کمبود دارو تحت فشار تحریم‌ها

مقامات دولتی در هفته‌های اخیر اذعان کرده‌اند که تامین این اقلام به‌طور فزاینده‌ای دشوار شده است. آمریکا طی ماه‌های گذشته جنوب ایران را که مسیر اصلی واردات دارو محسوب می‌شوند، محاصره کرده است. علاوه بر این، شمار زیادی از پروازهای بین‌المللی به دلیل تحریم‌های آمریکا علیه شرکت‌های خدماتی هواپیمایی در کشورهای ثالث لغو شده‌اند، درحالی‌که این پروازها یکی از مسیرهای ورود دارو به کشور بودند. به گفته مقامات، برخی کارخانه‌های دارویی نیز در اوج حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدند. این عوامل تهران را ناچار کرده تا از ذخایر راهبردی دارو استفاده کند و به دنبال مسیرهای زمینی جایگزین برای واردات باشد.

هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان، گفته که حدود ۶۰ قلم دارو که برای درمان بیماری‌های خطرناک از جمله بیماری خونی تالاسمی استفاده می‌شوند، با کمبود مواجه هستند. او تاکید کرده که طی محاصره‌ دریایی آمریکا هیچ ماده‌ اولیه، دارو یا تجهیزات ضروری از طریق دریا وارد کشور نشده است. محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، هفته‌ جاری تصدیق کرد که محاصره‌ اقتصادی زنجیره‌ تامین دارو را مختل کرده است. به گفته‌ او، هرچند به‌طور رسمی اعلام می‌شود که دارو مشمول تحریم نیست، اما محدودیت‌های انتقال ارز و حمل‌ونقل مانع تامین آن می‌شود. آمریکا رسما می‌گوید دارو از تحریم‌ها معاف است، اما تحلیلگران معتقدند صنعت دارویی نیز از تلاش‌های واشنگتن برای قطع مسیرهای هوایی به ایران، در چارچوب کارزار فشار برای بازگشایی تنگه‌ هرمز و دستیابی به توافق هسته‌ای، آسیب دیده است.

بر اساس گزارش اندیشکده‌ بریتانیایی بورس و بازار، تشدید تحریم‌ها بار دیگر به آسیب جدی به مردم عادی ایران به‌ویژه از طریق کاهش دسترسی و مقرون‌به‌صرفه بودن اقلام حیاتی دارویی منجر می‌شود. به گفته‌ انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، مسعود پزشکیان از سفر خود به هند برای شرکت در اجلاس بریکس استفاده کرد تا چند تن از مواد اولیه‌ دارویی را با هواپیمای شخصی خود به ایران منتقل کند. بسیاری از بیماران با هزینه‌های سرسام‌آوری روبه‌رو هستند. نرخ تورم سالانه در حال حاضر به ۹۰ درصد رسیده و دولت از ماه مارس، ارز ارزان‌قیمت برای یارانه‌ اغلب داروها را قطع کرده است.

به گفته‌ احمدی، هزینه‌ مواد اولیه به‌طور ناگهانی پنج برابر شده و این موضوع همراه با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک، باعث شده قیمت داروها بین ۱۵۰ تا ۵۰۰ درصد افزایش یابد. شرکت داروسازی نوارتیس، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان دارو در جهان، به فایننشال تایمز گفته که تجربه قابل‌توجهی در حفظ زنجیره‌ی تامین دارو در دوران بی‌ثباتی یا درگیری دارد و همین امر به آنها اجازه داده تامین دارو برای بیماران در ایران را حفظ کنند.