تقاضای حفظ سرمایه در بازارهای دارایی

روند معاملات روز گذشته در بورس تهران نشان داد که بازار در عین برخورداری از تقاضای قابل‌توجه، با عرضه‌های مقطعی نیز مواجه بوده است. شاخص کل در دقایق ابتدایی معاملات توانست تا ارتفاع ۷‌میلیون و ۶۱۳هزار واحد پیشروی کند، اما با افزایش فشار فروش در بخش‌هایی از بازار، مسیر حرکت آن تغییر کرد و نماگر اصلی تا سطح ۷‌میلیون و ۵۷۴هزار واحد عقب نشست. این افت البته پایدار نبود و ورود مجدد خریداران موجب شد شاخص بخشی از کاهش روزانه خود را جبران کند و در نهایت در محدوده ۷‌میلیون و ۵۹۵هزار واحد به کار خود پایان دهد. 

در این میان، شاخص هموزن نیز با رشد ۱.۲۵درصدی به سطح ۲‌میلیون و ۳۰هزار واحد رسید. ثبت این رشد در نماگر هموزن نشان می‌دهد که حرکت صعودی بازار تنها به شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز محدود نمانده و بخش قابل‌توجهی از نمادهای کوچک و متوسط نیز در مدار مثبت معاملات قرار داشته‌اند. 

در پایان بازار، ۷۴درصد از نمادها با رشد قیمت همراه شدند و ۲۶درصد از نمادها در محدوده منفی قرار گرفتند. از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد در محدوده ۴۳هزار‌ میلیارد تومان قرار گرفت و سرمایه‌گذاران حقیقی نیز در مجموع ۹۸۴‌میلیارد تومان منابع جدید وارد گردونه معاملات سهام کردند. این ارقام در کنار گستردگی صفوف و معاملات مثبت، نشان می‌دهد که جریان تقاضا همچنان در بازار فعال است؛ هرچند افزایش عرضه‌ها نسبت به ‌روز دوشنبه، تصویری متفاوت از روزهای کاملا یکدست صعودی ارائه می‌کند.

 همسویی بازارهای دارایی

یکی از ویژگی‌های مهم معاملات روز گذشته، همزمانی رشد بازار سهام با بازار ارز و طلا بود. در شرایطی که نرخ ارز در مسیر صعودی حرکت می‌کند و قیمت طلا و سکه نیز تحت‌تاثیر رشد نرخ ارز افزایش می‌یابد، بورس تهران به حرکت خود در مسیر صعودی ادامه می‌دهد. این همسویی را می‌توان در چارچوب تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به ارزش پول و آینده قیمت دارایی‌ها بررسی کرد. 

در چنین شرایطی، بازار سهام برای بخشی از سرمایه‌گذاران نه صرفا محلی برای کسب بازدهی ناشی از رشد قیمت سهام، بلکه ابزاری برای حفظ ارزش دارایی در برابر افزایش سطح عمومی قیمت‌ها محسوب می‌شود. به بیان دیگر، هنگامی که نرخ ارز و دارایی‌هایی مانند طلا و سکه در حال افزایش هستند، بخشی از نقدینگی موجود در اقتصاد به سمت بازارهای مختلف دارایی حرکت می‌کند تا از کاهش قدرت خرید ریال مصون بماند. 

این رفتار تنها به سرمایه‌گذاران حرفه‌ای محدود نمی‌شود و می‌تواند طیف گسترده‌ای از فعالان اقتصادی را دربرگیرد. کاهش تمایل به نگهداری ریال و افزایش تقاضا برای دارایی‌هایی که امکان تعدیل قیمت آنها متناسب با شرایط تورمی وجود دارد، یکی از عواملی است که می‌تواند به‌طور همزمان چند بازار دارایی را تحت‌تاثیر قرار دهد. در این میان، سهام نیز به دلیل برخورداری شرکت‌ها از دارایی‌های واقعی، درآمدهای ارزی یا امکان تعدیل قیمت محصولات، می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.

ریسک‌های اقتصاد در کانون توجه

با وجود آنکه رشد همزمان بورس، ارز، طلا و سکه می‌تواند در ظاهر نشانه‌ای از رونق در بازارهای دارایی تلقی شود، ریشه‌های این حرکت اهمیت بیشتری دارد. بخشی از افزایش انتظارات تورمی را می‌توان در فضای پرریسک اقتصاد و محدودیت‌های موجود در مسیر فعالیت‌های اقتصادی جست‌وجو کرد. محاصره اقتصادی، کاهش فروش نفت و بالا بودن سطح ریسک‌های موجود، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر چشم‌انداز درآمدهای ارزی و متغیرهای کلان اقتصاد اثرگذار باشند. در چنین فضایی، رفتار سرمایه‌گذاران بیش از گذشته تحت‌تاثیر تلاش برای حفظ ارزش دارایی قرار می‌گیرد. رشد قیمت‌ها در بازارهای مختلف نیز می‌تواند انعکاسی از همین تغییر در ترجیحات باشد؛ به‌گونه‌ای که به جای نگهداری نقدینگی ریالی، بخشی از منابع به سمت سهام، طلا، سکه و ارز حرکت می‌کند.  البته ثبت قله جدید در شاخص کل به معنای نبود ریسک در بازار سهام نیست. افزایش عرضه‌ها در جریان معاملات روز گذشته در کنار فاصله میان سقف و کف روزانه شاخص نشان می‌دهد که در سطوح فعلی، بخشی از معامله‌گران نسبت به شناسایی سود تمایل دارند. از این منظر، تداوم ورود نقدینگی و قدرت تقاضا در روزهای آینده اهمیت زیادی خواهد داشت. 

در مجموع، معاملات روز گذشته تصویری از بازاری ارائه کرد که در آن بورس تهران همزمان با سایر بازارهای دارایی در حال حرکت به سمت سطوح بالاتر است. در این میان، روند نرخ ارز، انتظارات تورمی و نحوه مواجهه اقتصاد با ریسک‌های موجود، از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر رفتار سرمایه‌گذاران و مسیر بازارهای دارایی اثر بگذارند.