اکوایران: گزارش‌های شش‌ماهه پالایشگاه‌ها از رشد قابل‌توجه سودآوری این صنعت حکایت دارد. مجموع سود خالص شش پالایشگاه بورسی در نیمه نخست سال به حدود ۴۵۶ همت رسید که بخش عمده آن در فصل تابستان محقق شده است. با این حال، تداوم این روند به تعیین تکلیف نهایی نحوه قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی در شرایط عادی و اضطرار وابسته است.

ابهام در نحوه اجرای مصوبه قیمت‌گذاری پالایشی‌ها

مصوبه جدید قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی، دو وضعیت شرایط عادی و شرایط اضطرار را مشخص کرده است. با وجود انتشار این مصوبه و بررسی آن در نبض بورس، ابهاماتی درباره نحوه اجرای دستورالعمل وجود داشت که شرکت‌های پالایشی هفته گذشته در اطلاعیه‌های شفاف‌سازی خود به آن‌ها پرداختند.

1

بر اساس توضیحات منتشرشده، در دوره اضطرار، تخفیف‌های مربوط به خوراک مطابق مصوبه دی‌ماه ۱۴۰۲ همچنان برقرار خواهد بود، اما قیمت فرآورده‌ها بر مبنای نرخ‌های اعلام‌شده پیش از ۹ اسفند ۱۴۰۴، یعنی پیش از جنگ، محاسبه می‌شود. در مقابل، در شرایط عادی که در دستورالعمل برای شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است، میزان تخفیف‌ها کاهش می‌یابد، اما قیمت‌ها بر اساس نرخ‌های به‌روز نشریات بین‌المللی، از جمله پلتس، محاسبه خواهد شد.

انتشار گزارش‌های شش‌ماهه پالایشگاه‌ها نیز از عملکردی فراتر از انتظار بازار حکایت دارد. بخشی از این عملکرد به مبنای محاسبه نرخ خوراک و فرآورده‌ها مربوط می‌شود؛ موضوعی که با توجه به تفاوت شرایط عادی و اضطرار، می‌تواند بر برآورد سودآوری شرکت‌ها اثر قابل‌توجهی بگذارد. در این میان، پالایش نفت بندرعباس به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های کشور، عملکرد قابل‌توجهی در نیمه نخست سال ثبت کرده است.

شبندر؛ سود فصل دوم بیشتر از کل سود سال ۱۴۰۴

پالایش نفت بندرعباس در شش‌ماهه نخست سال حدود ۷۲۰ همت فروش و ۱۲۳ همت سود خالص ثبت کرده است. فروش شرکت نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۴۷ درصد و سود خالص آن ۲۸۳ درصد افزایش یافته است.

2

عملکرد شبندر در فصل دوم سال نیز قابل‌توجه بوده است. این شرکت در تابستان حدود ۸۷ همت سود خالص ساخته که از کل سود سال ۱۴۰۴ آن، معادل حدود ۸۵ همت، بیشتر است. سود خالص شبندر در فصل دوم نسبت به فصل اول نیز ۱۳۹ درصد رشد کرده است. هم‌زمان، حاشیه سود ناخالص شرکت از ۱۷ به ۲۳ درصد و حاشیه سود خالص از ۱۴ به ۱۹ درصد رسیده است.

رشد ۲۱۰ درصدی سود تابستانی شش پالایشگاه

بررسی گزارش‌های شش‌ماهه شش شرکت پالایشی شامل شتران، شبندر، شپنا، شبریز، شراز و شاوان نشان می‌دهد مجموع سود خالص این شرکت‌ها در نیمه نخست سال به حدود ۴۵۶ همت رسیده است. از این میزان، حدود ۳۴۵ همت در فصل تابستان محقق شده که از رشد حدود ۲۱۰ درصدی سود خالص مجموع شرکت‌ها نسبت به فصل بهار حکایت دارد.

در میان این شرکت‌ها، پالایش نفت اصفهان با نماد شپنا، حدود ۱۷۰ همت سود خالص در شش‌ماهه نخست سال ثبت کرده و در صدر این گروه قرار گرفته است. سود خالص شپنا در تابستان به حدود ۱۳۱ همت رسیده که بیش از سه برابر سود فصل بهار آن است.

عملکرد شتران، شبریز، شراز و شاوان

پالایش نفت تهران با نماد شتران نیز در نیمه نخست سال حدود ۹۱ همت سود خالص ساخته که حدود ۷۰ همت آن به فصل تابستان مربوط می‌شود. در پالایش نفت تبریز، سود خالص شش‌ماهه به حدود ۴۲ همت رسیده و سود تابستان نسبت به بهار بیش از سه برابر شده است.

3

پالایش نفت شیراز با حدود ۲۴ همت و پالایش نفت لاوان با حدود ۵.۵ همت سود خالص، دیگر شرکت‌های این گروه هستند که عملکرد مثبتی ثبت کرده‌اند؛ هرچند مقیاس سودآوری آن‌ها با پالایشگاه‌های بزرگ‌تر قابل مقایسه نیست.

تداوم سودآوری پالایشی‌ها در گرو تعیین تکلیف قیمت‌گذاری

با وجود رشد قابل‌توجه سودآوری پالایشگاه‌ها در نیمه نخست سال، تعمیم این روند به فصل‌های آینده بدون در نظر گرفتن مبنای نهایی قیمت‌گذاری امکان‌پذیر نیست. برآوردهای منتشرشده در صورت اجرای شرایط عادی و دستورالعمل جدید، از افزایش قابل‌توجه سودآوری این شرکت‌ها حکایت دارند؛ اما در صورت تداوم شرایط اضطرار، چشم‌انداز سودآوری می‌تواند متفاوت باشد.

از این رو، تصمیم نهایی وزارت نفت درباره شرایط اضطرار و نحوه تسویه خوراک و فرآورده‌ها، یکی از عوامل تعیین‌کننده در برآورد سود آینده پالایشگاه‌ها خواهد بود.

در کنار صنعت پالایشگاهی، گزارش‌های سایر گروه‌های بازار نیز از عملکرد مثبت شرکت‌های دارویی، زراعت، معدنی و روانکارها حکایت دارند. این گروه‌ها می‌توانند در پاییز و فصل سوم سال از عوامل اثرگذار بر روند بازار باشند. با این حال، افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی، ابهام در بازگشایی نمادهای پالایشی و تحولات ژئوپلیتیک همچنان از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند مسیر بورس را تحت تأثیر قرار دهند و روند بازار را به تحولات سیاسی پیش‌رو وابسته کنند.