آغاز عصر جدید اپل

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ حسین موسوی- درست زیر لبخند پهنی که از ابتدای صبح بر لب داشته، دست‌های جان ترنوس می‌لرزد.

در یکی از روزهای سپتامبر در سیلیکون‌ولی، مدیرعامل جدید اپل در میان چهره‌های مشهور، علاقه‌مندان فناوری و خبرنگارانی قرار گرفته که از سراسر جهان به اپل پارک آمده‌اند تا نگاهی به گوشی تاشوی جدید و مدت‌ها مورد انتظار این شرکت، «دوئو» (Duo) بیندازند. پس از آنکه ترنوس چند عکس با این دستگاه می‌گیرد، یکی از اعضای تیم روابط عمومی اپل، اینفلوئنسر معروفی به نام «آی‌شو اسپید» (IshowSpeed) را از میان جمعیت بیرون می‌کشد تا با او دیدار کند. جلب نظر این جوان ۲۱ساله، دشوارترین مأموریت ترنوس در طول ۲۵ سال فعالیتش در اپل نیست: اسپید با دیدن گوشی از شدت هیجان فریاد می‌کشد و سپس با خوشحالی پشتک می‌زند.

اما آی‌شو اسپید هم‌زمان این دیدار را برای ۶۱ میلیون مشترک خود در یوتیوب به‌صورت زنده پخش می‌کند. هنگامی که ترنوس با انگشت روی گوشی‌ای حرکت می‌کند که قیمت آن از ۱۹۹۹ دلار آغاز می‌شود و می‌کوشد عکسی را به کادر پیام متنی بکشد، بینندگان تیزبین متوجه لرزش دست‌های او می‌شوند. ترنوس بعدتر توضیح می‌دهد که شب قبل خواب چندانی نداشته است. او به مجله تایم می‌گوید: «آن روز چنان تحت‌تاثیر آدرنالین، کافئین و هیجان بودم که واقعا از شدت انرژی در خودم نمی‌گنجیدم».

ترنوس که از اول سپتامبر سکان مدیریت اپل را به دست گرفته، به این دلیل برای اداره شرکت انتخاب شد که توانسته بود دانش مهندسی و طراحی خود را برای ساخت محصولاتی به کار گیرد که دسته‌بندی‌های کامل فناوری را از نو تعریف کردند؛ از مک و آی‌پد گرفته تا ایرپادز و آیفون. اما تبدیل شدن به چهره عمومی و سخنگوی دومین شرکت بزرگ جهان از نظر ارزش بازار، موضوعی کاملا متفاوت است. مهارت‌های فنی ترنوس لزوما به‌سادگی به جایگاهی منتقل نمی‌شوند که مستلزم جابه‌جایی میان دنیای هالیوود، سهام‌داران، سیاستمدارانی که سیاست‌گذاری می‌کنند و مدیران عامل رقبایی است که در منظومه شرکت‌های فناوری، قدرتشان با قدرت دولت‌های ملی رقابت می‌کند.

تیم کوک، سلف او، با مدیریت ماهرانه سیاست جهانی، بازارها و زنجیره‌های تامین، به چهره‌ای بانفوذ در عرصه بین‌المللی تبدیل شد. پیش از کوک نیز استیو جابز قرار داشت؛ آینده‌نگری ستاره‌مانند که جهان را به ماهیت عمیقا شخصی و حتی معنوی محصولات فناوری متقاعد کرد. ترنوس با هر دوی آنها تفاوت دارد: مهندسی خصوصی‌گرا و جزئیات‌محور که تا پیش از رسیدن به مقام ارشد اجرایی بخش سخت‌افزار در سال ۲۰۲۱، خارج از شرکت چندان شناخته‌شده نبود.

ترنوس به‌جای تلاش برای تکرار سبک موفقیت پیشینیان خود، تاکنون بر نقاط قوت خودش تکیه کرده است؛ نقاط قوتی که با ویژگی‌های اصلی اپل نیز هم‌خوانی دارند. اپل پیش از هر چیز شرکتی است که محصولات زیبا می‌سازد تا بهره‌وری، خلاقیت و لذت را افزایش دهد. تعامل ترنوس با آی‌شو اسپید آشکارا برای نمایش همین ویژگی طراحی شده بود؛ هرچند افزایش پیش‌فروش در میان مخاطبان جوان و پرشمار اینفلوئنسر نیز بخشی از هدف به شمار می‌رفت. بااین‌حال، از نگاه برخی منتقدان، چنین صحنه‌ای ممکن است تلاشی از سوی شرکتی باسابقه برای حفظ جذابیت و فروش ابزارهای گران‌قیمت تلقی شود؛ آن هم به‌جای ساختن فناوری‌ای که واقعا آینده را شکل می‌دهد: هوش مصنوعی.

