خبرگزاری علت
متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس قرار است روز سهشنبه در نیویورک با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دیدار کنند.
با این حال این دیدار در حالی برگزار میشود که سران کشورهای عربی نگران هستند دقیقاً در زمانی که واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از جنگ میگردد بیشتر به عمق این جنگ کشیده شوند.
برخی از رسانههای آمریکایی پیشتر مدعی شده بودند که کشورهای عربی بعد از مشاهده قدرت موشکی ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه در ماههای گذشته تلاش کردهاند ترامپ را از تشدید تنش با ایران منصرف کنند.
دونالد ترامپ مدعی شد که هدف ایران این بود که در پشت سپر موشکهای بالستیک متعارف، ساخت بمب هستهای خود را تکمیل کند.
حدود ۵۰ روز پیش ترامپ اعلام کرد که به درخواست عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر از یک «حمله بزرگ» به ایران صرفنظر کرده است؛ چرا که رهبران این کشورها معتقد بودند دستیابی به توافق با تهران امکانپذیر است. اما اکنون با گذشت بیش از یک ماه، هیچ توافقی حاصل نشده، قیمت نفت همچنان بالا است و انتخابات میاندورهای آمریکا نیز نزدیک میشود.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه به پایگاه خبری آکسیوس گفت که با یک «تصمیم بزرگ» درباره جنگ روبرو است و میخواهد نظر مستقیم رهبران خلیج فارس را بشنود.
سیانان نوشته چالش اصلی سران کشورهای عربی ارائه راهکاری به ترامپ است که آنها را از حملات بیشتر مصون دارد، بدون آنکه پایشان را بیش از پیش به این جنگ باز کند.
ماه گذشته، درخواست هماهنگ رهبران خلیج فارس به ترامپ کمک کرد تا دست از حمله بکشد. اما اکنون آنها در حالی گرد هم میآیند که جنگ دامنه پهناورتری یافته و تأسیسات انرژی عربستان از مبدأ یمن و عراق هدف قرار گرفتهاند و این مسأله باعث شده شوک انرژی در جهان پررنگتر شود.
عربستان سعودی با جدیترین تهدید امنیتی خود از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ روبرو است؛ آن هم در حالی که ترامپ تمایل چندانی به مداخله مستقیم به نفع این کشور نشان نمیدهد و واشنگتن در حال گمانهزنی درباره کاهش بلندمدت حضور نظامی خود در خلیج فارس است.
این وضعیت پیمان امنیتی تحت رهبری آمریکا که پس از آن جنگ شکل گرفت را به شدت زیر سوال برده است.
در آن پیمان مقرر شده بود کشورهای خلیج فارس میزبان نیروهای آمریکایی شده و تسلیحات آمریکایی بخرند تا در مقابل، روی بازدارندگی واشنگتن در برابر تهدیدات حساب کنند.
در ماههای گذشته بسیاری از تحلیلگران گفتهاند که جنگ ۴۰ روزه واقعیت جدیدی را رو کرده و آن هم اینکه میزبانی از نیروهای آمریکایی نه تنها امنیت ایجاد نمیکند بلکه میتواند آنها را به هدف حملات تبدیل کند.
کارشناسان مسائل بینالملل میگویند اگر ایالات متحده دست به تشدید تنش نظامی با ایران بزند کشورهای خلیج فارس ممکن است بار دیگر تاوان جنگ را بدهند و این هزینهای است که آنها هیچ تمایلی به پرداخت آن ندارند. ریاض در حال حاضر با نبردی در دو جبهه دستوپنجه نرم میکند و در همین حال، قطر، بحرین و کویت به دلیل مسدود شدن تنگه هرمز همچنان با اختلالات گسترده تجاری مواجهند.
نظم امنیتی زیر ضربه
اما فراتر از تصمیم بعدی ترامپ در قبال ایران رهبران خلیج فارس با یک نگرانی بلندمدتتر روبرویند: کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه.
سه منبع آگاه از گفتگوها پیشتر به سیانان گفتند که مقامات ارشد پنتاگون در جلسات خصوصی به صراحت اعلام کردهاند که میخواهند حضور نیروهای نظامی آمریکا را در چند کشور خلیج فارس کاهش دهند؛ اقدامی که بخشی از یک تلاش گستردهتر برای واگذاری بار دفاعی به شرکای منطقهای است.
تنها دو هفته پس از آغاز جنگ ایران، ترامپ در واکنش به حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای خلیج فارس در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل، این سوال را مطرح کرد که چرا آمریکا باید بخش عمده بار حفاظت از مسیرهای انرژی خلیج فارس را به دوش بکشد.
ترامپ در ماه مارس با اشاره به حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس گفت: «میتوان این استدلال را مطرح کرد که شاید ما اصلاً نباید آنجا باشیم.»
بدر السیف، استاد دانشگاه کویت، به سیانان گفت که ابعاد این جنگ بسیار فراتر از مسئله آینده پایگاههای آمریکا است. جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ نشان داد که آمریکا در اوج قدرت جهانی خود قرار دارد و بر منطقه مسلط است؛ اما به گفته او، خلیج فارس اکنون به میدان آزمایشی برای چرخش این معادله و افول آن قدرت تبدیل شده است.
او گفت: «ما سه دهه نظم تحت رهبری آمریکا را داشتیم. آن نظم به پایان رسیده است. آیا این به معنای آن است که نظم جدید بدون حضور آمریکا خواهد بود؟ خیر. اما رابطهای از نوع دیگر میان آمریکا و خلیج فارس شکل خواهد گرفت.»
عربستان سعودی در بلاتکلیفی
«برای ریاض، محدودیتهای این رابطهٔ تغییریافته با آمریکا در همین هفتههای گذشته به اثبات رسید؛ یعنی زمانی که حملات به تأسیسات نفتی و مسیرهای صادراتی عربستان، شریان عرضه نفت را تنگ کرد، قیمتهای جهانی را بالا برد و هزینه سوخت را برای مردم آمریکا سنگینتر کرد.
با این حال، به گزارش سیانان، زمانی که محمد بن سلمان از ترامپ خواست به انصارالله حمله کند رئیسجمهور آمریکا این درخواست را رد کرد.
این تصمیم کمتر از یک سال پس از آن اتخاذ شد که واشنگتن یک توافق دفاعی با ریاض امضا کرد و عربستان را به عنوان متحد اصلی غیرناتو معرفی نمود. ماجرای عربستان فشردهای از همان تنگنایی است که رهبران خلیج فارس ممکن است روز سهشنبه پیش روی ترامپ بگذارند: آنها خواهان کمک آمریکا در برابر حملات قریبالوقوع هستند، اما میترسند تشدید دوباره تنش با ایران، امنیت آنها را بیش از پیش به خطر اندازد.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
نظر شما