هزینه تعلل در عصر هوش مصنوعی

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، نیما نامداری؛ تحلیلگر اقتصاد دیجیتال در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: هوش مصنوعی با تأثیر مستقیم بر تولید، رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و اشتغال، به موتور محرک رشد جهانی تبدیل شده است.  گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ شرکت آنتروپیک با پیش‌بینی سه سناریوی «تغییر محدود»، «تغییر قابل‌توجه» و «تغییر بسیار شدید» برای آمریکا تا سال ۲۰۳۰، هشدار می‌دهد که حتی با رشدهای اقتصادی بالا، منافع اصلی نصیب صاحبان سرمایه می‌شود و نیروی کار -به‌ویژه در مشاغل شناختی، مدیریتی و تخصصی- با کاهش درآمد و افزایش محسوس بیکاری (تا مرز ۱۷.۹ درصد در سناریوی شدید) مواجه خواهد شد.

اقتصاد ایران که سال‌هاست از رشد ناچیز، بحران تشکیل سرمایه و ضعف شدید بهره‌وری رنج می‌برد، ناگزیر از مواجهه با این تحول است؛ به‌ویژه آنکه بیش از نیمی از شاغلان کشور در بخش خدمات فعالیت می‌کنند؛ یعنی همان حوزه‌ای که وظایف آن بیشترین آسیب‌پذیری و انعطاف را در برابر هوش مصنوعی دارد. 

با این حال، فشارهای تحریم، پیامدهای مخرب جنگ بر زیرساخت‌ها، نااطمینانی شدید سرمایه‌گذاری و ساختار انحصاری بازارها، مانع جذب به‌موقع فناوری و ابزارهای محاسباتی هستند.

تعلل در پذیرش این دگرگونی می‌تواند به سه آسیب ساختاری بینجامد: نخست، تعمیق فاصله بهره‌وری با رقبا و تکرار تجربه ناکارآمد بازار خودرو پشت درهای بسته؛ دوم، پیشی گرفتن سرعت حذف مشاغل دانشی از خلق فرصت‌های کاری نو در غیاب سرمایه و سوم، تشدید شکاف میان بنگاه‌های بزرگ و شرکت‌های کوچک.

راه مهار این تهدید و بهره‌مندی از منافع آن، نه انفعال، بلکه تأمین پیش‌شرط‌های حیاتی نظیر اینترنت باکیفیت و پایدار، برق مطمئن، دسترسی به شبکه و ابزارهای جهانی و تسهیل سرمایه‌گذاری است.