تقریبا تمام غول‌های فناوری، از مایکروسافت، گوگل، متا و آمازون گرفته تا انویدیا، اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک، خود را وارد رقابت تسلیحاتی هوش مصنوعی کرده‌اند و صدها میلیارد دلار برای آموزش ماشین‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کنند که هر روز هوشمندتر می‌شوند. اپل نیز مدل‌های هوش مصنوعی خود را آموزش می‌دهد، اما هنوز فاصله زیادی با مرزهای پیشرفته این فناوری دارد. اگر هوش مصنوعی فوق‌هوشمند طی سال‌های آینده صنعت و جامعه را متحول کند، این شرکت در معرض خطر عقب ماندن قرار خواهد گرفت.

در پایان سپتامبر، اپل به‌طرز محسوسی در ضیافت ناهاری غایب بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، برای چهره‌های بانفوذ هوش مصنوعی ترتیب داد. ایلان ماسک از اسپیس‌ایکس، مارک زاکربرگ از متا و سوندار پیچای از گوگل از جمله حاضران بودند؛ مدیرانی که دیدگاه‌های خود را درباره آینده فناوری آمریکا با ترامپ در میان گذاشتند.

بااین‌حال، ترنوس و دیگر مدیران اپل می‌گویند نگران نیستند. آنها در شرایطی که موجی از مخالفت‌های عمومی با هوش مصنوعی شکل گرفته، استدلال می‌کنند که در حال ساخت نوعی هوش مصنوعی محدودتر، شخصی‌سازی‌شده و حافظ حریم خصوصی هستند؛ فناوری‌ای که واقعا به مردم عادی کمک می‌کند، نه اینکه صرفا حاشیه افراطی و شیفته هوش مصنوعی در سیلیکون‌ولی را شگفت‌زده کند. این تعبیر را گرگ جوزویاک، معاون ارشد بازاریابی جهانی اپل، به کار می‌برد.

ترنوس همچنین معتقد است حتی اگر شرکت‌های دیگر در ماموریت ساخت ابرهوش موفق شوند، کاربران همچنان می‌خواهند از طریق دستگاه‌های اپل با آن تعامل کنند.

او یک هفته بعد، در فروشگاه شاخص اپل در خیابان پنجم نیویورک، با لبخندی دوستانه اما محتاط می‌گوید: «مردم چیزهای فیزیکی می‌خواهند.» او صبح آن روز را صرف خوشامدگویی به طرفداران سرسختی کرده بود که تمام شب در صف مانده بودند تا آیفون ۱۸ را بخرند. ترنوس ادامه می‌دهد: «آنها می‌خواهند صحبت کنند، تصاویر عزیزانشان را ببینند و عکس بگیرند. بنابراین، سناریویی را نمی‌بینم که ناگهان دستگاه‌های ما ناپدید شوند و دیگر نیازی به آیفون نداشته باشیم».

مهندسی که نیمی از عمرش را در اپل گذرانده است

ترنوس فقط اندکی از شرکتی که اکنون اداره می‌کند جوان‌تر است. او در سال ۱۹۷۵ در اورنج کانتی کالیفرنیا به دنیا آمد؛ اپل یک سال بعد، حدود ۶۴۰ کیلومتر در شمال آنجا تاسیس شد. دوران رشد او با سال‌هایی هم‌زمان بود که استیو جابز در حال بازتعریف رایانه شخصی به‌عنوان نیرویی تاثیرگذار در جامعه بود.

وقتی ترنوس هشت‌ساله بود، پدرش یک رایانه اپل ۲ خرید. او می‌گوید: «بازی کردن با آن را شروع کردم و عاشق اپل شدم.» یک دهه بعد، رایانه مک جدیدترین عضو خانواده از مدل اس‌ای را با خود به دانشگاه پنسیلوانیا برد؛ جایی که مهندسی مکانیک خواند.

ترنوس در سال ۲۰۰۱، در ۲۶سالگی، یک شرکت واقعیت مجازی را ترک کرد و به‌عنوان مهندس به اپل پیوست. اکنون نیمی از عمر خود را در این شرکت گذرانده و با تکیه بر توانایی‌اش در توجه هم‌زمان به شیوه ساخت محصولات و تجربه کاربران، در سلسله‌مراتب سازمانی بالا رفته است.

