نفس‌گیری بورس پس از 3 هفته

پروانه کُبره:  بورس تهران پس از سه هفته منفی، سرانجام در هفته سوم آبان‌‌ماه نمایشی متفاوت را نشان داد و با ثبت بازدهی ۶.۵درصدی، بخشی از ریزش هفته‌های گذشته را جبران کرد. بازار سهام در این هفته شرایط مطلوبی را تجربه کرد و با کمرنگ شدن ریسک‌های سیاسی و کاهش نگرانی‌ها درباره تحولات منطقه‌ای، بار دیگر تقاضا در معاملات افزایش یافت. این تغییر فضا در کنار ورود بیش از ۲۰همت پول حقیقی، به رشد قابل‌توجه شاخص‌ها و بهبود وضعیت عمومی بازار منجر شد. به گفته کارشناسان، انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا و از دست رفتن اکثریت جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس کنگره، می‌تواند دامنه اختیارات دونالد ترامپ را در پیشبرد سیاست‌های خود در قبال ایران، محدود کند. از نگاه تحلیلگران، این موضوع یکی از عواملی است که به تعدیل نگرانی‌ها درباره تشدید تنش‌ها با ایران و افزایش خوش‌بینی در بازارهای مالی دامن زده است.

 در هفته‌های گذشته، نگرانی از تشدید تنش‌های سیاسی و احتمال بروز درگیری‌های نظامی، یکی از عوامل اصلی احتیاط سرمایه‌گذاران بود. بورس تهران نیز سه هفته متوالی نتوانست بازدهی مثبت کسب کند. این ابهامات باعث شده بود بخشی از فعالان بازار از خرید سهام فاصله بگیرند و ترجیح دهند منابع خود را به سمت دارایی‌هایی مانند طلا و ارز منتقل کنند. با این حال، در هفته جاری و همزمان با انتشار اخبار امیدوارکننده درباره تحولات سیاسی و احتمال کاهش تنش‌ها، بخشی از این نگرانی‌ها فروکش کرد و فضای معاملات تغییر یافت. بازگشت اعتماد نسبی به بازار را می‌توان در افزایش تقاضا و ورود قابل‌توجه پول مشاهده کرد. البته بسیاری از کارشناسان معتقدند مثبت شدن بورس پس از سه هفته عقب‌نشینی، به‌تنهایی برای اطمینان از تداوم روند صعودی بازار کافی نیست. حفظ تقاضا، ادامه ورود پول و روشن شدن چشم‌انداز سیاسی از عواملی هستند که می‌توانند مسیر بازار در هفته‌های آینده را تعیین کنند. از این رو، باید دید آیا خوش‌بینی شکل‌گرفته در معاملات این هفته به روزهای آینده نیز منتقل می‌شود یا بازار بار دیگر با احتیاط سرمایه‌گذاران مواجه خواهد شد؟

هدف بعدی شاخص

محمد غفوری،کارشناس بازارهای مالی، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، با اشاره به عملکرد بورس در هفته سوم آبان گفت: بازار سرمایه هفته بسیار جذابی را پشت سر گذاشت؛ به‌طوری‌که شاخص کل از محدوده ۷‌میلیون و ۷۰۰هزار واحد، حدود ۵۰۰هزار واحد رشد کرد و بازدهی بیش از ۶ درصدی را به ثبت رساند. در مجموع، هفته‌ای پرمعامله را تجربه کردیم و حجم دادوستدها نشان داد که تقاضا بار دیگر در بازار سهام تقویت شده است.

او افزود: یکی از اتفاقات مهم این هفته، تغییر دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی از مثبت و منفی ۴درصد به مثبت و منفی ۶درصد بود. این تصمیم را می‌توان اقدامی اصلاحی از سوی بازارساز برای کاهش فاصله ایجادشده میان قیمت معاملاتی واحدهای این صندوق‌ها و خالص ارزش دارایی‌های آنها (NAV) دانست. البته باید در ادامه بررسی کرد که این تغییر دامنه نوسان تا چه اندازه می‌تواند به کاهش شکاف قیمتی صندوق‌های اهرمی کمک کند و آیا در عمل، فاصله میان قیمت معاملاتی و ارزش خالص دارایی‌های آنها کاهش خواهد یافت یا خیر.

