خبرگزاری علت
به گزارش اکوایران، یکی از آمارهای مهم اقتصادی که بهصورت ماهانه بهروزرسانی میشود، آمارهای شبکه شاپرک است. شاپرک همان شبکه پرداخت بانکی است که در زندگی روزمره، از طریق کارتخوانها و خریدهای اینترنتی از آن استفاده میکنیم. بنابراین، تعداد و ارزش تراکنشهایی که در این شبکه انجام میشود، میتواند تصویری از وضعیت پرداخت و بخشی از الگوی مصرف ایرانیان در هر ماه ارائه دهد.
رشد ۹۳ درصدی ارزش تراکنشها؛ اما واقعاً چقدر بیشتر خرج کردهایم؟
آمار مردادماه شاپرک بهتازگی منتشر شده است. طبق اعلام شاپرک، در میانه تابستان بیش از ۴ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تراکنش در این شبکه انجام شده که ارزش آنها به بیش از ۳ هزار و ۶۵۴ همت رسیده است. از آنجا که اقتصاد ایران با تورم مواجه است، طبیعی است که ارزش اسمی این تراکنشها نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده باشد. اما اگر اثر تورم را از این ارقام حذف کنیم، تصویر تا حدی متفاوت خواهد بود.
مصرف حقیقی در شبکه شاپرک فقط ۲.۵ درصد بیشتر شده است
برای درک بهتر موضوع، کافی است یک مقایسه ساده داشته باشیم. آمارها نشان میدهند ارزش تراکنشها در مرداد امسال نسبت به مرداد سال گذشته ۹۳ درصد افزایش یافته است، اما با خنثی کردن اثر تورم، مشخص میشود که ارزش حقیقی تراکنشها تنها ۲.۵ درصد بیشتر شده است.
به بیان دیگر، ارزش حقیقی پرداختهای ثبتشده در شبکه شاپرک در مرداد امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲.۵ درصد افزایش داشته و این رشد بسیار کمتر از رشد ۹۳ درصدی ارزش اسمی تراکنشها بوده است.
یکی دیگر از نکاتی که میتوان از آمارهای شاپرک استخراج کرد، تغییر ارزش هر تراکنش نسبت به گذشته است؛ به عبارت دیگر، میتوان بررسی کرد که ارزش واقعی پرداخت در هر بار کارت کشیدن یا خرید اینترنتی نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرده یا کاهش یافته است.
ارزش حقیقی هر تراکنش در مرداد کاهش یافت
برای این منظور باید به رشد نقطهبهنقطه ارزش حقیقی هر تراکنش توجه کرد. طبق محاسبات ما در اکوایران، ارزش حقیقی هر تراکنشی که ایرانیان در مرداد امسال انجام دادهاند، بهطور متوسط حدود ۱.۳ درصد کمتر از تراکنشی بوده که در مرداد سال گذشته انجام میدادند.
البته با بررسی روند این شاخص، مشاهده میشود که ارزش حقیقی هر تراکنش نسبت به دوره جنگ بهطور محسوسی افزایش یافته است، اما با وجود این، متوسط ارزش حقیقی هر پرداخت هنوز نسبت به مرداد سال گذشته پایینتر است.
تا اینجا تصویری کلی از وضعیت پرداختها و ارزش حقیقی آنها داشتیم. از اینجا به بعد، به نحوه انجام تراکنشها میپردازیم. شبکه پرداخت شاپرک روشهای مختلف پرداخت، از جمله خرید اینترنتی، کارتخوانهای فروشگاهی و استفاده از کدهای USSD را شامل میشود که روش آخر سهم بسیار ناچیزی دارد.
کارتخوانها همچنان پیشتاز تعداد تراکنشها هستند
در مرداد امسال، تعداد کل تراکنشهای انجامشده از طریق کارتخوانهای فروشگاهی به حدود ۴ میلیارد مورد رسیده که حدود ۳ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است. در مقابل، تعداد تراکنشهای اینترنتی تنها ۲۷۳ میلیون مورد بوده که نسبت به مرداد سال گذشته ۳.۴ درصد کاهش داشته است. بنابراین در نگاه اول، به نظر میرسد کارتخوانهای فروشگاهی از نظر تعداد تراکنشهای شاپرک سهم غالب را در اختیار دارند.
خرید اینترنتی؛ تراکنش کمتر، مبالغ بزرگتر
از نظر مبلغ نیز تصویر تقریباً مشابه است. ارزش تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی با رشد ۲.۳ درصدی به ۲ هزار و ۷۷۶ همت رسیده است. ارزش کل تراکنشهای اینترنتی نیز با روندی صعودی به ۸۶۰ همت افزایش یافته است.
اما با تقسیم ارزش تراکنشها بر تعداد آنها و بررسی ارزش متوسط هر خرید در این دو پایانه، تصویر متفاوتی به دست میآید.
هر خرید اینترنتی بیش از ۳ میلیون تومان ارزش داشت
کارتخوانهای فروشگاهی تراکنشهای بیشتری داشتهاند و ارزش کل تراکنشهای آنها نیز بالاتر بوده است، اما ارزش هر تراکنش در این پایانهها تنها حدود ۶۸۹ هزار تومان بوده است. برای مقایسه، ارزش هر تراکنش کارتخوانی در مرداد سال گذشته، به قیمتهای امروز، معادل ۶۹۳ هزار تومان بوده است. بنابراین ارزش حقیقی هر تراکنش کارتخوانی در مرداد امسال بهطور متوسط ۰.۶ درصد کاهش یافته است.
جالبتر اینکه برخلاف انتظار، مبلغ هر تراکنش در خریدهای اینترنتی بهمراتب بالاتر بوده و به ۳ میلیون و ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. به این معنا که هر خریدی که مردم در مرداد امسال از طریق پایانههای اینترنتی انجام دادهاند، بهطور متوسط ۳ میلیون و ۱۵۵ هزار تومان ارزش داشته است. برای مقایسه، ارزش هر تراکنش اینترنتی در مرداد سال گذشته، به قیمتهای امروز، معادل ۲ میلیون و ۹۹۳ هزار تومان بوده است؛ یعنی ارزش حقیقی هر تراکنش اینترنتی افزایش یافته است.
پس اگر بخواهیم آمارهای شاپرک در سال جاری را جمعبندی کنیم، باید بگوییم که بهطور کلی ارزش حقیقی هر پرداخت در مرداد امسال کمتر از مرداد سال گذشته بوده است. اما بررسی این آمار به تفکیک شیوه پرداخت نشان میدهد که ارزش حقیقی هر تراکنش اینترنتی افزایش یافته، در حالی که ارزش حقیقی تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی کاهش داشته است. بنابراین، مردم در خریدهای اینترنتی بهطور متوسط مبالغ بیشتری پرداخت کردهاند، اما پرداختهای کارتخوانی بهطور متوسط ارزش حقیقی کمتری داشتهاند.
نظر شما