ریچارد دین، معاون طراحی محصول اپل، می‌گوید: «جان واقعا در مرکز شکل دادن به روحیه همکاری در سراسر شرکت قرار داشت تا مطمئن شود محصولات، از ابتدا تا انتها، تجربه‌ای لذت‌بخش ارائه می‌کنند؛ تجربه‌ای که در آن، هنگام استفاده، فناوری تا حدی ناپدید می‌شود».

در ۱۵ سال گذشته، برخی منتقدان اپل را به ناتوانی در نوآوری در مقیاس دوران گذشته متهم کرده‌اند؛ دوره‌ای که این شرکت رایانه خانگی، پخش‌کننده موسیقی ام‌پی‌تری و گوشی هوشمند را در میان عموم مردم محبوب کرد. بااین‌حال، نمی‌توان انکار کرد که محصولات اصلی اپل، یعنی رایانه‌ها و گوشی‌هایش، به لطف نوآوری‌های کمتر دیده‌شده در سخت‌افزار و نرم‌افزار همچنان در رده برترین‌ها قرار دارند. مدیران اپل می‌گویند ترنوس نقش مهمی در این پیشرفت‌ها داشته است.

وقتی کوک ۶۵ساله در آوریل اعلام کرد پس از ۱۵ سال مدیریت از سمت خود کناره‌گیری خواهد کرد، انتخاب ترنوس به‌عنوان جانشین او چندان غافلگیرکننده نبود. مدیران دیگر او را فردی عمل‌گرا، دقیق و توانمند در ایجاد وحدت توصیف می‌کنند.

نیل سایبارت، تحلیلگری که بیش از یک دهه است در وب‌سایت اَبوو آوالون اپل را دنبال می‌کند، می‌گوید: «ترنوس انتخابی منطقی است. او به‌شدت به فرهنگ طراحی‌محوری باور دارد که اپل را تعریف می‌کند؛ همچنین به این ایده که آنچه در اینجا اهمیت دارد صرفا فناوری نیست و باید چیزی فراتر از آن وجود داشته باشد».

در اواخر دهه ۲۰۱۰، مدیران اپل پیام‌های تبلیغاتی و راهبردی خود را بیشتر بر خدماتی با رشد سریع، مانند آی‌کلاد، اپ‌استور و اپل موزیک، متمرکز کردند. اما رشد درآمد خدمات در سال جاری تعدیل شده است و ارتقای ترنوس، که متخصص سخت‌افزار و محصول است، نشانه‌ای از بازگشت شرکت به ریشه‌هایش به شمار می‌رود.

از این منظر، هم‌زمانی ارتقای او با معرفی دوئو معنادار است؛ محصولی که رادیکال‌ترین تغییر در طراحی آیفون از زمان عرضه نخستین مدل آن در سال ۲۰۰۷ محسوب می‌شود.

اپل سال‌ها روی ایده گوشی تاشو کار کرده است. در سال ۲۰۱۱ زمانی که هنوز بسیاری از مردم از گوشی‌های تاشو استفاده می‌کردند، ترنوس و پنج مهندس دیگر درخواست ثبت اختراعی برای دستگاه‌های الکترونیکی تاشو ارائه کردند. آنها در این درخواست بررسی کرده بودند که چنین محصولی به چه نوع باتری‌ها و بردهای الکترونیکی نیاز خواهد داشت. ترنوس می‌گوید: «برایمان روشن بود که سرانجام به نقطه‌ای خواهیم رسید که نمایشگرهای اولد انعطاف‌پذیر شوند».

اما میان ثبت اختراع و محصول نهایی، موانع زیادی وجود داشت. نخستین تلاش شرکت‌های دیگر برای ساخت گوشی هوشمند تاشو در دهه ۲۰۱۰ اغلب به محصولاتی شکننده و نه‌چندان کاربردی منتهی شد؛ گوشی‌هایی که چین‌خوردگی بزرگ و ناخوشایندی در مرکز نمایشگر داشتند و تجربه کاربری را مختل می‌کردند. ترنوس می‌گوید: «نمونه‌های دیگر در بازار تا حدی ارزان‌قیمت و بی‌کیفیت به نظر می‌رسیدند».

مهندسان و طراحان اپل در بخش‌های سخت‌افزار و نرم‌افزار دست به کار شدند. پیشرفت تراشه‌های اختصاصی اپل سیلیکون به آنها امکان داد موتور نمایشگر جدیدی بسازند که انتقال میان نمایشگر داخلی و خارجی را یکپارچه می‌کند. آنها همچنین سیستم‌عامل آی‌اواس را بازطراحی کردند تا کنترل‌های اصلی گوشی از پایین صفحه به سمت راست منتقل شوند و دسترسی به آنها با انگشت شست آسان‌تر شود.

