بحران مسکن در اروپا؛ یونان صدرنشین شد

به‌گزارش خبرگزاری تسنیم، هزینه‌های مسکن بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف میلیون‌ها نفر در اروپا را به خود اختصاص داده است. بررسی داده‌های یورواستات نشان می‌دهد یونان بالاترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را در میان کشورهای اروپایی دارد و پس از آن دانمارک، سوئیس و آلمان قرار گرفته‌اند. در مجموع، بیش از 34 میلیون نفر در اتحادیه اروپا در خانوارهایی زندگی می‌کنند که بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کنند.

بر اساس داده‌های اداره آمار اتحادیه اروپا (Eurostat)، قیمت مسکن در این اتحادیه از سال 2015 تا سه‌ماهه دوم سال 2026 به‌طور میانگین 69 درصد افزایش یافته است. در برخی کشورهای عضو قیمت‌ها بیش از دو برابر شده‌اند. هم‌زمان، اجاره‌بها و هزینه‌های انرژی نیز روند صعودی داشته‌اند.

در همین حال شورای اروپا اعلام کرده است: «اروپا با بحرانی مواجه است که ناشی از افزایش قیمت مسکن و بالا رفتن هزینه‌های مربوط به آن است.»

این بحران به‌ویژه افرادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد که بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کنند. یورواستات این وضعیت را «نرخ بار سنگین هزینه‌های مسکن» می‌نامد. بر اساس آمارهای سال 2025، میانگین این نرخ در اتحادیه اروپا 7.7 درصد بوده است.

دکتر هانا ویدمر از دانشگاه «ای‌تی‌اچ زوریخ» (ETH Zürich) در گفت‌وگو با بخش تجاری یورونیوز، افزایش هزینه‌های مسکن، شامل اجاره‌بها و قیمت خرید خانه، در مقایسه با رشد محدود درآمدها را از عوامل اصلی این وضعیت دانست؛ مسئله‌ای که به‌ویژه بر دهک‌های پایین درآمدی فشار بیشتری وارد می‌کند.

هزینه‌های مسکن چگونه محاسبه می‌شوند؟

بر اساس تعریف یورواستات، هزینه‌های مسکن شامل مخارج ماهانه‌ای است که خانوارها برای محل سکونت خود پرداخت می‌کنند. این هزینه‌ها اجاره‌بها یا بهره وام مسکن، خدمات شهری شامل آب، برق، گاز و گرمایش و همچنین مخارج جاری مانند بیمه، نگهداری، تعمیرات و مالیات را دربرمی‌گیرد.

درآمد قابل‌تصرف نیز به مجموع درآمد خانوار پس از کسر مالیات‌ها و حق بیمه‌های اجتماعی گفته می‌شود. این درآمد همچنین مزایای اجتماعی، از جمله حقوق بازنشستگی را شامل می‌شود.

یونان در صدر کشورهای اروپایی با بیشترین فشار هزینه‌های مسکن

در میان کشورهایی که اطلاعات آن‌ها در دسترس است، یونان بالاترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را دارد. این بررسی 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، دو کشور عضو انجمن تجارت آزاد اروپا (EFTA) و پنج کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا را شامل می‌شود.

در سال 2025، حدود 26.4 درصد از جمعیت یونان در خانوارهایی زندگی می‌کردند که بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کردند. این رقم بیش از سه برابر میانگین اتحادیه اروپا، یعنی 7.7 درصد، است.

در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، دانمارک با 14.7 درصد در رتبه بعدی قرار دارد. آلمان با 11.2 درصد و سوئد با 10.8 درصد نیز نرخ‌هایی به‌مراتب بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا دارند.

این نرخ در استونی 8.8 درصد، جمهوری چک 8.2 درصد و لوکزامبورگ 8.1 درصد گزارش شده است.

نرخ بار سنگین هزینه‌های مسکن (2025)*

در میان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، سوئیس با 15.3 درصد و نروژ با 13.5 درصد در سطح بالایی قرار دارند. همچنین سه کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، شامل ترکیه با 10 درصد، مونته‌نگرو با 8.7 درصد و صربستان با 7.9 درصد، نرخ‌هایی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا دارند.

ریکه اسکوگارد نیلسن، پژوهشگر ارشد دانشگاه آلبورگ، در گفت‌وگو با یورونیوز بیزنس گفت با توجه به تفاوت شرایط اقتصادی و نظام‌های رفاهی، دلایل بالا بودن فشار هزینه‌های مسکن در یونان، سوئیس و دانمارک یکسان نیست و پیامدهای متفاوتی نیز دارد.

وی افزود میزان درآمد باقی‌مانده برای افراد پس از پرداخت اجاره‌بها در این سه کشور تفاوت چشمگیری دارد و هزینه‌های زندگی نیز در آن‌ها یکسان نیست. بنابراین، تأثیر فشار هزینه‌های مسکن بر خانوارها در این کشورها متفاوت خواهد بود.

در مقابل، قبرس با نرخ 2.4 درصد کمترین میزان فشار هزینه‌های مسکن را دارد. کرواسی با 3.2 درصد، اسلوونی با 3.5 درصد و اسلواکی با 3.5 درصد نیز در میان کشورهای دارای نرخ پایین قرار گرفته‌اند.

