نجفی‌عرب: اقتصاد ایران با ۸ بحران عمیق روبه‌روست | آسیب به کسب‌وکارها بحران برای تمام جامعه است

به گزارش اقتصادآنلاین، چهل‌وپنجمین نشست هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، امروز سه‌شنبه ۲۸ مهر ماه با حضور نمایندگان بخش خصوصی و دولتی برگزار شد.

محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، با تاکید بر دشواری شرایط اقتصادی کشور گفت: اقتصاد ایران هم‌زمان با بحران‌های متعددی از جمله تورم فزاینده، توقف سرمایه‌گذاری، دشواری تامین مالی، نوسانات ارزی، اختلال در تجارت خارجی، ناترازی انرژی و کاهش اعتماد عمومی مواجه است. عبور از این وضعیت به تصمیم‌های سنجیده، بازنگری در سیاست‌های اقتصادی و همکاری بیشتر دولت و بخش خصوصی نیاز دارد.

تورم، قدرت خرید مردم و توان تولید را تحت فشار قرار داده است

نجفی‌عرب با اشاره به افزایش مستمر قیمت‌ها اظهار کرد: تورم فزاینده، از یک سو سفره خانوار‌ها را کوچک کرده و قدرت خرید مردم را کاهش داده و از سوی دیگر، هزینه تولید و فعالیت اقتصادی را بالا برده است. افزایش قیمت مواد اولیه، انرژی، حمل‌ونقل و دستمزدها، هزینه تمام‌شده محصولات را افزایش داده؛ در مقابل، افت قدرت خرید مصرف‌کنندگان امکان افزایش متناسب قیمت‌ها را از بسیاری از بنگاه‌ها گرفته است.

رئیس اتاق بازرگانی تهران ادامه داد: فشار هم‌زمان بر مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، کاهش تقاضا، افت فروش، کاهش تولید و تضعیف اشتغال را به دنبال دارد. از نگاه بخش خصوصی، مهار تورم فقط برای حفظ معیشت خانوار‌ها اهمیت ندارد؛ بلکه برای صیانت از ظرفیت تولیدی کشور و فراهم کردن زمینه سرمایه‌گذاری مولد نیز ضروری است.

نجفی‌عرب با اشاره به تجربه کشور پرو در مهار تورم افزود: پرو در سال ۱۹۹۰ با تورمی بیش از هفت هزار و ۶۰۰ درصد مواجه بود، اما اجرای اصلاحات پولی و مالی و سیاست‌های تثبیت اقتصادی به مهار تورم در این کشور کمک کرد. تجربه پرو نشان می‌دهد که عبور از تورم‌های شدید به تصمیم‌های دشوار، انضباط پولی و مالی و بازسازی اعتماد عمومی به سیاست‌های اقتصادی نیاز دارد.

نااطمینانی جنگی، سرمایه‌گذاری را متوقف کرده است

رئیس اتاق بازرگانی تهران، بلاتکلیفی ناشی از شرایط جنگی و نامشخص بودن چشم‌انداز ماه‌های آینده را از مهم‌ترین موانع فعالیت بخش خصوصی دانست و گفت: سرمایه‌گذاری به افق روشن، امکان ارزیابی ریسک و اطمینان نسبی از تداوم فعالیت اقتصادی نیاز دارد.

نجفی‌عرب تاکید کرد: در شرایط فعلی اقتصادی، بنگاه‌ها نمی‌توانند با اطمینان درباره وضعیت بازار، هزینه‌های تولید، تامین مواد اولیه، تجارت خارجی و بازگشت سرمایه خود برنامه‌ریزی کنند.

وی تاکید کرد: دولت برای حفظ سرمایه‌گذاری و جلوگیری از تعمیق رکود باید سیاست‌های اقتصادی را با شرایط جنگی متناسب کند. تولید و سرمایه‌گذاری در وضعیت فعلی به تلاش ویژه نیاز دارد و نمی‌توان با قواعد سخت‌گیرانه یا نامتناسب با شرایط جنگی، انتظار رشد سرمایه‌گذاری داشت. دولت باید با اتخاذ تدابیر متناسب، مسیر فعالیت بنگاه‌ها را هموار کند.

مذاکره و صلح مقتدرانه مترادف سازشکاری نیست

رئیس اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر ضرورت جلوگیری از افزایش خسارت‌های انسانی، اقتصادی و زیرساختی کشور گفت: هر جنگی در نهایت با صلح و مذاکره به سرانجام می‌رسد و نمی‌توان جنگ را به هدفی مستقل تبدیل کرد یا به ادامه آن تقدس بخشید.

