بحران قیمت گازوئیل این بار در اروپا

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی؛ جهش بهای گازوئیل روزانه ۲۰۳ میلیون یورو هزینه اضافی به رانندگان اروپایی تحمیل می‌کند و بر اساس تازه‌ترین ارزیابی‌ها، هزینه هر نوبت سوخت‌گیری خودروهای دیزلی در مقایسه با ابتدای سال جاری میلادی ۴۰ درصد افزایش یافته است.

به گزارش فایننشال تایمز، شهروندان اروپایی اکنون در هر بار سوخت‌گیری گازوئیل حدود ۳۰ یورو بیشتر می‌پردازند و قاره سبز بیش از هر اقتصاد بزرگ دیگری در جهان، پیامدهای سنگین گرانی این سوخت را متحمل می‌شود. اختلال در تنگه هرمز و کاهش عرضه پالایشگاه‌های نفت روسیه، قیمت جهانی گازوئیل را به ارقام کم‌سابقه‌ای رسانده است. در چنین شرایطی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و هم‌زمان با افزایش فشارهای ناشی از گرانی سوخت بر حزب جمهوری‌خواه، از اوکراین خواسته است حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند.

بررسی داده‌های کمیسیون اروپا توسط سازمان غیردولتی حمل‌ونقل و محیط‌زیست نشان می‌دهد رانندگان اروپایی برای پر کردن یک باک ۵۰ لیتری گازوئیل، حدود ۳۰ یورو بیشتر از ابتدای سال می‌پردازند. در مقام مقایسه، قیمت بنزین در سال ۲۰۲۶ رشدی ۲۸ درصدی را به ثبت رسانده است. این جهش قیمتی در سطح قاره، بار مالی مازادی معادل روزانه ۲۰۳ میلیون یورو را به مصرف‌کنندگان تحمیل کرده است. این برآورد بدون احتساب تخفیف‌های مالیاتی دولت‌ها بر سوخت محاسبه شده است؛ تخفیف‌هایی که در نهایت باید از مسیر درآمدهای مالیاتی دیگر یا استقراض دولتی جبران شوند.

گازوئیل بیش از ۴۰ درصد از کل مصرف فرآورده‌های نفتی در اقتصاد اروپا را به خود اختصاص داده است. این سهم بالاتر از هر منطقه دیگر در جهان و دو برابر سهم این سوخت در آمریکاست، موضوعی که اروپا را به شدت در برابر نوسانات قیمت آسیب‌پذیر می‌کند. ژولیت اگال، تحلیل‌گر ارشد داده در سازمان حمل‌ونقل و محیط‌زیست، معتقد است اتکای حمل‌ونقل جاده‌ای به موتورهای درون‌سوز موجب وابستگی شدید به کالایی پرنوسان شده که مدیریت آن در اختیار اروپا نیست، بنابراین حرکت به سمت برقی‌سازی ناوگان می‌تواند تاب‌آوری قاره را در بحران‌ها تقویت کند. اتحادیه اروپا هدف‌گذاری کرده است که سهم برقی‌سازی از کل تقاضای انرژی را تا سال ۲۰۴۰ دو برابر کند و به ۴۶ درصد برساند. بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، گسترش برقی‌سازی می‌تواند صورت‌حساب واردات جهانی انرژی را بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار کاهش دهد.

اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز اعلام کرد از آغاز درگیری‌های مرتبط با ایران، واردات سوخت‌های فسیلی بدون آنکه ذره‌ای به حجم انرژی دریافتی قاره اضافه کند، ۹۰ میلیارد یورو هزینه اضافی بر اروپا تحمیل کرده است. با این حال دولت‌های اروپایی خواستار تدابیر فوری بروکسل برای مهار قیمت بنزین و گازوئیل در جایگاه‌ها هستند. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در نامه‌ای به فون‌درلاین خواستار تعدیل موقت و استثنایی استانداردهای کیفی سوخت شده است. فرانسه نزدیک به یک‌پنجم کل خودروهای دیزلی اروپا را در اختیار دارد. مکرون بر اساس رایزنی با پالایشگاه‌های فرانسوی تاکید کرده است که این اقدام بازدهی پالایشگاه‌های اروپایی را بین ۵ تا ۲۰ درصد بالا می‌برد و یادآور شده که اتحادیه اروپا در بحران کرونا نیز معافیت‌های مشابهی اعمال کرده بود. او همچنین از اتحادیه خواسته است محدودیت‌های مصرف سوخت زیستی را بردارد تا امکان عرضه سوخت بی۱۰ با ۱۰ درصد بیودیزل به جای استاندارد بی۷ فراهم شود.

کمیسیون اروپا در واکنش مستقیم به درخواست‌های مکرون اظهارنظری نکرد، اما آنا کایسا ایتکونن، سخنگوی این نهاد، اعلام کرد تا زمان تداوم وابستگی به واردات سوخت‌های فسیلی، نوسان قیمت انرژی ادامه خواهد داشت و کمیسیون آماده بررسی سایر راهکارهاست. آسیب‌پذیری فعلی اروپا نتیجه سیاست‌های دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی است که در آن زمان به دلیل بازدهی بالاتر و انتشار کمتر کربن نسبت به بنزین، مصرف گازوئیل تشویق می‌شد. این رویکرد پس از آشکار شدن پیامدهای آلودگی هوا و به‌ویژه رسوایی دیزل‌گیت کنار گذاشته شد، چرا که مشخص شد انتشار گازهای اکسید نیتروژن در شرایط واقعی بسیار فراتر از آزمون‌های آزمایشگاهی است. با این وجود، هم‌اکنون از هر ده خودرو در اروپا، چهار خودرو همچنان با گازوئیل کار می‌کنند. سازمان حمل‌ونقل و محیط‌زیست با اشاره به راهکارهای کوتاه‌مدت آژانس بین‌المللی انرژی از جمله کاهش ۱۰ کیلومتری سرعت مجاز در بزرگراه‌ها و ترویج دورکاری، از بروکسل خواسته است علی‌رغم فشارهای لابی‌گران صنعت خودروسازی، برنامه حذف تدریجی موتورهای درون‌سوز را متوقف نکند.