در طول این مسیر، ترنوس گروه را تشویق کرد زمان و تلاش بیشتری صرف پروژه کند؛ حتی زمانی که شرکت‌های دیگر زودتر از اپل گوشی‌های تاشوی خود را به بازار عرضه کرده بودند. دین می‌گوید در مقطعی از ترنوس پرسیده بود آیا تیمش باید از ماده‌ای برای سطح نمایشگر استفاده کند که مشابه نمونه‌های رقبا بود؛ ماده‌ای که از نظر او ایرادهایی داشت، اما شاید به‌اندازه کافی خوب بود.

او می‌گوید: «جان پاسخ داد: ریچ، وقتی به گزینه درست برسی، خودت متوجه خواهی شد.» به گفته دین، این پاسخ به تیم اعتمادبه‌نفس داد تا مرزهای نوآوری و تولید را جابه‌جا کند، در سراسر جهان سفر کند، تامین‌کنندگان را به یکدیگر متصل سازد و فناوری «نانو‌تکستچر» یا بافت نانویی را توسعه دهد.

نتیجه این تلاش، سطحی ساخته‌شده از پلیمر اختصاصی بود که روی لولایی با بیش از ۱۰۰ قطعه داخلی کوچک و دقیق قرار گرفته است. نخستین کاربران از این طراحی استقبال کرده‌اند و گفته‌اند که تقریبا نمی‌توانند محل تاخوردگی نمایشگر را تشخیص دهند.

دوئو در نهایت وعده می‌دهد گوشی‌ای به‌اندازه یک گذرنامه باشد که با باز شدن به تبلتی قدرتمند تبدیل می‌شود. کاربران می‌توانند آن را در جیب بگذارند و سپس باز کنند و روی سطح مات و ضدبازتاب آن فیلم ببینند. مقایسه هم‌زمان وب‌سایت‌ها، اجرای بازی‌های لمسی با جزئیات بالا و استفاده از دو دوربین برای نمایش هم‌زمان چهره کاربر و محیط مقابل او در فیس‌تایم، از دیگر قابلیت‌های این دستگاه است.

البته موفقیت دوئو به‌هیچ‌وجه تضمین‌شده نیست. این محصول ممکن است به سرنوشت پروژه‌های شکست‌خورده اپل، مانند خودروی اپل که هرگز عرضه نشد، یا ویژن پرو دچار شود؛ محصولی که در سال گذشته فروش بسیار ناچیزی داشت. بدون تردید، قیمت بیش از ۲۰۰۰ دلاری دوئو بسیاری از خریداران بالقوه را منصرف خواهد کرد.

بااین‌حال، نخستین افرادی که این گوشی را به‌صورت عمومی آزمایش کرده‌اند، بازخوردهای بسیار مثبتی ارائه داده‌اند. تقاضای بالا برای نزدیک‌ترین رقیب دوئو، یعنی گلکسی زد فولد ۸ سامسونگ نیز نشان می‌دهد علاقه به گوشی‌های تاشو رو به افزایش است؛ به‌ویژه در آسیا.

اپل همچنین امیدوار است دوئو در میان داستان‌پردازان و دیگر هنرمندان به محصولی برخوردار از اعتبار فرهنگی تبدیل شود. بسیاری از این افراد، مانند مشتریان وفادار اپل، همچنان این شرکت را بیشتر سازنده ابزارهای کاربردی می‌دانند تا دشمنی که به نماد شرکت‌های بزرگ فناوری تبدیل شده است.

شان بیکر، برنده چهار جایزه اسکار برای فیلم «آنورا»، که اوایل سال جاری در جشنواره فیلم «بدون هوش مصنوعی» سخنرانی کرده بود، در مراسم معرفی دوئو در کوپرتینو شرکت کرد و رابطه خود با اپل را رابطه‌ای مبتنی بر همکاری توصیف کرد. او می‌گوید: «موضوع فقط این نیست که محصولمان را بخرید یا از آن استفاده کنید؛ رابطه عمدتا شبیه همکاری در حوزه کاری است. آنها در ارتباط می‌مانند و از ما بازخورد می‌خواهند».

بیکر اشاره می‌کند که محصولات اپل اغلب در بخش‌های مختلف فرایند فیلم‌سازی نقش دارند. برای مثال، زمانی که فیلم‌سازان باید در مرحله پس‌تولید دیالوگ‌هایی را اضافه کنند، اغلب به‌سادگی صدای مورد نیاز را با آیفون ضبط می‌کنند؛ زیرا این کار راحت است و کیفیت ضبط نیز به استانداردهای تولید حرفه‌ای نزدیک است.