نجفی‌عرب درباره ضرورت مذاکره اظهار کرد: مذاکره الزاما به معنای مصالحه یا سازشکاری نیست. افرادی که از تریبون عمومی و اعتبار اجتماعی برخوردارند، می‌توانند برای جامعه توضیح دهند که صلح مبتنی بر حفظ منافع ملی نیز دستاوردی ارزشمند و هم‌سنگ پیروزی است.

وی هشدار داد: ایجاد دوقطبی میان جنگ و مذاکره با اظهارات نسنجیده، به انسجام کشور آسیب می‌زند. صلحی که بر حفظ منافع ملی، تامین امنیت کشور، برخورداری از پشتوانه قدرت و تضمین حقوق و مصالح اساسی ایران استوار باشد، نشانه ضعف نیست؛ بلکه می‌تواند دستاوردی راهبردی به شمار رود.

نجفی‌عرب ضمن تاکید دوباره بر مذاکره خاطرنشان کرد: مذاکره مقتدرانه می‌تواند ضمن حفظ توان دفاعی و قدرت چانه‌زنی کشور، مسیر کاهش تنش‌ها و جلوگیری از خسارت‌های بیشتر را هموار کند. در همین راستا، حمایت عمومی از تصمیم‌های سنجیده و ایجاد صدایی واحد در دفاع از منافع ملی برای عبور از شرایط کنونی ضروری است.

جنگ نباید بهانه‌ای برای گسترش اقتصاد زیرزمینی و فساد شود

رئیس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به مشکلات ساختاری اقتصاد ایران در حوزه فساد هشدار داد: شرایط جنگی نباید بهانه‌ای برای کاهش شفافیت، گسترش فعالیت‌های زیرزمینی و عمیق‌تر شدن شبکه‌های فساد باشد.

نجفی‌عرب ضمن هشدار مجدد درباره شکل‌گیری اقتصاد زیرزمینی توضیح داد: کسب‌وکار‌ها در شرایط فعلی برای تامین مواد اولیه، نقل‌وانتقال پول، صادرات و واردات و انجام امور اداری با دشواری‌های جدی روبه‌رو هستند. اگر مسیر‌های رسمی فعالیت اقتصادی مسدود یا بیش از اندازه پیچیده شود، زمینه گسترش شبکه‌های غیررسمی، رانت، واسطه‌گری ناسالم و فساد فراهم خواهد شد.

وی افزود: اقتصاد زیرزمینی با کاهش شفافیت و تضعیف رقابت سالم، درآمد‌های مالیاتی دولت را نیز کاهش می‌دهد و حقوق فعالان اقتصادی قانون‌مدار را تضییع می‌کند. افزایش هزینه مبادلات برای کل جامعه نیز از پیامد‌های گسترش فعالیت‌های غیررسمی است.

نجفی‌عرب تاکید کرد: مسیر فعالیت قانونی و شفاف بنگاه‌ها باید حتی در شرایط جنگی حفظ شود و محدودیت‌های اضطراری نیز باید متناسب با ضرورت‌های واقعی، دارای چارچوب روشن و تحت نظارت باشند. حمایت از اقتصاد رسمی برای حفظ سلامت اقتصادی کشور، صیانت از بخش خصوصی و جلوگیری از نهادینه شدن فساد ضرورت دارد.

کمبود سرمایه در گردش، مانع فعالیت بنگاه‌ها شده است

رئیس اتاق بازرگانی تهران دشواری تامین مالی را یکی دیگر از بحران‌های جدی اقتصاد ایران دانست و گفت: هزینه بالای تامین مالی، محدودیت منابع بانکی، دشواری دریافت تسهیلات و افزایش نیاز بنگاه‌ها به سرمایه در گردش، توسعه فعالیت‌های تولیدی را با مشکل مواجه کرده است.

نجفی‌عرب خاطرنشان کرد: کارآفرینان در وضعیت سختی که برای تامین مالی دارند به‌جای تمرکز بر نوآوری، افزایش بهره‌وری و توسعه بازار، بخش مهمی از توان خود را صرف تامین منابع مالی موردنیاز برای ادامه فعالیت‌های روزمره می‌کنند.

وی همچنین با اشاره به محدودتر شدن دسترسی بنگاه‌ها به منابع مالی تاکید کرد: تامین سرمایه به یکی از گلوگاه‌های جدی فعالیت اقتصادی تبدیل شده است.

