قبض جنگ روی میز بنگاه‌های روسی

پوتین در اواخر ماه اوت فرمانی را امضا کرد که بر اساس آن، در صورت ناتوانی «تاسیسات زیرساختی حیاتی» در محافظت از خود در برابر پهپادها، امکان اعمال «مدیریت موقت» بر آنها فراهم می‌شود. سه روز بعد نیز دولت کمیته‌ای را برای نظارت بر اجرای این فرمان تشکیل داد. یک مقام پیشین کرملین به فایننشال‌تایمز گفت پوتین این فرمان را پس از آن امضا کرد که نهادهای اطلاعاتی و ارتش روسیه خواستار انتقال مسوولیت دفاع در برابر پهپادها به شرکت‌ها شدند. به گفته این مقام، آنها از این موضوع شکایت داشتند که «شرکت‌ها دست روی دست گذاشته‌ و نمی‌خواهند حتی انگشتی تکان دهند و پوتین هم موافقت کرد.» او افزود: «پیام این است: دوستان، دست‌به‌کار شوید و شروع کنید به هزینه کردن».

«ویاچسلاو پلاکسین»، کارشناس دفاع پهپادی، گفت تقریبا بلافاصله پس از صدور این فرمان، درخواست‌های شرکت‌ها برای دریافت اطلاعات و مشاوره در این زمینه پنج برابر شد. پوتین نیز ظاهرا از نتیجه این اقدام رضایت داشت. او سوم سپتامبر گفت: «شرکت‌ها وارد عمل شده‌ و شروع به اختصاص پول کرده‌اند». در تمام مدت جنگ اوکراین، دولت و شرکت‌های روسی بر سر اینکه چه کسی باید هزینه دفاع را بپردازد، اختلاف داشته‌اند. این نارضایتی تا آنجا پیش رفت که حتی الکساندر شوخین، رئیس گروه لابی تجاری نزدیک به کرملین، بارها از دولت خواست به شرکت‌ها برای تامین مالی پروژه‌های دفاعی کمک کند.

فرمان پوتین نگرانی شرکت‌ها را افزایش داد که کرملین ممکن است از اختیارات جدید خود به‌عنوان مسیری دیگر برای ملی‌سازی دارایی‌ها استفاده کند. از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین در سال۲۰۲۲، مصادره یا در اختیار گرفتن دارایی‌ها توسط دولت افزایش یافته است؛ از جمله دارایی‌هایی که پیش‌تر متعلق به شرکت‌های غربی بودند. در موارد اخیر، شرکت‌های تابعه «آئوشان» و «نستله» عملا در اختیار دولت قرار گرفته‌اند. دفاع در برابر پهپادها می‌تواند از اقدامات غیرفعالی مانند نصب تورهای محافظ تا استفاده از جنگ الکترونیک را دربرگیرد. با این حال، هنوز قوانین روشنی درباره اینکه چه کسی مسوول حفاظت از تاسیسات در برابر حملات پهپادی اوکراین است و شرکت‌ها دقیقا ملزم به انجام چه اقداماتی هستند، وجود ندارد. فرمان پوتین مجازات‌هایی را تعیین کرده، اما قواعد و الزامات زیربنایی را مشخص نکرده است. پلاکسین گفت: «قوانین حالا شبیه یک پازل هزار تکه شده‌اند که هر شرکت باید خودش آن را سرهم کند.»

سامانه قدرتمند پدافند هوایی پانتسیر تنها به ابتکار وزارت دفاع می‌تواند در محل یک شرکت مستقر شود و همچنان تحت کنترل ارتش باقی می‌ماند. حتی تجهیزات پایه دفاع ضدپهپادی که در بازار آزاد قابل تهیه‌اند نیز هزینه بالایی دارند. هزینه‌ای که شرکت‌ها باید متحمل شوند، بسته به اندازه آنها و الزاماتی که برایشان تعیین می‌شود، متفاوت است. پلاکسین به یک کارخانه اشاره کرد که برای نصب سامانه حفاظتی خود به ۲۲۰‌میلیون روبل، معادل ۲.۸میلیون دلار، نیاز داشت؛ رقمی برابر با درآمد یک روز این کارخانه. «الکساندرا پروکوپنکو»، پژوهشگر مرکز اوراسیا روسیه در بنیاد کارنگی، گفت: «دولت هم پول کافی برای ادامه جنگ دارد و هم برای ایجاد یک دفاع چندلایه در برابر پهپادها؛ اما نمی‌تواند هر دو را تامین کند و شرکت‌ها هم جایی برای روی آوردن ندارند.» مدیر پیشین روس‌نفت نیز در جمع‌بندی وضعیت گفت: «این به یک مالیات جدید دیگر تبدیل شده است.»