خبرگزاری علت
دکتر سجاد برخورداری*
آکادمی سلطنتی علوم سوئد در روز دوشنبه (۲۰ مهرماه- ۱۲ اکتبر) برندگان جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ اعلام کرد که به ۲تن از اقتصاددانان کلان؛ پروفسور رابرت.ای.هال و مایکل وودفورد به ترتیب از دانشگاه استنفورد و دانشگاه کلمبیا «به پاس پژوهش درخصوص مبانی اقتصاد خردی تثبیت اقتصاد کلان» اعطا می‌کند.
اعطای جایزه امسال به ۲تن از اقتصاددان کلان، نشان داد که یک از سوال کلیدی در علم اقتصاد، انتخاب سیاست‌های پولی و مالی بهینه برای مقابله با نوسانات اقتصادی است که به‌رغم سابقه طولانی بحث در این حوزه، همچنان فهم دقیق از طراحی سیاست‌ها و مکانیسم اجرای آنها وجود ندارد. ایده اصلی این دو اقتصاددان کلان، به ارائه و توسعه مدل‌های جدید در اقتصاد کلان برای اجرای سیاست‌های موثر تثبیت اقتصاد در فراز و فرودهای اقتصاد کشورها بوده است. بر پایه این مدل‌ها، این ۲اقتصاددان برنده جایزه نوبل نشان دادند که اقدامات پولی و مالی که در زمان مناسب انجام شوند، می‌توانند شدت فراز و فرودهای اقتصاد را کاهش دهند. هرچند سیاست‌های تثبیت برای مقابله با نوسانات اقتصادی نزدیک به یک قرن اخیر در ادبیات اقتصادی مطرح بوده است، اما پروفسور‌هال و پروفسور وودفورد با ارائه مدل‌های جدید بر پایه مبنای اقتصاد خردی نشان دادند که همچنان سیاست‌های تثبیت در اقتصاد جایگاه ویژه‌ای دارند و می‌تواند برای کاهش نوسانات اقتصادی نقش موثری داشته باشد. در واقع محور کلیدی پژوهش‌های آنها، این است که چگونه با شناخت تصمیم‌های خانوارها و بنگاه‌ها، می‌توان سیاست پولی و مالی را به‌گونه‌ای طراحی کرد که نوسانات اقتصادی، تورم و رکود کاهش یابد. آشنایی با کارهای ارزنده برندگان جایزه نوبل می‌تواند در گسترش ادبیات نظری و تجربی در داخل بسیار کمک کننده باشد.
پروفسور هال در مقاله مشهور خود در سال ۱۹۷۸ (Stochastic implications of the life cycle-permanent income hypothesis: theory and evidence) نشان داد که تصمیم خانوارها درخصوص مصرف امروز به انتظارات آنها از درآمد و شرایط اقتصادی آینده وابسته است. این پژوهش به توسعه مدل‌های مصرف مبتنی بر انتظارات عقلایی کمک فراوانی کرد. دستاوردهای وی از نگاه اقتصاد خردی تنها محدود به نظریه مصرف مبتنی بر انتظارات نبوده و در تحلیل رکود و رونق اقتصادی در برنامه پژوهشی نوسانات و رشد اقتصادی در دفتر ملی پژوهش اقتصادی آمریکا (NBER) مشارکت داشته است. همچنین از کارهای ارزنده وی می‌توان به ارائه چارچوبی برای مالیات بر مصرف با نرخ یکنواخت اشاره کرد.
پروفسور هال در مقاله By how much does GDP rise if the government buys more output? (۲۰۰۹) به یکی از پرسش‌های اصلی سیاست مالی پرداخته است. در این مقاله به این سوال مهم پاسخ می‌دهد که اگر دولت خرید کالاها و خدمات را افزایش دهد، تولید ناخالص داخلی چقدر افزایش می‌یابد؟ همچنین در مقاله The long slump (۲۰۱۱) به بررسی رکود طولانی پس از بحران مالی پرداخته شده است و در آن به سوال کلیدی که عوامل اصلی مانع بازگشت سریع اقتصاد به سطح عادی فعالیت چیست؟ پرداخته است. در این مقاله محدودیت‌های سیاست‌های تثبیت اقتصادی در شرایط بحران مالی نیز بحث شده است.
