آیا آیزنکوت به عنوان طراح «دکترین ضاحیه» می‌تواند نتانیاهو را به تاریخ بسپارد؟
شماره روزنامه: ۶۷۰۴ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۳۰۷۴۰۴ دنیا

دنیای‌اقتصاد: زمان برای گادی آیزنکوت، رقیب اصلی بنیامین نتانیاهو، جهت تشکیل کابینه از روز یکشنبه (۱۷ آبان) آغاز شد. او مسیر دشواری برای تشکیل ائتلاف در پیش دارد (دنیای اقتصاد در گزارش‌های متعددی به این مساله پرداخته بود از جمله «طلسم نتانیاهو شکسته شد؟» که دوشنبه ۱۸ آبان ماه منتشر شد). اما آیزنکوت کیست؟ «گادی آیزنکوت» ۶۶ ساله، ژنرال سابق، رهبری حزب «یاشار» را بر عهده دارد که با شعار حفظ امنیت اسرائیل و در عین حال چرخش از سیاست‌هایی که موجب خشم بین‌المللی و انزوای اسرائیل در عرصه جهانی شده، کارزار انتخاباتی خود را پیش برد. او حداکثر ۶هفته مهلت دارد تا ائتلاف خود را برای تشکیل کابینه سازماندهی کند. اگر او در این راه شکست بخورد، رئیس رژیم فرصت را به نامزد دومی که حائز بیشترین آرا شده است، می‌دهد که کسی جز نتانیاهو نخواهد بود.

قمار ژنرال «میزراحی» در تل‌آویو

«آرون باکسرمن» و «جاناتان رایس» در گزارشی برای نیویورک‌تایمز نوشتند، آیزنکوت که دارای همسر و ۵ فرزند است، در طبریه در شمال از والدینی مهاجر از تبار مراکشی به دنیا آمد و در ایلات، شهری کارگری در جنوب اسرائیل، بزرگ شد. او در زمره یهودیان «میزراحی» است یعنی یهودیان خاورمیانه و شمال آفریقا. با این حال، اسرائیل هرگز نخست‌وزیر میزراحی نداشته است (دنیای‌اقتصاد در گزارش «آیزنکوت؛ کابوس بی‌بی» که در ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ منتشر شد به این مساله پرداخته بود). او در عرصه سیاست نسبتا تازه‌کار است و تمام دوران کاری خود را در ارتش گذرانده است؛ به‌طوری‌که تنها بخشی از یک دوره به‌عنوان نماینده پارلمان و ۸ماه به عنوان وزیر خدمت کرده است.

آیزنکوت کار خود را از پیاده‌نظام آغاز کرد و با طی کردن رده‌های نظامی، در سال۲۰۰۳ و در اوج انتفاضه دوم، فرماندهی عملیات نظامی در کرانه باختری را بر عهده گرفت. در سال۲۰۱۵، او به‌عنوان بالاترین مقام نظامی(رئیس ستاد کل ارتش) منصوب شد و تا اوایل سال۲۰۱۹ تحت نخست‌وزیری نتانیاهو در این سمت باقی ماند. او در سال۲۰۲۲ وارد دنیای سیاست شد و پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، در کابینه جنگ نتانیاهو حضور یافت. حضور او ۸ماه به طول انجامید و در ژوئن۲۰۲۴ به‌دلیل اصرار نتانیاهو بر «پیروزی کامل» به جای توافق با حماس برای آزادی گروگان‌ها، استعفا داد. سال گذشته، آیزنکوت حزب جدیدی به نام «یاشار» تاسیس کرد که هدف آن جذب رأی‌دهندگان راست میانه‌ای بود که نگران ائتلاف نتانیاهو بودند. داستان زندگی شخصی آیزنکوت نیز با رأی‌دهندگان طنین‌انداز شد. یکی از پسران و دو برادرزاده‌اش در جنگ غزه کشته شدند. آیزنکوت چشم‌انداز تشکیل کشور مستقل فلسطینی را در کوتاه‌مدت رد کرده است. او همچنین از توسعه محدودتر شهرک‌سازی‌های اسرائیل در کرانه باختری حمایت کرده و در عین حال قول داده که مانع خشونت شهرک‌نشینان شود. برنامه انتخاباتی او مستقیما روی نقاط ضعف نتانیاهو متمرکز بود؛ از جمله حمایت از فراخوان‌ها برای تحقیق درباره شکست‌های امنیتی و اطلاعاتیِ پیش از حمله ۷اکتبر. با این حال، رویکرد او در قبال حزب‌الله لبنان و ایران، فاصله چندانی با سیاست‌های نتانیاهو ندارد. این آیزنکوت بود که در سال۲۰۰۸ «دکترین ضاحیه» را تبیین کرد؛ دکترینی که خواستار ایجاد بازدارندگی از طریق پاسخ ویرانگر به حملات حزب‌الله بود. انتخابات سرنوشت‌ساز ۲۷ اکتبر، تمام طرف‌ها را از کسب اکثریت قاطع ۶۱کرسی در پارلمان بازداشت. در این انتخابات ائتلاف نتانیاهو ۵۳کرسی؛ آیزنکوت و متحدان صهیونیست او ۴۸ کرسی و احزاب عربی: ۱۹ کرسی. ائتلاف نتانیاهو شامل این احزاب است: لیکود، قدرت یهودی [عوتسما یهودیت]، اتحاد یهودیت توراتی، شاس، صهیونیسم مذهبی. ائتلاف مخالفان یا بلوک آیزنکوت هم متشکل از احزاب زیر است: یاشار، با هم، دموکرات‌ها، یسرائیل بیت نو. احزاب عربی هم شامل فهرست مشترک (۱۱ کرسی) و رعم (۸ کرسی) است.

اکنون آیزنکوت و متحدانش مسیر آسانی برای رسیدن به قدرت ندارند. آنها می‌توانند با دو حزب تحت رهبری عرب‌ها متحد شوند؛ اما برخی از احزاب راست‌گرای یهودی در بلوک او اعلام کرده‌اند به کابینه‌ای که متکی بر حمایت اعراب باشد نخواهند پیوست. آیزنکوت نیز شروطی تعیین کرده که احزاب عرب هنوز آنها را برآورده نکرده‌اند؛ مانند شناسایی حماس به‌عنوان یک سازمان تروریستی. احتمال دیگر این است که او می‌تواند به دنبال شراکت با اعضای ائتلاف نتانیاهو برای تشکیل یک «کابینه وحدت» باشد. هر دو گزینه دشوار است؛ زیرا برخی از متحدان او علیه فراکسیون‌های افراطی‌های یهودی کارزار راه انداختند؛ درحالی‌که برخی دیگر قول دادند هرگز به ائتلافی با حمایت احزاب عرب نپیوندند.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن