معاملات پرنوسان بازار سرمایه در روز جاری با با روندی متعادل و متمایل به مثبت آغاز شد، اما این وضعیت چندان دوام نداشت و از همان دقایق ابتدایی با افزایش عرضه‌ها در محدوده‌های مثبت، فشار فروش در بخش‌هایی از بازار تشدید شد. در ادامه معاملات، بازار چندین موج رفت ‌و برگشت بین عرضه و تقاضا را تجربه کرد؛ به نحوی که تقاضا در مقاطعی توانست بخشی از فشار فروش را جذب کند، اما افزایش فروشندگان در محدوده‌های مثبت مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار شد. در پایان معاملات، نیمی از نمادهای بازار در محدوده مثبت و نیمی دیگر در محدوده منفی قرار گرفتند که نشان‌دهنده تداوم فضای دوگانه و نوسانی در معاملات امروز است. در پیش‌گشایش، ارزش صف‌های خرید حدود 13 همت و ارزش صف‌های فروش حدود 8 همت بود. در نهایت، شاخص کل بورس با افت 0.16درصدی در ارتفاع 7 میلیون و 280هزار واحد قرار گرفت. شاخص هموزن هم کاهش 0.48درصدی داشت و افت بیشتری نسبت به شاخص کل ثبت کرد. اما مروری داشته باشیم بر تحولات سیاسی که همچنان بر رفتار سهامداران اثرگذار هستند؛ روز گذشته، دونالد ترامپ در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز اعلام کرد که در حال تصمیم‌گیری درباره ایران است و از وقوع اتفاقات بسیار بزرگ در آینده نزدیک سخن گفت. از سوی دیگر، قرار بر این است که مسعود پزشکیان روز سه‌شنبه برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک سفر کند. در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه قطر از ادامه تلاش‌ها برای فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا خبر داد. براساس گزارش‌های منتشرشده، قطر اعلام کرد که در هفته‌های اخیر درباره ایده‌های مختلف برای بازگشت به مسیر مذاکرات رایزنی کرده و در تلاش است از طریق کانال‌های میانجی‌گری با تهران و واشنگتن، امکان ازسرگیری گفت‌وگوها را بررسی کند. این اخبار، گمانه‌زنی‌هایی را هم درخصوص احتمال مذاکره بین ایران و آمریکا مطرح کرد.

همانطور که در نقشه بازار مشخص است، فملی بیشترین اثر منفی را بر شاخص کل داشت و بعد از آن، شپنا بیشترین فشار منفی را به نماگر اصلی بازار وارد کرد. در سمت مقابل، فارس بیشترین اثر مثبت را بر شاخص کل داشت و بخشی از فشار منفی ایجادشده توسط دیگر نمادهای بزرگ را خنثی کرد. در گروه خودرویی هم، خودرو و خساپا در نیمه ابتدایی معاملات وارد صف خرید شدند. در مجموع، نقشه بازار امروز حاکی از تقابل جدی بین نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز بود.

2

صندوق‌های طلا هم معاملات امروز خود را در محدوده منفی شروع کردند و در دقایق ابتدایی، عمده این صندوق‌ها در محدوده منفی 1درصد تا منفی 2درصد بازگشایی شدند. با این حال، با توجه به نقش اخبار سیاسی و تحولات منطقه‌ای در تعیین انتظارات سهامداران و همچنین نرخ دلار آزاد و نوسانات آن، روند معاملات صندوق‌های طلا و نقره می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

ارزش معاملات در ابتدای بازار در سطح بالایی قرار داشت، اما در ادامه کاهش پیدا کرد. در مجموع، ارزش معاملات امروز به حدود 50 همت رسید که همچنان رقم قابل ‌توجهی برای بازار محسوب می‌شود.

در جریان معاملات امروز، حقیقی‌ها در مجموع حدود 800 میلیارد تومان پول جدید وارد بازار کردند و وپاسار و شپدیس بیشترین ورود پول حقیقی را به خود اختصاص دادند. این در حالی است که روز گذشته، حقیقی‌ها حدود 7 همت از بازار خارج کرده بودند.

اما نگاهی داشته باشیم به نوسان نمادها در جریان معاملات روز جاری؛ در مهم‌ترین تغییرات، 102 نماد از محدوده مثبت به صف فروش منتقل شدند و 56 نماد هم از صف خرید به محدوده منفی رفتند. در مجموع، تغییر وضعیت 158 نماد به سمت افزایش فشار فروش رقم خورد. در سمت مقابل، 82 نماد از محدوده منفی به صف خرید رسیدند و 47 نماد هم از صف فروش به محدوده مثبت بازگشتند.

بررسی نمودار سرانه خرید و فروش حقیقی‌ها نشان می‌دهد که قدرت خرید حقیقی‌ها در شروع معاملات در سطح بالاتری قرار داشت، اما این غلبه و برتری کوتاه بود و از ساعت 9:30 ورق به نفع فروشندگان برگشت. در ساعت 9:30، سرانه فروش حقیقی‌ها به حدود 134 میلیون تومان رسید، در حالی که سرانه خرید تا 97 میلیون تومان کاهش پیدا کرد و این فاصله در ادامه معاملات هم حفظ شد. در انتهای بازار، سرانه خرید حقیقی‌ها حدود 97 میلیون تومان و سرانه فروش حدود 117 میلیون تومان بود و فاصله 20 میلیون تومانی بین این دو به نفع فروشندگان تمام شد. در مجموع، نمودار سرانه‌ خرید و فروش حاکی از این است که تقاضای حقیقی در ابتدای بازار توان بیشتری داشته، اما خیلی زود تحت فشار عرضه قرار گرفته است. این موضوع با رفتار کلی بازار هم همخوانی داره و با وجود ورود پول حقیقی، بازار امروز از نظر قدرت سرانه معاملات همچنان با برتری فروشندگان و ضعف نسبی تقاضا در قیمت‌های مثبت مواجه بوده است.

7

روند فاصله دلار آزاد و نیما نشان می‌دهد که فاصله بین دو نرخ در شروع بازه در محدوده 20درصد قرار داشته، اما در ادامه این شکاف به تدریج بیشتر شده است. این فاصله در برخی مقاطع کاهش پیدا کرد، اما از اواخر مردادماه دوباره روند افزایشی گرفت و به محدوده‌های بالاتری رسید. نرخ دلار آزاد در پایان شهریورماه به حدود ۲۳۱هزار تومان رسیده، در حالی که نرخ نیما حدود ۱۶۸هزار تومان بوده و فاصله بین دو نرخ به حدود ۳۸درصد رسیده است؛ یعنی دلار آزاد حدود 38درصد بالاتر از نرخ نیما قرار داشته است. در مجموع، نمودار فاصله دلار آزاد و نیما حاکی از این است که طی این بازه، سرعت رشد نرخ دلار آزاد بیشتر از نرخ نیما بوده و همین موضوع باعث بزرگ‌تر شدن شکاف بین دو نرخ شده است. افزایش این فاصله برای شرکت‌های صادرات‌محور اهمیت دارد؛ زیرا هرچه نرخ فروش ارز شرکت‌ها به نرخ‌های بالاتر نزدیک‌تر شود، اثر آن می‌تواند در درآمد ریالی و سودآوری این شرکت‌ها هم دیده شود.

8