نوسانات ارزی و تحریم‌ها، تجارت خارجی را دشوار کرده‌اند

رئیس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به مشکلات صادرکنندگان و واردکنندگان گفت: نوسانات نرخ ارز، محدودیت دسترسی به منابع ارزی و موانع متعدد تجارت خارجی، حفظ بازار‌های موجود و گسترش فعالیت بنگاه‌های ایرانی را دشوار کرده است.

وی تاکید کرد: محدودیت‌های وارداتی، تاخیر در تخصیص ارز و ترخیص کالا، نوسانات قیمت نهاده‌ها و مشکلات حمل‌ونقل می‌توانند زنجیره تامین صنایع را مختل کنند. تاخیر در تامین حتی یک قطعه یا ماده اولیه نیز ممکن است فعالیت یک خط تولید کامل را متوقف کند و توان بنگاه برای انجام تعهدات خود در برابر مشتریان را کاهش دهد.

نجفی‌عرب در ادامه تسهیل فرایند‌های گمرکی، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و ایجاد امکان پیش‌بینی‌پذیری در تامین نهاده‌های تولید را از ضرورت‌های تجارت خارجی و حفظ ظرفیت تولید کشور برشمرد.

ناترازی انرژی، نگرانی تولیدکنندگان در پاییز

رئیس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به آغاز فصل پاییز و افزایش نگرانی‌ها درباره تامین انرژی صنایع اظهار کرد: ناترازی انرژی همچنان یکی از مشکلات جدی اقتصاد ایران است و در فصل‌های پرمصرف به مرحله بحرانی می‌رسد.

نجفی‌عرب با بیان اینکه شرایط جنگی نیز محدودیت‌های دولت برای مدیریت ناترازی‌ها را افزایش داده است، خواستار تعامل بیشتر دولت با بخش خصوصی برای کاهش آثار کمبود انرژی بر تولید شد.

وی ضمن تاکید دوباره بر مدیریت ناترازی انرژی خاطرنشان کرد: تامین انرژی صنایع باید بر اساس برنامه‌ای شفاف و قابل پیش‌بینی انجام شود و هزینه ناترازی‌ها نباید به‌صورت نامتناسب بر دوش تولیدکنندگان قرار گیرد.

نجفی‌عرب توسعه بلندمدت زیرساخت‌های انرژی و اصلاح سازوکار‌های مدیریت مصرف را برای حل پایدار بحران انرژی ضروری دانست.

احیای اعتماد عمومی، پیش‌شرط عبور از بحران است

رئیس اتاق بازرگانی تهران، کاهش اعتماد عمومی و ناامیدی نسبت به آینده را از دیگر چالش‌های مهم کشور برشمرد و گفت: مردم نسبت به آینده خوش‌بینی گذشته را ندارند و کارآفرینان نیز با چشم‌اندازی روشن برای فعالیت اقتصادی مواجه نیستند.

نجفی‌عرب تاکید کرد: حاکمیت باید با نگاهی فراگیر و فراجناحی، زمینه تقویت وحدت و همبستگی ملی را فراهم کند. اظهاراتی که موجب نگرانی مردم یا تضعیف انسجام داخلی شود، با ضرورت‌های شرایط کنونی سازگار نیست.

وی با اشاره به ایستادگی بخش خصوصی ایران در مقاطع دشوار گذشته بیان کرد: فعالان اقتصادی در شرایط سخت نیز عرصه را خالی نکرده‌اند. امیدواریم سایر ارکان کشور نیز با نگاهی منطقی و بلندمدت به تحولات، برای احیای سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی تلاش کنند.

فشار بر بنگاه‌ها، کل جامعه را تحت تاثیر قرار می‌دهد

رئیس اتاق بازرگانی تهران تاکید کرد: اقتصاد ایران ظرفیت‌های بزرگی دارد، اما نباید افزایش فشار بر مردم و بنگاه‌های اقتصادی را نادیده گرفت.

نجفی‌عرب هشدار داد: آسیب دیدن کسب‌وکار‌ها فقط به فعالان اقتصادی محدود نمی‌ماند و می‌تواند بخش‌های مختلف جامعه را تحت تاثیر قرار دهد.

وی با اشاره به اقدامات ضروری برای عبور از وضعیت کنونی گفت: مهار تورم، کاهش نااطمینانی، تسهیل فعالیت بخش خصوصی، جلوگیری از گسترش فساد و احیای اعتماد عمومی، از الزامات عبور اقتصاد ایران از شرایط دشوار کنونی است.

منبع: اقتصاد آنلاین