تصمیم‌های دشوار پشت دیوارهای اپل پارک

ترنوس در برخورد حضوری، فردی به نظر می‌رسد که می‌خواهد در جمع گم شود؛ لباس‌هایی ساده و معمولی می‌پوشد و اغلب با جملات کلیشه‌ای، به‌ویژه درباره درخشش فرهنگ سازمانی اپل، صحبت می‌کند. او بخش بزرگی از ماه‌های ابتدایی مدیریت خود را به طراحی اختصاص داده و چند روز در هفته را در استودیو، کنار تیم‌های طراحی صنعتی و رابط کاربری، می‌گذراند. اما بیرون از دیوارهای درخشان و منحنی اپل پارک، ترنوس با انتخاب‌های دشواری روبه‌رو است. یکی از نمونه‌ها، کمبود جهانی تراشه‌های حافظه است که هزینه‌ها را افزایش داده و برنامه‌های تولید را به تأخیر انداخته است.

روزنامه فایننشال تایمز در ژوئیه گزارش داد اپل آزمایش تراشه‌های حافظه ساخت یک شرکت چینی را آغاز کرده تا عرضه این قطعات را افزایش دهد. این خبر با واکنش سریع گروهی دوحزبی از سناتورهای آمریکایی روبه‌رو شد. آنها در نامه‌ای به اپل استدلال کردند که چنین اقدامی می‌تواند امنیت ملی را به خطر بیندازد.

ترنوس با این دیدگاه مخالفت می‌کند. او در دومین مصاحبه از دو گفت‌وگوی خود با تایم در ماه سپتامبر می‌گوید: «محدودیت‌های مربوط به حافظه قطعا یک بحران است. بنابراین، باور اساسی ما این است که همه گزینه‌ها باید روی میز باشند».

کوک در مدیریت روابط با دولت‌های سراسر جهان مهارت داشت و با جدیت از منافع اپل دفاع می‌کرد؛ حتی اگر این کار او را به هدف تمسخر تبدیل می‌کرد. تلاش او برای جلب نظر ترامپ، از جمله ارائه جنجالی هدیه‌ای شامل لوحی با پایه طلای ۲۴ عیار در کاخ سفید در سال ۲۰۲۵، به اپل کمک کرد از بخشی از سنگین‌ترین تعرفه‌های پیشنهادی دولت آمریکا معاف شود.

ترنوس درباره تفاوت احتمالی رویکرد خود با کوک در تعامل با دولت‌ها، توضیح چندانی نمی‌دهد. او می‌گوید با اعضای دولت ترامپ دیدار کرده است تا «مطمئن شویم مسائل را با همکاری یکدیگر پیش می‌بریم.»

بااین‌حال، در حالی که ترنوس به‌تدریج مسئولیت‌های جدیدش را برعهده می‌گیرد، کوک همچنان در عرصه بین‌المللی نماینده اپل است. او با آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا و اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا دیدار کرد و سپس در ضیافت شام رسمی ترامپ به افتخار شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، حضور یافت.

ترنوس درباره کوک که در سمت رئیس هیئت‌مدیره اجرایی اپل باقی می‌ماند، می‌گوید: «او روابط بسیار خوبی دارد و اپل را دوست دارد. بنابراین، هر جا بتواند کمک کند، با کمال میل این کار را انجام می‌دهد».

شرکت‌های بزرگ فناوری در چند سال گذشته با موجی از شکایت‌های حقوقی، کارزارهای عمومی و مقررات سخت‌گیرانه روبه‌رو شده‌اند. منتقدان معتقدند صفحه‌نمایش‌ها به رشد شناختی یک نسل کامل آسیب زده‌اند. از استرالیا و بریتانیا گرفته تا کالیفرنیا و نیویورک، دولت‌ها استفاده کودکان از شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی و گوشی در مدارس را محدود کرده‌اند و هم‌زمان از اپل و گوگل خواسته‌اند تدابیر حفاظتی قوی‌تری در دستگاه‌های خود بگنجانند.

اپل به‌طور سنتی بخش زیادی از این آسیب‌ها را به برنامه‌ها و محتوای خاص نسبت داده است. اما این شرکت در سپتامبر نسخه بازطراحی‌شده‌ای از قابلیت «اسکرین تایم» را عرضه کرد تا والدین کنترل بیشتری بر دسترسی فرزندانشان به برنامه‌ها داشته باشند.

