سردبیر؟ هوش مصنوعی

انتشار خبر هک شدن OpenAI

 بر اساس گزارش رویترز، رسانه آمریکایی ران‌تایم‌وایر که رایان مرکت، متخصص فناوری، آن را در ماه مه راه‌اندازی کرد، خبر مربوط به ارتباط بیش از ۱۲۰۰ عامل هوش مصنوعی در شرکت OpenAI و تلاش آنها برای هک‌کردن پلتفرم Hugging Face را حدود سه ساعت پیش از WIRED منتشر کرد. مرکت پس از مشاهده بخشی از متن پیاده‌سازی‌شده یک ارائه در کنفرانس امنیت سایبری بلک‌هت در لاس‌وگاس، اطلاعات را وارد سامانه کرد. عامل‌های هوش مصنوعی اطلاعات را با گفته‌های سخنرانان، اسناد رسمی و سوابق موجود تطبیق دادند و نخستین نسخه خبر حدود ۶ دقیقه بعد منتشر شد. با این حال، تشخیص اهمیت خبری رویداد بر عهده مرکت بود. او می‌گوید سامانه در صورت ناکافی بودن شواهد یا نامشخص بودن اعتبار منابع، انتشار را متوقف می‌کند. مرکت که سردبیری رسانه را نیز بر عهده دارد، تمام مطالب را با نام خود منتشر می‌کند و مسوولیت صحت و کفایت منابع آنها را می‌پذیرد.

انتشار بدون دخالت انسان

رسانه ایتالیایی «ردازیون زیرو» نمونه‌ای از اتاق‌های خبر تقریبا کاملا خودمختار است. این رسانه به مدیریت امیلیو سالمری، از چند عامل هوش مصنوعی استفاده می‌کند که با مدل‌های آنتروپیک و OpenAI اخبار را به‌طور مستقل جمع‌آوری و بررسی می‌کنند. پس از گزینش اولیه، سامانه بر اساس منشور تحریریه خود مطالب را انتخاب و نگارش می‌کند. عامل‌های دیگری وظیفه راستی‌آزمایی را بر عهده دارند و در صورت شناسایی خطا، مانع انتشار می‌شوند. در پایان نیز یک عامل هوش مصنوعی سرمقاله روز را می‌نویسد. به گزارش خبرگزاری فارس، سالمری مطالب را پیش از انتشار بررسی یا تایید نمی‌کند، اما قوانین سامانه را تعیین کرده است. این رسانه پوشش اخبار جنایی و دادگاهی را ممنوع کرده و در حوزه سلامت نیز محدودیت‌هایی، از جمله منع ارائه توصیه پزشکی و اطلاعات مربوط به مقدار مصرف دارو، اعمال می‌کند. همچنین هویت افراد زیر سن قانونی نباید قابل شناسایی باشد و اخبار، به‌طور معمول، باید دست‌کم دو منبع مستقل داشته باشند. خوانندگان می‌توانند به مطالب اعتراض کنند و رسانه متعهد است ظرف ۴۸ ساعت پاسخ دهد. تصمیم درباره اصلاح یا حذف مطلب و رد مستدل اعتراض‌ها بر عهده سالمری است؛ که به گفته او، مسوولیت ناشر را در مدل خودکار انتشار حفظ می‌کند.

خلأ پوشش اخبار محلی

در کرواسی، تومیهیر یاوک رسانه «مج‌کراج» را با هدف گسترش پوشش اخبار محلی و فوق‌محلی راه‌اندازی کرده است. این رسانه بیش از ۱۲۴ منطقه را پوشش می‌دهد و افزون بر اخبار عمومی، بیش از ۲۰۰۰ منبع کوچک‌تر، از جمله وب‌سایت شهرداری‌ها، اطلاعیه‌های دولتی، شرکت‌های خدمات عمومی، اطلاعات ترافیکی و گزارش‌های هواشناسی را بررسی می‌کند.سامانه پیش از استفاده از محتوا، شرایط بهره‌برداری و سیاست‌های حریم خصوصی منابع را بررسی می‌کند. پیش‌نویس‌ها نیز از نظر دستور زبان، لحن و بی‌طرفی ارزیابی می‌شوند. از حدود ۱۰۰پیش‌نویس روزانه، تنها ۲۰ تا ۳۰ مطلب منتشر می‌شود و مطالبی که امتیاز بی‌طرفی آنها کمتر از ۸۰درصد باشد، کنار گذاشته می‌شوند. در آمریکا، نیکلاس دِلئون، روزنامه‌نگار باسابقه، رسانه «توسان دیلی بریف» را با هدف افزایش پوشش خبری جنوب آریزونا راه‌اندازی کرده است. این رسانه مطالب روتین را به‌طور خودکار منتشر می‌کند، اما مطالب حساس‌تر پیش از انتشار به‌صورت دستی بررسی می‌شوند. دِلئون سامانه‌ای برای پوشش هم‌زمان جلسات عمومی طراحی کرده است که صدای پخش زنده را ضبط، گفتار را پیاده‌سازی و بر اساس آن پیش‌نویس خبر تولید می‌کند. او تمام این مطالب را پیش از انتشار ویرایش و راستی‌آزمایی می‌کند و می‌گوید پیش‌نویس‌های هوش مصنوعی حدود ۹۰ درصد آمادگی انتشار دارند. این مجموعه همچنین پادکست روزانه با نسخه شبیه‌سازی‌شده صدای دِلئون، کانال تیک‌تاک اسپانیایی‌زبان با مجری هوش مصنوعی، جدول کلمات متقاطع و موتور جست‌وجویی برای پاسخ‌گویی بر اساس آرشیو خود دارد. با وجود این فعالیت‌ها، پروژه هنوز سودآور نشده است. تمرکز این رسانه بر اطلاعات روزمره‌ای است که ممکن است در رسانه‌های بزرگ نادیده گرفته شوند؛ از مجوز افتتاح رستوران‌ها و تغییرات منطقه‌بندی شهری تا گزارش‌های بازرسی بهداشتی و بسته شدن خیابان‌ها. دِلئون هدف خود را افزایش پوشش خبری محلی می‌داند، نه جایگزینی روزنامه‌نگاران دیگر.

