یادداشت | ناتوانی شاخص بورس در حفظ کانال 8 میلیون واحد

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، معاملات بورس تهران در نخستین هفته آبان‌ماه تصویری دوگانه از وضعیت بازار سهام به نمایش گذاشت؛ به طوری که از یک سو، فشار فروش و احتیاط سرمایه‌گذاران در بیشتر روزهای معاملاتی، شاخص کل را با افت همراه کرد و از سوی دیگر، در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، خریداران توانستند ورق معاملات را نصف و نیمه برگردانند و نماگرهای اصلی را به محدوده مثبت هدایت کنند. به باور کارشناسان این تغییر رفتار اگرچه از افزایش نسبی تمایل به خرید حکایت دارد، اما هنوز نمی‌توان آن را نشانه‌ای قطعی از پایان دوره اصلاحی بازار سرمایه دانست.

همچنین شاخص کل بورس در هفته نخست آبان، با وجود ثبت دو روز مثبت، در سه روز معاملاتی مسیر نزولی را تجربه کرد و در مجموع بازدهی منفی 2.5 درصدی را به ثبت رساند. هم‌زمان، بیش از 15 هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد؛ آماری که نشان می‌دهد فشار فروش در مقیاس هفتگی همچنان بر جریان نقدینگی غلبه داشته است.

با این حال، در جریان معاملات روز چهارشنبه شرایط متفاوتی در بازار سهام رقم خورد؛ و شاخص کل پس از افت در ساعات ابتدایی معاملات و عقب‌نشینی تا محدوده 7 میلیون و 852 هزار واحد، با افزایش تقاضا مواجه شد و در نهایت با رشد 0.51 درصدی در سطح 7 میلیون و 967 هزار واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز 0.32 درصد افزایش یافت و شاخص کل فرابورس رشد 0.59 درصدی را تجربه کرد. مثبت بودن 71 درصد نمادها و ورود بیش از یک‌هزار و 300 میلیارد تومان پول حقیقی نیز از دیگر نشانه‌های تغییر فضای معاملات در پایان هفته گذشته بود.

افزون بر این، نکته مهم در بررسی این تحولات، فاصله میان رفتار روزانه و عملکرد هفتگی بازار سهام است؛ جایی که ورود پول حقیقی در یک جلسه معاملاتی، در شرایطی که برآیند هفتگی همچنان خروج بیش از 15 همت نقدینگی را نشان می‌دهد، بیشتر بیانگر بازگشت مقطعی بخشی از خریداران است تا تغییر قطعی انتظارات سرمایه‌گذاران. از این منظر، تداوم ورود نقدینگی و حفظ ارزش معاملات خرد که در روز چهارشنبه حدود 38 همت بود، برای ارزیابی قدرت تقاضا اهمیت بیشتری دارد.

کانال 8 میلیون واحدی؛ مرز روانی بازار

افزون بر این، یکی از اتفاقات مهم هفته گذشته، ناتوانی شاخص کل در حفظ کانال 8 میلیون واحدی بود. این سطح علاوه بر اهمیت عددی، از منظر روانی نیز برای معامله‌گران حائز اهمیت است؛ چرا که عقب‌نشینی شاخص به زیر این محدوده می‌تواند انتظارات کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاران را تحت تاثیر قرار دهد و در تصمیم‌گیری خریداران و فروشندگان نقش داشته باشد.

البته اهمیت این محدوده نباید موجب نادیده گرفتن متغیرهای بنیادی شود؛ چرا که بازگشت شاخص بورس به بالای 8 میلیون واحد، به‌تنهایی تضمینی برای آغاز یک روند صعودی نخواهد بود؛ و همان‌طور که ماندن در زیر این سطح نیز لزوما به معنای تداوم افت بازار سهام نیست. در این میان آنچه مسیر آتی بورس را تعیین می‌کند، ترکیب وضعیت سودآوری شرکت‌ها، نرخ ارز، جریان نقدینگی و سطح ریسک‌های اقتصادی و سیاسی است.

متغیرهای تعیین‌کننده مسیر بعدی بورس

همچنین در ارزیابی وضعیت اخیر بازار سرمایه، تحولات نسبت قیمت به درآمد نیز قابل توجه است. به گفته کارشناسان، نسبت P/E گذشته‌نگر بازار از حدود 9.8 واحد به 7.3 واحد کاهش یافته است. ارزش بازار نیز از محدوده 27 هزار همت به حدود 26 هزار و 400 همت رسیده است. البته بخشی از کاهش نسبت مزبور با رشد سودآوری شرکت‌ها در گزارش‌های تابستانی ارتباط دارد و نمی‌توان تمام آن را به افت قیمت سهام نسبت داد.

در کنار این موضوع، نوسانات نرخ ارز و تداوم ابهام‌های سیاسی، همچنان بر رفتار سرمایه‌گذاران اثرگذار است؛ و فشار عرضه در برخی صنایع، از جمله پالایشی‌ها پس از تغییرات مربوط به فرمول قیمت‌گذاری، و نگرانی‌ها درباره آثار احتمالی سیاست‌های مولدسازی دارایی‌های بانک‌ها بر سهام این گروه نیز به احتیاط معامله‌گران دامن زده است.

در مجموع، بورس تهران در پایان هفته نشانه‌هایی از تقویت سمت تقاضا را ثبت کرد، اما فاصله میان ورود پول یک‌روزه و خروج سنگین نقدینگی در مقیاس هفتگی، همچنان قابل توجه است. بر این اساس هفته پیش رو، از این جهت اهمیت دارد که مشخص خواهد کرد آیا خریداران توان حفظ موقعیت خود را دارند یا بازگشت چهارشنبه تنها وقفه‌ای در روند فشار فروش بوده است. در این راستا، تثبیت شاخص، استمرار ورود پول حقیقی و حفظ مشارکت معامله‌گران، سه متغیری هستند که می‌توانند تصویر روشن‌تری از آینده کوتاه‌مدت بازار سهام ارائه دهند.