ترنوس وعده می‌دهد ایمنی کودکان در آینده یکی از محورهای اصلی رویکرد اپل خواهد بود. او می‌گوید در گذشته از اسکرین¬تایم برای نظارت بر میزان استفاده فرزندانش از دستگاه‌ها استفاده می‌کرده و این ابزار «خوب بود، اما عالی نبود». به گفته او، به‌روزرسانی‌های جدید شرکت از این تمایل سرچشمه گرفته‌اند که «ابزارهایی بسازیم تا این کار برای والدین واقعا آسان شود؛ و فکر می‌کنم دقیقا همین کار را انجام داده‌ایم».

مسائلی مانند تنش‌های ژئوپلیتیک، زنجیره‌های تأمین و ایمنی کودکان، هم‌زمان با ورود اپل به قلمرو بعدی خود، یعنی هوش مصنوعی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

اپل در رقابت هوش مصنوعی؛ عقب‌مانده یا متفاوت است؟

از زمان ظهور چت‌جی‌پی‌تی در نوامبر ۲۰۲۲، رونق هوش مصنوعی مولد تا حد زیادی در شرایطی پیش رفته که اپل از حاشیه نظاره‌گر آن بوده است. اوپن‌ای‌آی چت‌بات‌های هوش مصنوعی را در دسترس عموم قرار داد و انویدیا تراشه‌های مورد نیاز برای اجرای آنها را ساخت. مایکروسافت، گوگل، متا، آمازون، آنتروپیک و اسپیس‌ایکس نیز اکنون یا در خط مقدم این فناوری رقابت می‌کنند یا از بخش مهمی از زنجیره تامین آن درآمد کسب می‌کنند.

در مقابل، اپل تا ژوئن ۲۰۲۴، یعنی ۱۸ ماه پس از عرضه چت‌جی‌پی‌تی، از اپل اینتلیجنس رونمایی نکرد. سپس بیش از دو سال برای ارائه نسخه شخصی‌سازی‌شده سیری که وعده داده بود، با دشواری روبه‌رو شد.

اپل در سال ۲۰۲۵ دریافت که سیری موجود نمی‌تواند خود را با عصر هوش مصنوعی تطبیق دهد. بنابراین، آن را کنار گذاشت تا نسخه دیگری را جایگزین کند که توسعه‌اش از مسیری موازی پیش رفته بود. نسخه جدید سیری که در سپتامبر در آمریکا عرضه شد، با مدل هوش مصنوعی اپل کار می‌کند؛ مدلی که از فناوری جمنای گوگل بهره می‌گیرد.

این همکاری اپل را در موقعیتی نامتعارف قرار داده است: وابستگی به یکی از رقبایش برای تامین یکی از اجزای کلیدی محصولات خود. چنین برون‌سپاری‌ای به‌طور مشهور خشم جابز را برمی‌انگیخت؛ او تلاش می‌کرد مالکیت و کنترل «کل محصول» را در اختیار داشته باشد؛ از سخت‌افزار و نرم‌افزار گرفته تا خدمات.

اما ترنوس این دیدگاه را که راهبرد هوش مصنوعی اپل به معنای عقب‌نشینی از این فلسفه است، رد می‌کند. اپل برای بسیاری از قطعات خود، از جمله نمایشگرها، حافظه و مودم‌ها، به تامین‌کنندگان متکی است. او می‌گوید: «هدف ما این نیست که تک‌تک اجزای یک محصول را خودمان بسازیم. ما چیزهایی را می‌سازیم که بتوانیم در آنها تمایز واقعی ایجاد کنیم».

اپل اعلام کرده هوش مصنوعی در مرکز توجه این شرکت قرار دارد و سرمایه‌گذاری‌های خود در این حوزه را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده است. این شرکت همچنین استدلال می‌کند که کاربردی بودن هوش مصنوعی کمتر به قدرت خام آن و بیشتر به عواملی وابسته است که پیرامونش قرار دارند: تراشه‌ای که روی آن اجرا می‌شود، سیستم‌عاملی که در آن فعالیت می‌کند و شناختی که از کاربر به دست آورده است.

سیری جدید نمی‌تواند مانند کدکس اوپن‌ای‌آی کدنویسی کند یا به ظرافت کلود آنتروپیک بنویسد. اما با اجازه کاربر، می‌تواند میان پیام‌ها، ایمیل‌ها، تقویم‌ها، اسناد و دیگر اطلاعات ذخیره‌شده در دستگاه‌های اپل ارتباط برقرار کند. این دستیار برای کمک به آماده شدن افراد پیش از یک جلسه، یافتن تاییدیه پرواز در میان انبوه ایمیل‌ها یا تفسیر داده‌های سلامت ثبت‌شده با اپل واچ طراحی شده است.