دکتر ماریتا هافنر از دانشگاه صنعتی دلفت (TU Delft) نیز توضیح داد هرگاه هزینه‌های مسکن، شامل قیمت خرید خانه، اجاره‌بها، انرژی، نرخ بهره و تورم، سریع‌تر از درآمدها افزایش یابد، سهم این هزینه‌ها از درآمد خانوار بیشتر می‌شود. در نتیجه، تعداد افرادی که بیش از 40 درصد درآمد خود را صرف مسکن می‌کنند نیز افزایش می‌یابد.

وی احتمال داد افزایش هزینه‌های انرژی، عامل اصلی رشد هزینه‌های مسکن در سال آینده باشد.

در میان اقتصادهای بزرگ اتحادیه اروپا، اسپانیا با 7.2 درصد، فرانسه با 6.4 درصد و ایتالیا با 5 درصد، همگی پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند. در مقابل، آلمان با نرخ 11.2 درصد در رتبه پنجم مجموع کشورهای مورد بررسی قرار گرفته است.

ویدمر درباره تفاوت فشار هزینه‌های مسکن در کشورهای اروپایی گفت تعامل میان ساختارهای مالکیت و اجاره مسکن، نظام‌های رفاهی و شرایط عمومی اقتصادی می‌تواند این تفاوت‌ها را توضیح دهد. به گفته وی، مستأجران بخش خصوصی بازار اجاره معمولاً بیشترین فشار هزینه‌های مسکن را تحمل می‌کنند.

او همچنین تأکید کرد مقایسه کشورها با یکدیگر پیچیده است؛ زیرا با توجه به تفاوت خدمات رفاهی و کیفیت مسکن، مفهوم فشار سنگین هزینه‌های مسکن در سوئیس می‌تواند با شرایط مشابه در یونان تفاوت زیادی داشته باشد.

بیش از 34 میلیون نفر در اتحادیه اروپا تحت فشار هزینه‌های مسکن

آمارهای یورواستات نشان می‌دهد بیش از 34 میلیون نفر در اتحادیه اروپا در خانوارهایی زندگی می‌کنند که بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کنند.

آلمان با 9.4 میلیون نفر، بیشترین تعداد افراد تحت تأثیر این وضعیت را دارد. پس از آن ترکیه با 8.6 میلیون نفر قرار گرفته است. فرانسه با 4.4 میلیون نفر، اسپانیا با 3.5 میلیون نفر و ایتالیا با 2.9 میلیون نفر نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

یونان با وجود جمعیت کمتر در مقایسه با این کشورها، در رتبه ششم قرار گرفته است؛ به‌طوری‌که 2.7 میلیون نفر در این کشور در خانوارهایی زندگی می‌کنند که با فشار سنگین هزینه‌های مسکن مواجه هستند.

در این میان، خانوارهای کم‌درآمد بیش از سایر گروه‌ها آسیب می‌بینند. در اتحادیه اروپا، نرخ فشار سنگین هزینه‌های مسکن در میان افرادی که در معرض خطر فقر قرار دارند، به 29.1 درصد می‌رسد.

این گروه شامل افرادی است که درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده آن‌ها کمتر از آستانه خطر فقر است. این آستانه معادل 60 درصد میانه درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده در سطح ملی تعیین می‌شود.

در سال 2025، میانه درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده در اتحادیه اروپا سالانه 22 هزار و 939 یورو، معادل ماهانه یک هزار و 912 یورو بود. بر این اساس، 60 درصد این مبلغ معادل یک هزار و 147 یورو در ماه است.

افراد مواجه با بار سنگین هزینه‌های مسکن (2025)*

فشار هزینه‌های مسکن بر خانوارهای کم‌درآمد؛ یونان همچنان در صدر

بررسی وضعیت افراد در معرض خطر فقر نیز نشان می‌دهد یونان همچنان بالاترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را دارد.

در سال 2025، حدود 82.6 درصد از افراد در معرض خطر فقر در یونان، در خانوارهایی زندگی می‌کردند که بیش از 40 درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کردند. به این ترتیب، بیش از چهار نفر از هر پنج نفر در این گروه با چنین فشاری مواجه بودند.

نرخ فشار بیش‌ازحد هزینه‌های مسکن در میان افراد در معرض فقر (2025)*

پس از یونان، دانمارک با 59.8 درصد و سوئیس با 56.1 درصد قرار دارند. این نرخ در سوئد 46.8 درصد، نروژ 43.8 درصد و جمهوری چک 43.4 درصد گزارش شده است.

آلمان نیز با نرخ 35 درصد، بالاتر از میانگین 29.1 درصدی اتحادیه اروپا قرار دارد. در مقابل، اسپانیا با 28.3 درصد، فرانسه با 25.4 درصد و ایتالیا با 21.7 درصد، نرخ‌هایی پایین‌تر از میانگین این اتحادیه دارند.

قبرس با 7.6 درصد کمترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را در میان کشورهای مورد بررسی ثبت کرده است. پس از آن آلبانی با 8.2 درصد، کرواسی با 14.9 درصد و اسلواکی با 15.4 درصد قرار دارند.