راه‌اندازی «بانک زمان مهارتی» برای تبدیل محله‌ها به شبکه‌های دانش

فاطمه منصوری، سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم, از الگویی نوین در تبادل مهارت‌ها خبر داد که در آن هر شهروند می‌تواند همزمان عرضه‌کننده و متقاضی یادگیری باشد.

وی این طرح را گامی برای تبدیل مهارت‌های فردی به سرمایه‌های اجتماعی و اقتصادی دانست که یادگیری را از محیط‌های رسمی به متن زندگی اجتماعی منتقل می‌کند.

 منصوری در تشریح این رویکرد جدید اظهار داشت: یکی از ویژگی‌های بنیادین این طرح، تغییر نگاه به شهروندان است؛ به گونه‌ای که آن‌ها از دریافت‌کنندگان صرف خدمات آموزشی به مشارکت‌کنندگان فعال در تولید و تبادل دانش تبدیل شوند.

وی گفت: در این الگو، بازنشسته‌ای که سال‌ها تجربه فنی دارد، جوانی که در حوزه فناوری مهارت پیدا کرده، بانویی که در یک حرفه خانگی تخصص دارد و حتی دانشجویی که توانایی آموزش یک نرم‌افزار را دارد، همگی می‌توانند در این شبکه نقش‌آفرینی کنند.

وی تأکید کرد: ارزشمند بودن مهارت افراد لزوماً به موقعیت شغلی یا میزان درآمد آن‌ها وابسته نیست.

وی افزود: این رویکرد به‌ویژه برای محله‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در هر محله ظرفیت‌هایی وجود دارد که اگر به‌درستی شناسایی و به یکدیگر متصل شوند، می‌توانند بخشی از نیازهای آموزشی و تخصصی همان جامعه را پاسخ دهند.

منصوری خاطرنشان کرد: با این رویکرد، محله از یک محدوده صرفاً جغرافیایی به یک شبکه فعال یادگیری، همکاری و توانمندسازی تبدیل می‌شود.

*نقش سازمان؛ از ارائه‌دهنده خدمت تا راهبر شبکه

سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور درباره جایگاه این سازمان در توسعه بانک زمان مهارتی تصریح کرد که قرار نیست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای ارائه‌دهنده همه خدمات این شبکه باشد.

وی گفت: نقش ما ایجاد بستر، راهبری، تنظیم‌گری، تسهیل مشارکت و کمک به اعتبارسنجی مهارت‌هاست.

منصوری افزود: سازمان می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز دولتی، آموزشگاه‌های آزاد، تشکل‌های حرفه‌ای، بنگاه‌های اقتصادی و سایر نهادهای مرتبط، زمینه شکل‌گیری یک شبکه گسترده و قابل اعتماد را فراهم کند.

وی در عین حال تأکید کرد: باید میان اعتبار زمانی و صلاحیت حرفه‌ای تفاوت قائل شد و افزود: اینکه فردی در یک مبادله مهارتی مشارکت می‌کند، به‌خودی‌خود به معنای تأیید صلاحیت حرفه‌ای یا صدور گواهینامه مهارت نیست و اعتبارسنجی و تأیید صلاحیت حرفه‌ای همچنان تابع ضوابط و سازوکارهای تخصصی خود خواهد بود.

*تبدیل ایده اجتماعی به زیرساخت توسعه سرمایه انسانی

 منصوری با اشاره به ضرورت طراحی دقیق سازوکار اجرایی این طرح اظهار داشت: موفقیت بانک زمان تنها به راه‌اندازی یک سامانه نرم‌افزاری محدود نمی‌شود.

وی افزود: باید عرضه و تقاضای واقعی مهارت در شبکه شکل بگیرد، اعتماد میان اعضا ایجاد شود، کیفیت خدمات مورد ارزیابی قرار گیرد و افراد امکان استفاده مؤثر از اعتبار زمانی خود را داشته باشند.

سرپرست سازمان فنی و حرفه ای کشور بر این اساس، رویکرد توسعه تدریجی، اجرای آزمایشی، ارزیابی نتایج و سپس گسترش دامنه فعالیت را منطقی‌ترین مسیر دانست.

منصوری در ادامه گفت: ما به دنبال این هستیم که مهارت از محدوده کلاس‌های آموزشی و مراکز رسمی فراتر برود و در متن زندگی اجتماعی جریان پیدا کند.

وی تأکید کرد: بانک زمان مهارتی کمک می‌کند تا مهارت را نه فقط یک قابلیت فردی، بلکه نوعی سرمایه اجتماعی و اقتصادی ببینیم؛ سرمایه‌ای که با مشارکت مردم رشد می‌کند و منافع آن نیز به خود جامعه بازمی‌گردد.

نصوری خاطرنشان کرد: شاید مهم‌ترین پیام بانک زمان مهارتی این باشد که برای یادگیری و توانمند شدن، همیشه نباید از پول شروع کرد؛ گاهی آنچه برای رشد یک فرد نیاز داریم، در مهارت و تجربه فرد دیگری در همان نزدیکی وجود دارد و ما باید این ظرفیت‌ها را به هم متصل کنیم.