احیای یک برند خبری در کانادا

گروه رسانه‌ای «مترو مدیا» در سال ۲۰۲۳ ورشکست شد و فعالیت بیش از ۳۰ رسانه محلی، از جمله روزنامه «مترو جورنال» و ۱۶ هفته‌نامه چاپی آن، متوقف شد. دو سال بعد، پیر آنتوان فرادت، کارآفرین حوزه فناوری، مالکیت معنوی این روزنامه را خرید تا پوشش اخبار محلی مونترال را احیا کند. برای پایداری مالی و کاهش هزینه‌ها، این رسانه به استفاده از هوش مصنوعی روی آورد و تنها یک نیروی انسانی، اولیویه روبیشو، روزنامه‌نگار سابق نشریه، را به‌عنوان سردبیر استخدام کرد.

سامانه با رصد منابع معتبر، اطلاعیه‌های مطبوعاتی، گزارش‌ها و آمارهای جدید را شناسایی و پیش‌نویس خبر تولید می‌کند. روبیشو اطلاعات را راستی‌آزمایی می‌کند، زمینه و جزئیات بیشتری می‌افزاید و در صورت لزوم دیدگاه‌های مخالف را جویا می‌شود. سپس مطالب را برای انتشار تایید می‌کند. به گفته روبیشو، خودکارسازی خبرهای ساده می‌تواند زمان بیشتری برای گزارشگری اختصاصی و موضوعات پیچیده فراهم کند. مترو جورنال همچنین مشخص می‌کند که هر مطلب را انسان نوشته یا سامانه هوش مصنوعی تولید کرده است. در این مدل، نظارت انسانی پیش، حین و پس از انتشار ادامه دارد.

معنای روشن تحولات

رویترز در ادامه گزارش خود به پرسش‌هایی درباره تاثیر گسترش اتاق‌های خبر هوش مصنوعی بر اشتغال روزنامه‌نگاران، تشخیص محتوای انسانی از محتوای ماشینی و مسوولیت رسانه‌ها در برابر مخاطبان می‌پردازد. روبیشو معتقد است پیامدهای این فناوری به تصمیم رسانه‌ها بستگی دارد. برخی ممکن است برای کاهش هزینه‌ها روزنامه‌نگاران را تعدیل کنند، درحالی‌که برخی دیگر می‌توانند از هوش مصنوعی برای انجام کارهای ساده بهره بگیرند و نیروی انسانی را بر گزارشگری عمیق‌تر متمرکز کنند. او احیای مترو جورنال را نمونه‌ای از بازگشت دست‌کم یک شغل روزنامه‌نگاری و احیای دسترسی مردم به اخبار محلی می‌داند.دِلئون نیز تاکید دارد که هدف پروژه‌اش پوشش جلسات و رویدادهایی است که معمولا رسانه‌ای برای گزارش آنها حضور ندارد. از این منظر، هوش مصنوعی می‌تواند ظرفیت کلی پوشش خبری را افزایش دهد.

با این حال، خطاهای سامانه‌ها همچنان جدی‌اند. بنیان‌گذاران این رسانه‌ها معتقدند هوش مصنوعی هنوز نمی‌تواند جای روزنامه‌نگاری را بگیرد که منبع خبری پیدا می‌کند، اعتماد می‌سازد یا در محل رویداد حاضر می‌شود.از نگاه آنان، وظیفه اصلی این فناوری باید انجام کارهای تکراری جمع‌آوری و پردازش اطلاعات باشد تا خبرنگاران بتوانند بر گزارشگری میدانی، تصمیم‌گیری‌های مهم و موضوعات مغفول‌مانده تمرکز کنند. در مجموع، تجربه این رسانه‌ها نشان می‌دهد اتاق‌های خبر هوش مصنوعی می‌توانند سرعت تولید و دامنه پوشش اخبار را افزایش دهند. اما دقت، شفافیت و پاسخ‌گویی همچنان به سازوکارهای نظارتی و مسوولیت‌پذیری تحریریه‌ای وابسته است. چالش اصلی، نه صرفا خودکارسازی خبر، بلکه تعیین مرز میان وظایف ماشین و مسوولیت حرفه‌ای انسان است.