هزینه خانوار شهری ۴۵ درصد بالا رفت؛ رشد درآمد عقب ماند

به گزارش اکوایران، متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۹۲ میلیون تومان رسید که نسبت به سال قبل ۴۵.۴ درصد افزایش داشته است. در همین مدت، متوسط درآمد اظهارشده خانوارهای شهری با رشد ۴۱.۲ درصدی به حدود ۴۸۵ میلیون تومان رسید؛ به این ترتیب رشد درآمد خانوارهای شهری از رشد هزینه‌های آنها عقب مانده است.

بر اساس نتایج طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران، متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار روستایی نیز در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۲۰ میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل ۵۲.۳ درصد افزایش یافته است. متوسط درآمد اظهارشده این خانوارها نیز با رشد ۴۷.۵ درصدی به حدود ۲۹۷ میلیون تومان رسیده است.

طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار از مهم‌ترین طرح‌های آماری مرکز آمار ایران است که با هدف برآورد متوسط هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی در سطح کشور و استان‌ها اجرا می‌شود. در سال ۱۴۰۴، اطلاعات ۱۸ هزار و ۷۶۸ خانوار شهری و ۱۷ هزار و ۸۵۶ خانوار روستایی در این طرح جمع‌آوری شده است.

مسکن بیشترین سهم را در هزینه خانوار دارد

از مجموع هزینه سالانه خانوار شهری، حدود ۱۱۱ میلیون تومان معادل ۲۸.۳ درصد به هزینه‌های خوراکی و دخانی و حدود ۲۸۱ میلیون تومان معادل ۷۱.۷ درصد به هزینه‌های غیرخوراکی اختصاص داشته است. در میان هزینه‌های خوراکی و دخانی، گوشت با سهم ۲۲.۹ درصدی بیشترین سهم را داشته و در بخش غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۵۸.۱ درصدی در صدر قرار گرفته است.

در خانوارهای روستایی، حدود ۹۲ میلیون تومان از هزینه سالانه به خوراکی‌ها و دخانیات اختصاص داشته که معادل ۴۱.۷ درصد کل هزینه‌هاست. هزینه‌های غیرخوراکی نیز حدود ۱۲۹ میلیون تومان یا ۵۸.۳ درصد از کل هزینه خانوار روستایی را تشکیل داده است. در این بخش نیز گوشت با سهم ۲۱.۳ درصدی بیشترین سهم را در هزینه‌های خوراکی و دخانی داشته و مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۳۸.۴ درصدی مهم‌ترین جزء هزینه‌های غیرخوراکی بوده است.

بررسی منابع درآمدی نشان می‌دهد در خانوارهای شهری ۳۰.۲ درصد درآمد از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، ۱۵.۹ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵۳.۹ درصد از درآمدهای غیرشغلی تأمین شده است. در خانوارهای روستایی نیز این سهم‌ها به ترتیب ۳۰.۷ درصد، ۲۹.۱ درصد و ۴۰.۲ درصد بوده است.

از نظر برخورداری از لوازم عمده زندگی، سهم خانوارهای شهری دارای اتومبیل شخصی از ۵۴.۹ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۵۷ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. سهم خانوارهای دارای ماشین لباسشویی نیز از ۸۹.۶ به ۹۱.۲ درصد و یخچال‌فریزر از ۶۹.۳ به ۷۱.۵ درصد افزایش یافته است. در مقابل، سهم استفاده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از ۱۶.۱ به ۱۵.۲ درصد کاهش داشته است. در مناطق روستایی نیز سهم خانوارهای دارای اتومبیل شخصی از ۳۸.۸ به ۴۱ درصد و سهم خانوارهای دارای ماشین لباسشویی از ۶۵.۸ به ۶۷.۴ درصد افزایش یافته است. سهم استفاده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از ۳.۱ به ۲.۷ درصد کاهش داشته است.

تهران در هزینه و درآمد شهری صدرنشین شد

در میان استان‌ها، تهران با متوسط هزینه سالانه حدود ۵۷۸ میلیون تومان بالاترین هزینه خانوار شهری را در سال ۱۴۰۴ داشته است. کمترین رقم در این بخش مربوط به سمنان با حدود ۲۲۳ میلیون تومان بوده است.

از نظر درآمد نیز تهران با متوسط درآمد سالانه حدود ۷۲۱ میلیون تومان در صدر استان‌های شهری قرار داشته، در حالی که سیستان با حدود ۲۸۳.۵ میلیون تومان کمترین متوسط درآمد سالانه خانوار شهری را به خود اختصاص داده است. در مناطق روستایی، بوشهر با متوسط هزینه سالانه حدود ۳۴۰ میلیون تومان بیشترین هزینه را داشته و سیستان و بلوچستان با حدود ۱۲۲ میلیون تومان در پایین‌ترین سطح قرار گرفته است. درآمد خانوارهای روستایی در مازندران با حدود ۴۶۹ میلیون تومان بیشترین و در سیستان و بلوچستان با حدود ۱۴۴ میلیون تومان کمترین میزان را داشته است.

در سال ۱۴۰۴، گاز طبیعی شبکه عمومی همچنان سوخت اصلی برای گرمایش خانوارها بوده است؛ به‌طوری که ۹۵.۸ درصد خانوارهای شهری و ۸۳.۲ درصد خانوارهای روستایی از این نوع سوخت استفاده کرده‌اند. در مناطق روستایی، ۶.۴ درصد خانوارها نیز نفت سفید را به عنوان سوخت گرمایشی مصرف کرده‌اند.

اکوایران در ادامه گزارشات تحلیلی جامعی درمورد این داده‌ها ارائه خواهد داد.