ترنوس می‌گوید: «همه‌چیز در زندگی شما روی گوشی‌تان قرار دارد. با هوش مصنوعی سیری می‌توانید از تمام این اطلاعات استفاده کنید تا کارهایی انجام دهید، چیزهایی یاد بگیرید و مسائل را به شیوه‌ای درک کنید که هیچ‌کس دیگری قادر به انجام آن نیست».

سایبارت، تحلیلگر بازار، معتقد است اپل پیش‌تر نیز با چنین رقابتی روبه‌رو شده است. او می‌گوید: «مردم معمولا فکر می‌کنند اگر شرکت دیگری عملکرد درخشانی داشته باشد، حتما اپل با مشکل روبه‌رو شده است؛ همان‌طور که در حوزه موسیقی یا پخش آنلاین تلویزیون چنین تصوری وجود داشت. اما برای دسترسی به اسپاتیفای یا نتفلیکس چه می‌کنید؟ وقتی شرکت‌های دیگر محصولات خوبی می‌سازند، این واقعیت بنیادی درباره اپل تغییر نمی‌کند که این شرکت زیست‌بومی در اختیار دارد که مردم می‌خواهند در آن بمانند».

مدیران اپل همچنین استدلال می‌کنند برخی محدودیت‌های سیری در واقع نقاط قوت آن هستند. برای مثال، قدرت استدلال کمتر سیری در مقایسه با عامل‌های فوق‌هوشمند هوش مصنوعی، احتمال سرکشی یا رفتارهای عجیب و نگران‌کننده را کاهش می‌دهد.

لیلیان رینکون، مسئول تلاش‌های اپل در زمینه محصولات هوش مصنوعی، می‌گوید: «ما عمدا آن را به‌گونه‌ای طراحی کرده‌ایم که یک همراه عاطفی نباشد و نمی‌خواهیم جایگزین ارتباط انسانی شویم». حریم خصوصی نیز یکی دیگر از مزیت‌هایی است که مدیران اپل بر آن تأکید می‌کنند. این شرکت طی چند دهه گذشته به محافظت سخت‌گیرانه‌تر از داده‌های کاربران در مقایسه با رقبا شهرت یافته است.

سیری تا حد امکان درخواست‌ها را به¬طور مستقیم روی دستگاه پردازش می‌کند و درخواست‌هایی که به توان محاسباتی بیشتری نیاز دارند، به سامانه «پردازش ابری خصوصی» اپل ارسال می‌شوند. زیرساخت سرورهای این شرکت به‌گونه‌ای طراحی شده است که درخواست‌ها ذخیره نشوند و در دسترس خود اپل نیز قرار نگیرند.

اپل همچنین بخش‌هایی از این سامانه را برای بررسی در اختیار پژوهشگران مستقل امنیتی قرار داده است. برخی از این پژوهشگران از رویکرد شرکت استقبال کرده‌اند، هرچند محدودیت‌هایی را نیز در میزان شفافیت آن یادآور شده‌اند.

آیا هوش مصنوعی به نفع اپل تمام می‌شود؟

برخی سرمایه‌گذاران هم‌اکنون سهام اپل را به‌عنوان پوششی در برابر ریسک شرکت‌های هوش مصنوعی که بر نزدک سلطه دارند، در نظر می‌گیرند. اگر این شرکت‌ها با افت مواجه شوند، اپل ممکن است برنده بزرگ بازار سهام باشد.

از سوی دیگر، اگر پیشرفت هوش مصنوعی با همین سرعت ادامه یابد، مدل‌های کوچک‌تر اما توانمند ممکن است به‌زودی با هزینه پایین روی دستگاه‌هایی اجرا شوند که برای میزبانی از آنها ساخته شده‌اند.

در چنین آینده‌ای، دارایی کمیاب دیگر چت‌بات نخواهد بود؛ بلکه دستگاه، سیستم‌عامل و زمینه شخصی کاربر اهمیت پیدا می‌کند؛ عواملی که باعث می‌شوند چت‌بات واقعاًپ کاربردی شود. اپل نیز با داشتن مشتریان وفادار در سراسر جهان، خندق دفاعی بزرگی پیرامون کسب‌وکار خود ایجاد کرده است.

این فرضیه در اوایل سال جاری نشانه‌هایی از تایید به دست آورد؛ زمانی که موجی از علاقه‌مندان هوش مصنوعی برای راه‌اندازی عامل‌های شخصی هوش مصنوعی از طریق پروژه متن‌باز اوپن‌کلاو، به خرید مک¬مینی روی آوردند.

