ایران در حال پایش «مرگ سیاه»

ماجرای طاعون سیبری از مرگ مشکوک یکی از کارکنان آزمایشگاهی در روسیه شروع شد، مرگی که رسانه‌های این کشور آن را بی‌ربط به شکستن شیشه حاوی باکتری حامل طاعون دانستند و در عین حال اقدام به قرنطینه تعدادی از همکاران این فرد و تعطیلی چند بیمارستان کردند. با این همه همچنان گزارش‌های رسمی با تردید به این موضوع پرداخته و سعی دارند اظهارنظر قطعی را به بعد از انتشار نتیجه رسمی بررسی‌ها موکول کنند. سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده شرایط تحت کنترل است و ترامپ گفته آمریکا آماده کمک به روسیه برای مقابله با طاعون است، کمیسیون اروپا هم تاکید کرده که مساله را از نزدیک رصد می‌کند. جهان در حالی با خبر شیوع یک بیماری که بسیاری‌ نامش را با پاندمی کووید همراه می‌کنند، درگیر است که برخی کارشناسان معتقدند این بیماری در حال حاضر هم در برخی مناطق جهان گزارش می‌شود و با پیشرفت علم قابل کنترل است و نمی‌توان آن را با کووید که دانش چندانی درباره منشأ آن و راه‌های درمانش وجود نداشت، مقایسه کرد.

پس از انتشار خبر احتمال شیوع طاعون و بازتاب جهانی آن؛ نخستین واکنش رسمی در ایران روز گذشته از سوی انستیتو پاستور و پس از آن وزارت بهداشت منتشر شد. دیروز احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، در گفت‌وگو با «ایسنا» در واکنش به این موضوع با اشاره به اینکه در ۲دهه اخیر مواردی از ابتلا به طاعون انسانی در برخی کشور‌های منطقه گزارش شده است، گفت: در گزارش‌های طاعون در کشور‌هایی مانند افغانستان، عربستان سعودی، اردن، یمن و الجزایر، در برخی موارد شتر یا بز به‌عنوان مخزن بیماری مطرح بوده و چرخه انتقال بیماری متفاوت از مسیر شناخته‌شده جوندگان و کک‌ها گزارش شده است.

او درباره وضعیت پایش این بیماری در کشور از وجود یک آزمایشگاه مرجع خبر داده و گفته است:‌ این موسسه از سال۱۳۲۵ در زمینه پایش و تشخیص این بیماری فعال است. همچنین پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید انستیتوپاستور ایران در روستای اکنلو، شهرستان کبودرآهنگ استان همدان، از مراکز مهم مطالعات میدانی طاعون است. رئیس انستیتوپاستور پایش مستمر این بیماری را در کشور ضروری دانست و با اشاره به اینکه آزمایشگاه‌زاد بودن عفونت امکانپذیر بوده، اما پدیده‌ای نادر است، گفت: به‌دلیل وجود کانون‌های طبیعی بیماری در کشور، پایش مستمر بیماری به‌ویژه در مخازن احتمالی حیوانی و ناقلین، زمینه یک نظام مراقبت پیشگیرانه در انسان را فراهم می‌کند. در عین حال، در مناطق پرخطر باید آموزش گروه‌های بهداشتی و درمانی در ارتباط با علائم این بیماری و راه‌های پیشگیری و درمان صورت پذیرد. به گفته او، در مطالعات ۱۵سال اخیر این موسسه، گردش عامل بیماری در حیات‌وحش و سگ‌های نگهبان گله در بعضی از مناطق کشور گزارش شده است.

قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، هم در گفت‌وگو با «ایسنا» در واکنش به خبر مربوط به طاعون در روسیه، با بیان اینکه نمی‌توان در حال حاضر در مورد موضوعی که به‌طور رسمی تایید نشده اظهارنظر کرد، از رصد وضعیت موجود توسط این وزارتخانه خبر داد. نگرانی‌ها در سطح جهانی نسبت به این مساله در حالی همچنان مطرح است که برخی کارشناسان از جمله گنادی اونیشچنکو متخصص‌ بیماری‌های واگیردار و عضو آکادمی علوم روسیه به صراحت اعلام کرده که بعید است فرد شناسایی‌شده به بیماری طاعون مبتلا باشد. او تاکید کرده این عفونت شناخته شده است، روش درمان آن مشخص است و قطعا این بیماری شیوع پیدا نخواهد کرد. او تاکید کرده این بیماری یک عفونت باکتریایی است که به‌آسانی منتقل نمی‌شود و با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. باید دید در روزهای آینده این نگرانی تا چه اندازه جدی خواهد شد و نتیجه بررسی‌ها تا چه اندازه این نگرانی‌ها را رفع می‌کند یا به آن دامن خواهد زد.