توسعه انرژی خورشیدی فراتر از افزایش ظرفیت تولید است

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، امیر دودابی‌نژاد، رئیس پژوهشگاه نیرو، در هشتمین کنفرانس نیروگاه‌های خورشیدی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی یکپارچه در توسعه انرژی‌های خورشیدی اظهار کرد: افزایش ظرفیت تولید نباید به‌تنهایی به‌عنوان هدف در نظر گرفته شود، بلکه همزمان با توسعه ظرفیت، آمادگی شبکه، نیازهای مصرف، امکان ذخیره‌سازی، محدودیت‌های مکانی و کیفیت تجهیزات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: با توجه به وسعت جغرافیایی کشور و گستردگی شبکه برق، بی‌توجهی به این ملاحظات می‌تواند به سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌هایی منجر شود که امکان بهره‌برداری مؤثر از آن‌ها وجود ندارد. ازاین‌رو، برنامه‌ریزی یکپارچه و متوازن برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی ضروری است.

دودابی‌نژاد با اشاره به اهمیت توسعه فناوری و ساخت داخل تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی گفت: در دو سال گذشته تلاش‌های زیادی برای تأمین سریع تجهیزات مورد نیاز انجام شده است، اما برای دستیابی به توسعه‌ای متوازن و پایدار، باید توسعه فناوری و توان تولید داخل نیز در اولویت قرار گیرد.

رئیس پژوهشگاه نیرو ادامه داد: شرایط تولید و تأمین تجهیزات مختلف یکسان نیست؛ در برخی بخش‌ها، از جمله تولید پنل و تجهیزات مرتبط، ممکن است حمایت از سرمایه در گردش تولیدکنندگان و ایجاد فضای رقابتی ضرورت داشته باشد، درحالی‌که در بخش‌های دیگر به سرمایه‌گذاری فناورانه، سرمایه‌گذاری مشترک با طرف‌های خارجی یا انتقال فناوری نیاز است.

وی تصریح کرد: سیاست‌گذاری در این حوزه باید متناسب با نیاز هر بخش و با انتخاب ابزار حمایتی مناسب انجام شود. همچنین، توسعه فناوری نباید صرفاً با درصد ساخت داخل سنجیده شود، بلکه دستیابی به تجهیزات باکیفیت و دارای قابلیت رقابت اقتصادی نیز باید در ارزیابی‌ها مورد توجه قرار گیرد.

دودابی‌نژاد با تأکید بر ضرورت ارتقای نظام کنترل کیفیت تجهیزات تجدیدپذیر خاطرنشان کرد: با افزایش تعداد تجهیزات مورد استفاده در این حوزه و تنوع شرایط آب‌وهوایی و محیطی کشور، ایجاد شبکه‌ای از آزمایشگاه‌های تخصصی و مرجع با تقسیم کار مشخص ضروری است.

وی افزود: ارزیابی مستقل تجهیزات باید در دستور کار قرار گیرد و برای اطمینان از کیفیت محصولات، هماهنگی و هم‌افزایی میان نهادهای سیاست‌گذار، دستگاه‌های اجرایی و شبکه آزمایشگاهی کشور تقویت شود.
 دودابی‌نژاد در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به ملاحظات مکانی و شبکه‌ای در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی اظهار کرد: نزدیکی به نقاط مصرف، ملاحظات پدافندی و الزامات شبکه از جمله موضوعاتی است که باید در مکان‌یابی و توسعه این نیروگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی یکی از چالش‌های توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را سهولت دسترسی مردم به تجهیزات و فرایندهای اداری دانست و افزود: فرایندهای اداری باید به‌گونه‌ای تسهیل شود که مردم بتوانند با سهولت بیشتری وارد این حوزه شوند. همچنین، با توجه به تفاوت نیازهای مالی طرح‌های کوچک و بزرگ، استفاده از روش‌های تأمین مالی جایگزین و ظرفیت تجمیع‌کنندگان می‌تواند به توسعه بیشتر این بخش کمک کند.

رئیس پژوهشگاه نیرو با تأکید بر ضرورت سازگاری شبکه برق با توسعه منابع تجدیدپذیر گفت: با افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه برق و نظام بهره‌برداری از منابع تولید باید متناسب با شرایط جدید تغییر کند. در این مسیر، افزایش انعطاف‌پذیری شبکه و توسعه ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی، پاسخگویی بار، شبکه‌های هوشمند، سامانه‌های پیش‌بینی تولید و قابلیت تنظیم اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: ملاحظات شبکه نباید به مانعی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل شود، بلکه باید با برنامه‌ریزی و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز، امکان بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت‌ها فراهم شود.

دودابی‌نژاد با اشاره به پراکندگی جغرافیایی پروژه‌های خورشیدی و ابعاد اجتماعی آن‌ها تصریح کرد: توسعه این پروژه‌ها نیازمند گفت‌وگوی مؤثر با جوامع محلی است. در صورتی که ارتباط مناسبی میان مجریان طرح‌ها و مردم منطقه شکل نگیرد، نه‌تنها نمی‌توان از ظرفیت‌های جامعه محلی برای توسعه پروژه‌ها استفاده کرد، بلکه ممکن است موانعی نیز در مسیر اجرای آن‌ها ایجاد شود.

وی ایجاد اشتغال محلی، تأمین بخشی از تجهیزات و خدمات مورد نیاز از طریق ظرفیت‌های منطقه‌ای و استفاده مسئولانه از زمین را از جمله موضوعات مهم در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برشمرد و گفت: توجه به حساسیت‌های جوامع محلی درباره زمین و نحوه استفاده از آن باید در برنامه‌ریزی این پروژه‌ها لحاظ شود.

رئیس پژوهشگاه نیرو در ادامه با اشاره به اهمیت ملاحظات اقتصادی در توسعه انرژی خورشیدی اظهار کرد: در دو سال اخیر، توسعه این بخش از منظر اقتصادی و فراهم کردن زمینه سرمایه‌گذاری مورد توجه قرار گرفته است، اما این اقدامات به‌تنهایی کافی نیست و باید به وضعیت تقاضای انرژی و سازوکارهای بازار نیز توجه شود.

وی با تأکید بر نقش ظرفیت‌های علمی، فناورانه و مدیریتی کشور در توسعه این صنعت خاطرنشان کرد: شرکت‌های فعال در حوزه انرژی، دانشگاه‌ها، مراکز فناور و پژوهشی و تولیدکنندگان می‌توانند با همکاری و نقش‌آفرینی مؤثر، به رفع خلأهای موجود در زنجیره توسعه انرژی خورشیدی کمک کنند.

دودابی‌نژاد همچنین از ارائه پیشنهادی برای تدوین نقشه راه توسعه انرژی خورشیدی خبر داد و ابراز امیدواری کرد: با ابلاغ این سند، بخشی از موانع موجود برطرف شود و زمینه توسعه سریع‌تر، متوازن‌تر و پایدارتر انرژی خورشیدی در کشور فراهم آید.

وی در پایان با اشاره به اقدامات انجام‌شده با حمایت دولت و تلاش فعالان این حوزه تأکید کرد: ضروری است روند توسعه انرژی خورشیدی در سال‌های آینده نیز با رویکردی متوازن و پایدار ادامه یابد.