اپل هیچ نقشی در این پروژه نداشت، اما کاربران به‌سرعت دریافتند که تراشه‌های کم‌مصرف اپل سیلیکون، ابعاد جمع‌وجور و حافظه یکپارچه رایانه‌های ۶۰۰ دلاری مک¬مینی به آنها اجازه می‌دهد بارهای کاری هوش مصنوعی را به‌صورت محلی، پیوسته و با هزینه برق اندک اجرا کنند. این افزایش تقاضا باعث شد برخی مدل‌های مک¬مینی برای چند ماه در دسترس نباشند.

محصولات سخت‌افزاری بیشتری با تمرکز بر هوش مصنوعی در راه هستند. اپل در ۱۳ اکتبر از یک مرکز هوشمند خانگی جدید به نام «هوم‌ویو» رونمایی کرد که با اپل اینتلیجنس کار می‌کند. بلومبرگ همچنین گزارش داده است که این شرکت در حال آماده‌سازی عینک‌های هوشمند برای عرضه در سال ۲۰۲۷ است؛ هرچند اپل از اظهارنظر در این باره خودداری کرده است.

بااین‌حال، اپل به‌زودی با رقابت بیشتری در بازار سخت‌افزار مواجه خواهد شد. اوپن‌ای‌آی سال گذشته استارتاپ جانی آیو، مدیر باسابقه طراحی اپل، را خریداری کرد. آیو اکنون همراه با چند چهره شناخته‌شده دیگر از مدیران پیشین اپل، در حال ساخت دستگاه‌هایی با محوریت هوش مصنوعی برای شرکت سازنده چت‌جی‌پی‌تی است.

اپل در ژوئیه از اوپن‌ای‌آی در دادگاه فدرال شکایت کرد و این شرکت را به سرقت اسرار تجاری سخت‌افزار متهم ساخت؛ ادعایی که اوپن‌ای‌آی آن را «بی‌اساس» خوانده است.

با وجود این شکایت، مدیران اپل می‌گویند از رقبای تازه‌وارد نگران نیستند. دستگاه‌های اپل هرگز تا این اندازه محبوب نبوده‌اند. این شرکت با ۲.۵ میلیارد دستگاه فعال، سالانه نزدیک به نیم تریلیون دلار درآمد کسب می‌کند. افزون بر این، کاربرانی که به محصولات اپل روی می‌آورند، معمولا در این زیست‌بوم باقی می‌مانند.

جوزویاک، مدیر باسابقه اپل می‌گوید: «احساس نمی‌کنیم تهدید شده‌ایم. توانایی ما در یکپارچه‌سازی بخش‌های مختلف به این معناست که می‌توانیم تجربه‌ای بهتر از هر شرکت دیگری خلق کنیم». او اضافه می‌کند که اپل محصولات خود را برای طرفداران سرسخت هوش مصنوعی که در پی ابرهوش هستند، نمی‌سازد. جوزویاک می‌گوید: «ما آنها را دوست داریم و آنها هم می‌توانند از محصولات ما استفاده کنند، اما مخاطب هدف ما نیستند. هدف ما این است که زندگی مردم عادی را بهتر کنیم».

در ۱۸ سپتامبر، مقابل فروشگاه‌های اپل از هانگژو تا لندن و بمبئی صف‌های طولانی تشکیل شد و ده‌ها نفر از همین «مردم عادی» صدها دلار از درآمد به‌سختی به‌دست‌آمده خود را برای خرید جدیدترین آیفون هزینه کردند.

ترنوس نیز مانند تیم کوک و استیو جابز پیش از خود، به فروشگاه اپل در خیابان پنجم نیویورک رفت تا با طرفداران دوآتشه عکس بگیرد؛ افرادی که با او مانند یک ستاره سینما برخورد می‌کردند. احتمالا بیشتر آنها اطلاعات چندانی درباره شخص ترنوس نداشتند. اما نیازی هم به شناخت او نداشتند؛ زیرا تصویرش را در دستگاه‌هایی می‌دیدند که به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره‌شان تبدیل شده‌اند.

هوش مصنوعی نیز ممکن است روزی به همین اندازه در زندگی آنها حضور پیدا کند. اما هیچ‌کس آینده را نمی‌داند و در حال حاضر، دستگاه‌های قابل‌حمل همچنان پادشاه‌اند. ترنوس می‌گوید: «نمی‌توانید همه کارها را انجام دهید. بنابراین، سعی می‌کنیم تمرکزمان را به مهم‌ترین چیزها محدود کنیم و سپس تمام تلاشمان را صرف همان‌ها کنیم».