، مگر اینکه تهران یا انصارالله یمن اقدام تحریک‌آمیز تازه‌ای علیه آمریکا انجام دهند.

به گفته این منابع، ترامپ در نشست‌های امنیتی و پس از دریافت گزارش‌های اطلاعاتی، احتمال به تعویق انداختن حملات را بررسی کرده و با درخواست متحدان منطقه‌ای واشنگتن برای پرهیز از ورود دوباره به یک جنگ گسترده همراهی نشان داده است.

ترامپ پنجشنبه گذشته نیز در گفت‌وگو با استیون ای. اسمیت، مجری ورزشی آمریکایی، مدعی شد می‌تواند جنگ علیه ایران را فوراً پایان دهد، اما به درخواست کشورهایی که آمریکا درصدد حمایت از آنهاست، روند جنگ را طولانی‌تر کرده است.

رویترز همچنین گزارش داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در تماس‌های تلفنی با ترامپ از او خواسته‌اند حملات علیه ایران را از سر نگیرد.

از سوی دیگر، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی به اقتصاد ایران آسیب زده است. واشنگتن امیدوار است ادامه این فشارها تهران را به تغییر رفتار وادار کند.

قرار است ترامپ هفته آینده در جریان نشست‌های سه‌جانبه در چین، درباره جنگ ایران با رؤسای جمهور چین و روسیه گفت‌وگو کند.

گزینه نظامی همچنان روی میز است

با وجود نشانه‌های تمایل ترامپ به پرهیز از حمله مجدد، منابع آگاه می‌گویند ارتش آمریکا برای تشدید تنش در صورت لزوم آماده است. در همین راستا، سومین ناو هواپیمابر آمریکا طی روزهای آینده راهی خاورمیانه خواهد شد و احتمال دارد هر سه ناو همزمان در منطقه مستقر بمانند.

یکی از افراد مطلع از تماس‌های ترامپ با رهبران عربستان و ترکیه نیز گفته است رئیس‌جمهور آمریکا ممکن است حمله به تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران را در دستور کار قرار دهد.

این تحولات در حالی است که مقام‌های اسرائیلی همچنان دولت آمریکا را برای آغاز دور تازه‌ای از عملیات نظامی علیه ایران تحت فشار قرار می‌دهند. یک مقام آمریکایی به رویترز گفته است تل‌آویو همچنان خواستار مشارکت واشنگتن در کارزار نظامی جدید است.

با این حال، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد ازسرگیری حملات نظامی احتمالاً تغییر چشمگیری در مطالبات ایران در مذاکرات ایجاد نخواهد کرد. آمریکا پیش‌تر نیز در جریان جنگ، تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف حمله قرار داده بود.

در همین حال، منابع رویترز از دریافت گزارش‌هایی درباره کاهش نگران‌کننده ذخایر برخی تسلیحات آمریکا خبر داده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند بر محاسبات نظامی واشنگتن تأثیر بگذارد. با این وجود، یک مقام کاخ سفید مدعی شده است ارتش آمریکا برای تحقق اهداف راهبردی خود مهمات کافی در اختیار دارد.

هزینه‌های جنگ و پیامدهای جهانی

جنگ علیه ایران با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه آغاز شد و ایران در پاسخ، تنگه هرمز را بست؛ گذرگاهی راهبردی که نقش مهمی در انتقال انرژی جهان دارد. این تحول به اختلال در اقتصاد جهانی و افزایش قیمت انرژی و سوخت منجر شد.

افزایش قیمت جهانی سوخت در پی جنگ، نارضایتی رأی‌دهندگان آمریکایی را نیز تشدید کرد و در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، به واگذاری اکثریت کنگره به دموکرات‌ها کمک کرد.

نتایج نظرسنجی مشترک رویترز و مؤسسه ایپسوس که پیش از انتخابات انجام شد، نشان داد ۵۵ درصد آمریکایی‌ها معتقدند هزینه‌های جنگ علیه ایران بیش از دستاوردهای آن بوده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز نارضایتی عمومی از هزینه‌های جنگ را یکی از عوامل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره دانسته است.