از آثار ارزشمند پروفسور وودفورد می‌توان به کتاب Interest and prices: Foundations of a theory of monetary policy (۲۰۰۳) اشاره کرد که در این کتاب به بنیان‌های اقتصاد خردی مباحث کلان در حوزه سیاست پولی می‌پردازد. در این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه تصمیم‌های بهینه خانوارها و بنگاه‌ها، چسبندگی قیمت‌ها و انتظارات به تعیین تورم و تولید منجر می‌شوند. همچنین وی در مقاله Optimal monetary policy inertia (۱۹۹۹) بحث می‌کند که چرا تغییر تدریجی و پایدار نرخ بهره می‌تواند برای بانک مرکزی بهتر از واکنش‌های ناگهانی باشد و چگونه می‌توان این رفتار را با یک قاعده سیاست پولی مدل‌سازی کرد. در مقاله دیگری با عنوان How forward-looking is optimal monetary policy? (۲۰۰۳) به بحث مهم توجه بانک مرکزی به اندازه تورم و تولید آینده در تعیین نرخ بهره می‌پردازند. در این مقاله وی نشان می‌دهد که قواعد بهینه نرخ بهره به مدل ساختاری اقتصاد وابستگی بالایی دارد.
بررسی آثار برجسته هر دو اقتصاددان برنده جایزه نوبل نشان می‌دهد که همچنان سیاستگذاری پولی و مالی جزء جدایی‌ناپذیر ادبیات نظری و تجربی اقتصاد کلان هستند؛ اما برخلاف گذشته، این دو اقتصاددان با ارائه چارچوب‌های اقتصاد خردی به‌عنوان مبنای تصمیم‌گیری عاملان اقتصادی، فهم سیاستگذاران پولی و مالی در واکنش به شوک‌های اقتصادی را تعمیق کردند. این فهم در طراحی سیاست‌ها و همچنین تحلیل مکانیسم اثرگذاری سیاست‌ها در دنیای واقعی بسیار آموزنده است. هر چند در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، چنین نگاهی به سیاستگذاری‌های پولی و مالی مغفول مانده است؛ اما می‌تواند مسیر روشنی برای طراحی سیاست‌های مالی و پولی بهینه در اقتصاد کشور برای مقابله با شوک‌ها و بحران‌ها فراهم کند.
* عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران
- آسمان اسرائیل کلیر شد+فیلم
- انتقادات صریح باراک اوباما از اسرائیل و توصیه ویژه به فلسطینی ها/ اسرائیلی ها زمین را از مردم گرفتند و زیادهروی کردند
- کدام کشور بیشترین بهره هوشی را دارد؟
- کدام استانهای کشور تحت تاثیر النینو خواهند بود؟
- قوانین جدید صنعا برای تعامل با عربستان/ عبارتی که صرفاً یک شعار سیاسی نیست
- هاآرتص مدعی شد: نتانیاهو نشانههایی از احتمال تشدید تنشهای امنیتی ارسال می‌کند
- راهنمای دریافت کالابرگ یک و نیم میلیون تومانی
- جهش سنگین قیمت نفت در ساعات اخیر
- تلاش دیپلماتیک عربستان درباره یمن/ انصارالله چه واکنشی نشان داد؟
- هزاران درخت چیتگر خشک شد / مقصر کیست؟
- واکنش ترامپ به احتمال استفاده از بمب هستهای علیه ایران
- خبر داغ درباره افزایش حقوق کارمندان و کارگران
- زلنسکی هشدار داد/ در صورت سقوط اوکراین ممکن است تا ۲۰ میلیون اوکراینی مجبور به فرار به اروپا شوند
- اظهارات عباس آخوندی درباره خنثیسازی حمله اخیر به او/ یکبار هم در سال ۱۳۶۰ توسط سازمان مجاهدین خلق با ۵ گلوله ترور شدم/ خداوند به من فرصت زندگی داد
- تیپ خاص رضا عطاران در کره جنوبی +عکس
- آخرین مهلت ثبت درخواست افزایش اعتبار کالابرگ + جزئیات
- اطلاعیه ارتش درباره کشف و شناسایی یک نفتکش آتش گرفته در تنگه هرمز
- اعلام آماده باش در سرزمین های اشغالی/ پشت پرده چه خبر است؟
- روایت ۳ نماینده از علت استیضاح عباس عراقچی
- وقوع انفجارهای مهیب در پایتخت عربستان
- مسافران حتما بخوانند/ آخرین وضعیت ترافیک جادهای اعلام شد
- جزییات تماس تلفنی نتانیاهو با روبیو / دفتر رئیس جمهور لبنان بیانیه داد
- سخنگوی ارتش: ناوهای آمریکایی را فراری خواهیم داد
- دیدار محرمانه سفیر آمریکا با رقیب اصلی نتانیاهو فاش شد
- تصاویری معنادار از پوتین/ رئیس جمهور روسیه لباس نظامی به تن کرد!+ فیلم
نظر شما