خیز صادرات نفت عربستان زیر سایه حملات گسترده

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، داده‌های اولیه شرکت‌های ردیابی کشتی نشان می‌دهد صادرات نفت عربستان سعودی در ماه جاری میلادی همچنان در نزدیکی بالاترین سطوح دوران جنگ قرار دارد. حفظ این سطح از صادرات در شرایطی رقم خورده که تاسیسات انرژی این کشور هدف موجی از حملات قرار گرفته و گزارش‌ها از افزایش حملات ایران به نفتکش‌ها در تنگه هرمز حکایت دارد.

براساس آمارهای موسسه ورتکسا، سعودی‌ها از ابتدای ماه جاری میلادی (اکتبر) تاکنون روزانه ۶.۵ میلیون بشکه نفت از بنادر شرقی و غربی خود روانه بازارهای جهانی کرده‌اند.

این رقم در کل ماه گذشته میلادی (سپتامبر) ۶.۶ میلیون بشکه در روز ثبت شده بود. همزمان، پایگاه تنکر‌ترکرز صادرات ماه اکتبر عربستان را ۶.۹۹ میلیون بشکه در روز و معادل سطح پیش از جنگ برآورد کرده است.

در مقابل، موسسه کپلر این رقم را ۵.۴ میلیون بشکه در روز تخمین می‌زند که نسبت به ماه سپتامبر کاهش نشان می‌دهد.

به نوشته بلومبرگ، برآیند این آمارها از بازگشت تدریجی صادرات نفت منطقه خلیج فارس به سطوح پیش از بحران حکایت دارد. با این وجود، اختلاف فاحش میان داده‌های موسسات ردیابی، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران را با ابهام روبه‌رو کرده است.

ریشه این شکاف آماری به اقدام امنیتی نفتکش‌ها بازمی‌گردد که برای پنهان ماندن موقعیت مکانی و در امان ماندن از حملات، فرستنده‌های ماهواره‌ای خود را خاموش می‌کنند.

همین مسئله باعث شده است تا تصویر شفافی از میزان عرضه در منطقه‌ای که نقشی کلیدی در قیمت‌گذاری جهانی نفت دارد، در دست نباشد.

حمله ماه گذشته به خط لوله شرق به غرب، فعالیت این مسیر را متوقف کرد و ریاض به ناچار ارسال نفت از مسیر تنگه هرمز را افزایش داد. اکنون با راه‌اندازی دوباره این خط لوله، هر دو مسیر دریای سرخ و تنگه هرمز فعال شده‌اند. این موقعیت به عربستان امکان می‌دهد تا از جهش قیمت‌های جهانی نفت در دوران جنگ سود ببرد.

افزایش درآمدهای نفتی در شرایط فعلی اهمیتی دوچندان برای ریاض دارد. حملات هفته‌های اخیر به فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های نفتی، پروازها را مختل کرده، قطب مالی ریاض را عملا به تعطیلی کشانده و اقتصاد این کشور را زیر ذره‌بین برده است. در این میان، شرکت آرامکو و وزارت انرژی عربستان حاضر به موضع‌گیری و پاسخگویی در این زمینه نشده‌اند.

داده‌های ورتکسا حاکی از آن است که آرامکو در ماه جاری صادرات از مسیر دریای سرخ و به ویژه بندر ینبع را به ۲.۵ میلیون بشکه در روز رسانده که نسبت به رقم ۲.۴ میلیون بشکه‌ای سپتامبر رشد داشته است.

اما در سوی دیگر، حملات مکرر و اختلال در روند بارگیری باعث شده تا صادرات از مسیر خلیج فارس از ۴.۲ میلیون بشکه در ماه سپتامبر به ۴ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. این در حالی است که موسسه کپلر از افت صادرات در هر دو مبدا شرقی و غربی خبر می‌دهد.

به گفته منابع آگاه، آرامکو از برخی مشتریان آسیایی خود خواسته است تا پس از سه ماه وقفه، بارگیری نفت از بندر ینبع را از ماه آینده میلادی (نوامبر) از سر بگیرند.

این خریداران پیش‌تر و به دلیل بالا گرفتن حملات انصارالله در دریای سرخ، محموله‌های خود را در ساحل مدیترانه‌ای مصر تحویل می‌گرفتند. نفت مورد نیاز این مشتریان از طریق خط لوله و نفتکش‌های شاتل به بندر مصر منتقل می‌شد تا کشتی‌های اصلی ناچار به ورود به آب‌های پرخطر دریای سرخ نباشند.

در بازار اروپا نیز بلومبرگ گزارش داده که آرامکو به خریدارانی که محموله‌های قراردادی آن‌ها پیش‌تر لغو شده بود، پیشنهاد تازه‌ای داده است. این مشتریان اکنون می‌توانند برای جبران نفت دریافت‌نشده خود، در ماه جاری و ماه آینده برای خرید محموله‌های تک‌نوبتی در بازار نقدی قیمت بدهند.

تقویت صادرات عربستان با افزایش عرضه از سوی دیگر تولیدکنندگان خلیج فارس همراه شده است. کویت که برای صادرات نفت به طور کامل به تنگه هرمز وابسته است، اکنون به سطح صادرات پیش از جنگ بازگشته و فروش نفت عراق نیز در ماه گذشته به مرزهای پیش از بحران نزدیک شده است.

بر پایه گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، امارات متحده عربی نیز که عملکرد موفقی در عبور دادن نفتکش‌ها از تنگه هرمز داشته، تولید خود را به رکوردهای بی‌سابقه‌ای رسانده است.

عربستان به اوپک اعلام کرده که تولید نفت خود را در ماه سپتامبر یک‌سوم افزایش داده و به بیش از ۸.۳ میلیون بشکه در روز رسانده است که بالاترین رقم در طول جنگ به شمار می‌رود. پالایشگاه‌های داخلی این کشور به طور معمول روزانه حدود ۳ میلیون بشکه نفت مصرف می‌کنند که البته این رقم بدون در نظر گرفتن پالایشگاه ۴۰۰هزار بشکه‌ای جازان است که پس از حملات انصارالله فعالیت آن متوقف شد.

جریان پرقدرت عرضه از خلیج فارس، التهاب قیمتی در بازار نفت فیزیکی منطقه را تا حدی کاهش داده است. ارزیابی‌های موسسه جنرال ایندکس نشان می‌دهد که اختلاف قیمت نفت عمان و دبی به عنوان شاخصی برای سنجش وضعیت بازار واقعی نفت خلیج فارس، در اوایل ماه جاری به کمترین میزان از ماه ژوئیه رسیده است. این شکاف قیمتی که در ماه سپتامبر تا نزدیکی ۳۴ دلار در هر بشکه اوج گرفته بود، روز سه‌شنبه به حدود ۶ دلار عقب‌نشینی کرد.