محمد غفوری با اشاره به تاثیر تحولات سیاسی بر معاملات بورس ادامه داد: پیش از این معتقد بودیم تا زمانی که شاخص کل زیر محدوده ۸‌میلیون واحد قرار داشته باشد، بازار وضعیت منفی را تجربه خواهد کرد. اما انتشار اخبار مثبت درباره احتمال توافق و همزمان کاهش نرخ دلار در بازار غیررسمی، برخلاف انتظاری که ممکن است از کاهش نرخ ارز وجود داشته باشد، اثر مثبتی بر معاملات بازار سرمایه گذاشت. به‌طور کلی، هر اندازه از شدت تنش‌ها کاسته شود، شرایط به نفع بورس خواهد بود و می‌توان انتظار داشت بازار به رشد خود ادامه دهد.

او در ادامه به ارزش دلاری بازار سهام اشاره کرد و گفت: با وجود عرضه‌های اولیه‌ای که طی چند سال گذشته در بازار انجام شده، ارزش دلاری بازار سرمایه همچنان در محدوده ۱۰۷‌میلیارد دلار قرار دارد. این موضوع نشان می‌دهد که بازار از منظر ارزش دلاری هنوز ظرفیت رشد دارد و همچنان می‌توان برای آن پتانسیل صعودی در نظر گرفت. این کارشناس با اشاره به روند معاملات روز پایانی هفته اظهار کرد: به نظر می‌رسد بازار در معاملات دیروز نیز توانست رکوردی را تجربه کند، اما در جریان معاملات با رفت‌وبرگشت همراه بود. بازار در ابتدای روز با قدرت و در محدوده مثبت دنبال شد، اما به‌تدریج بر حجم عرضه‌ها افزوده شد و از میزان رشد قیمت‌ها کاسته شد. در نهایت نیز بازار معاملات این هفته را در محدوده سقف تاریخی خود به پایان رساند.

غفوری در تشریح چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس تاکید کرد: محدوده ۸‌میلیون واحد می‌تواند به‌عنوان یک سطح حمایتی برای بازار سرمایه عمل کند. تا زمانی که شاخص کل بالاتر از این محدوده قرار داشته باشد، در هفته‌های آینده نگرانی جدی درباره وضعیت بازار وجود نخواهد داشت. البته ممکن است در همین محدوده شاهد دست‌به‌دست شدن سهام میان خریداران و فروشندگان و افزایش عرضه و تقاضا باشیم. به اعتقاد من، در صورت کاهش بیشتر تنش‌ها، هدف بعدی شاخص کل می‌تواند محدوده ۹‌میلیون و ۲۰۰هزار واحد باشد.

آزمون پایداری صعود بورس

به گفته محمد غفوری، نکته مهم در بررسی عملکرد هفته اخیر بورس، تفاوت میان رشد ناشی از انتشار اخبار مثبت و رشدی است که بر پایه بهبود متغیرهای بنیادی شکل می‌گیرد. کاهش ریسک‌های سیاسی می‌تواند در کوتاه‌مدت انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد و زمینه ورود پول را فراهم کند، اما برای تبدیل این موج تقاضا به یک روند پایدار، بازار به محرک‌های قوی‌تری نیاز دارد. انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌ها، وضعیت فروش و سودآوری صنایع و میزان تحقق پیش‌بینی‌های عملکردی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند به تداوم رشد بازار کمک کنند.

این کارشناس اظهار کرد: افزایش ورود پول به بورس در شرایطی که بازارهای موازی با کاهش قیمت روبه‌رو شده‌اند، نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران در حال بازنگری در ترکیب دارایی‌های خود هستند. با این حال، برای قضاوت درباره تغییر مسیر سرمایه‌های خرد، باید دید این جابه‌جایی در روزهای آینده نیز ادامه پیدا می‌کند یا واکنشی کوتاه‌مدت به اخبار سیاسی بوده است. در واقع، مساله اصلی برای بورس در هفته‌های پیش‌رو، حفظ جریان ورود پول و تبدیل تقاضای هیجانی به تقاضایی مبتنی بر ارزیابی سودآوری شرکت‌هاست.