به گزارش اکوایران، مهدی دارابی، دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی، درباره سیاست ارزی این بانک در قبال واردات خودرو اعلام کرد که در شرایط فعلی و با توجه به محدودیت منابع ارزی، تأمین نیازهای ضروری کشور در اولویت قرار دارد و بانک مرکزی برای واردات خودرو ارزی تخصیص نداده است.

دارابی با اشاره به تقاضای موجود برای واردات خودرو گفت اصل واردات این کالا در شرایط عادی موضوعی متفاوت است و در صورتی که محدودیت منابع ارزی وجود نداشته باشد، خودرو نیز می‌تواند مانند سایر کالاها وارد کشور شود. با این حال، به گفته او در شرایط کنونی کالاهای ضروری‌تر و دارای اولویت بالاتری برای تأمین ارز وجود دارند.

خودرو اول وارد گمرک می‌شود، بعد نوبت به ارز می‌رسد

دارابی در پاسخ به این پرسش که با وجود محدودیت منابع ارزی چگونه برخی خودروهای لوکس وارد کشور می‌شوند، بر نحوه انجام این فرآیند تأکید کرد. به گفته او، سازوکار واردات خودرو به این صورت نیست که بانک مرکزی ابتدا ارز مورد نیاز یک خودروی لوکس را تخصیص دهد و پس از آن خودرو وارد کشور شود.

او توضیح داد که ابتدا خودرو وارد گمرک می‌شود و پس از ورود، فرآیند مربوط به ترخیص آن باید انجام شود. بنابراین، وجود یک خودروی وارداتی در گمرک را نمی‌توان به معنای آن دانست که بانک مرکزی پیش از ورود خودرو، برای آن ارز تخصیص داده است.

به عبارت دیگر، بانک مرکزی می‌گوید میان ورود فیزیکی خودرو به کشور و تخصیص ارز از سوی این بانک نباید رابطه‌ای معکوس در نظر گرفته شود؛ به این معنا که واردات خودرو الزاماً با تخصیص قبلی ارز از سوی بانک مرکزی آغاز نمی‌شود.

مسیر ارز در واردات خودرو

دارابی در ادامه به یکی از شیوه‌های تأمین مالی واردات خودرو اشاره کرد و گفت بخشی از خودروها توسط اشخاص مقیم خارج از کشور و با استفاده از منابع ارزی موجود در حساب‌های خارجی آنها وارد می‌شود. بنابراین در مرحله خرید و ورود خودرو، لزوماً ارزی از منابع بانک مرکزی به این واردات اختصاص پیدا نمی‌کند.

با این حال، فرآیند پس از ورود خودرو به کشور می‌تواند اثر متفاوتی بر بازار ارز داشته باشد. واردکننده برای ترخیص خودرو باید حقوق ورودی را به ریال پرداخت کند و خودرو نیز پس از ورود، در بازار ایران به فروش می‌رسد.

استدلال بانک مرکزی این است که فرد مقیم خارج از کشور معمولاً ریال حاصل از فروش خودرو و هزینه‌های مربوط به آن را در داخل کشور نگهداری نمی‌کند و در نهایت برای انتقال منابع خود به خارج، این ریال را مجدداً به ارز تبدیل خواهد کرد. در نتیجه، حتی اگر ارز اولیه خرید خودرو از منابع خارج از کشور تأمین شده باشد، در ادامه این فرآیند می‌تواند تقاضایی برای خرید ارز از بازار داخلی ایجاد کند.

دارابی برای توضیح این سازوکار مثالی مطرح کرد و گفت خودرویی که برای نمونه با قیمت ۳۰ هزار دلار خریداری شده، ممکن است پس از ورود و پرداخت هزینه‌ها با مبلغ ریالی معادل ۶۰ هزار دلار در بازار ایران فروخته شود. در این صورت، تبدیل ریال حاصل از فروش به ارز برای خروج منابع از کشور می‌تواند به جذب ارز از بازار داخلی منجر شود.

اختلاف بر سر شیوه واردات، نه اصل آن

دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد که مخالفت بانک مرکزی با اصل واردات خودرو نیست، بلکه در شرایط محدودیت ارزی، نحوه انجام واردات و تأمین مالی آن اهمیت پیدا می‌کند. از نگاه او، مسئله این است که وقتی منابع ارزی محدود است، کالاهای ضروری‌تر باید در اولویت تأمین قرار بگیرند.

دارابی همچنین درباره واردات خودرو توسط افراد مقیم خارج از کشور گفت اگر قرار است واردات خودرو انجام شود، شیوه آن باید کاملاً مشخص و شفاف باشد. او اعطای امکان واردات به افراد مقیم خارج از کشور را در شرایطی که این افراد در نهایت ریال دریافتی را به ارز تبدیل می‌کنند، مصداق تبعیض دانست.