راهبرد دموکرات‌ها برای پایان دادن به جنگ آمریکا علیه ایران چیست؟

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، بعید است نمایندگانی که روز دهم نوامبر (۱۹ آبان) در نشست گروه حامی حق انتخاب در زمینه سقط جنین موسوم به «زنان دموکرات را انتخاب کنید» شرکت کرده بودند، دل خوشی از پیت هگست داشته باشند.

وزیر جنگ دونالد ترامپ پیش‌تر ژنرال‌های زن را برکنار کرده و نقش زنان در نیروهای مسلح را زیر سوال برده بود. با این حال، هگست شاید بابت قسر دررفتن با اختلافی ناچیز از رای‌گیری استیضاح مجلس نمایندگان در عصر همان روز، مدیون همین نمایندگان باشد.

در آن جلسه یازده نماینده دموکرات غایب بودند، در حالی که طرح استیضاح تنها با اختلاف هفت رای رد شد. برخی از این غایبان در راه بازگشت از همان مراسم در ترافیک گیر کرده بودند.

این ناکامی، به نوشته نشریه اکونومیست، مشکل بزرگ‌تر دموکرات‌ها را آشکار می‌کند. بر اساس نظرسنجی‌های پای صندوق، بیش از هفتاد درصد رای‌دهندگانی که در انتخابات میان‌دوره‌ای شکست سنگینی را به حزب ترامپ تحمیل کردند، جنگ آمریکا علیه ایران را عاملی تعیین‌کننده یا مهم در تصمیم خود دانسته بودند. دموکرات‌ها مشتاقند به این خشم عمومی پاسخ دهند، اما برکناری هگست و مهم‌تر از آن، پایان دادن به جنگ، زمان‌بر خواهد بود.

طرح استیضاح را توماس مسی، نماینده تک‌رو جمهوری‌خواه که به‌زودی از کنگره می‌رود، ارائه کرده بود. در این طرح، هگست به آغاز غیرقانونی جنگ، نادیده گرفتن قطعنامه‌های کنگره برای خروج نیروها و بی‌اعتنایی به جان غیرنظامیان متهم شده بود.

همچنین اتهام‌هایی در رابطه با ونزوئلا، یمن و حمله به قایق‌های قاچاق مواد مخدر در طرح استیضاح مطرح شده بود. هر دو حزب انتظار داشتند چند نماینده جمهوری‌خواه نیز از خط حزب خود خارج شوند و علیه هگست رای دهند، اما در نهایت مسی تنها مخالف از میان هم‌حزبی‌هایش بود. پس از رای‌گیری نیز وزارت جنگ با انتشار تصویری ساخته‌شده با هوش مصنوعی، این نماینده کنگره را در حال گریه نشان داد.

رای‌گیری برای استیضاح هگست تقریبا به طور قطع در ماه ژانویه، یعنی زمانی که دموکرات‌ها اکثریت را در دست می‌گیرند و انسجام حزبی بیشتری پیدا می‌کنند، به نتیجه خواهد رسید. اما حتی در آن صورت هم کار به محاکمه در سنا می‌کشد. در آنجا دست‌کم یازده سناتور جمهوری‌خواه باید به حزب خود پشت کنند و با دموکرات‌ها همراه شوند تا هگست برکنار شود.

بسیاری از جمهوری‌خواهان در محافل خصوصی به کاخ سفید توصیه می‌کنند تا پیش از تغییر ترکیب سنا و زمانی که هنوز اکثریت جمهوری‌خواه می‌تواند جانشین هگست را تایید کند، فرد دیگری را جایگزین او کند. با این حال، ترامپ چندان نگران به نظر نمی‌رسد. 

اهرم‌های قانونی و بودجه‌ای کنگره

دموکرات‌ها همزمان با پیشبرد پرونده استیضاح، راه‌های دیگری را هم برای متوقف کردن خود جنگ دنبال خواهند کرد. روی کاغذ، «قطعنامه اختیارات جنگی» که سال ۱۹۷۳ و در اوج نارضایتی‌ها از جنگ ویتنام تصویب شد، رئیس‌جمهور را موظف می‌کند پس از ۶۰ روز درگیری، برای ادامه عملیات از کنگره مجوز بگیرد و تنها در صورت «ضرورت اجتناب‌ناپذیر نظامی» ۳۰ روز دیگر به این مهلت اضافه می‌شود.

اما روسای جمهور هر دو حزب همواره این قانون را مغایر با قانون اساسی خوانده و نادیده گرفته‌اند. ماه ژوئن، کنگره در اقدامی که نشانه کلافگی هر دو حزب بود، با تصویب قطعنامه‌ای به رئیس‌جمهور دستور داد نیروهای مسلح را از درگیری با ایران خارج کند. با این حال، مصوبه کنگره در عمل اثری بیش از یک توبیخ‌نامه نداشت. تلاش برای تصویب قطعنامه‌ای دیگر در ماه سپتامبر نیز در سنا به در بسته خورد.

بخت دموکرات‌ها برای اجرای قطعنامه اختیارات جنگی از مسیر دادگاه در ماه ژانویه اندکی بیشتر می‌شود، چراکه در آن زمان می‌توانند از جایگاه کل مجلس نمایندگان شکایت کنند. با این همه، دادگاه‌ها در مسائل جنگی معمولا به تشخیص رئیس‌جمهور تمکین می‌کنند. کنگره می‌تواند قوانین جدیدی هم به جریان بیندازد، اما عبور هر مصوبه از سد وتوی ترامپ، مانند برکناری هگست، به ۶۷ رای در سنا نیاز دارد.

روی کاغذ، ابزار کارآمدتر کنگره استفاده از اهرم بودجه است. کنگره برای جلوگیری از تعطیلی دولت در یازدهم دسامبر (۲۰ آذر)، باید یا لایحه بودجه کامل را تصویب کند یا به احتمال قوی‌تر، به سراغ بودجه موقت برود تا هزینه‌های جاری برای چند ماه دیگر تمدید شود.

«قانون مجوز دفاع ملی» نیز که سیاست‌ها و حقوق و دستمزد پنتاگون را تعیین می‌کند و از سال ۱۹۶۱ هر سال تصویب شده، هم‌اکنون در جریان مذاکره قرار دارد. به گفته چارلز کیفر، مدیر پیشین کارکنان کمیته تخصیص بودجه سنا، رزا دلورو و پتی موری که اعضای ارشد دموکرات در کمیته‌های تخصیص بودجه مجلس نمایندگان و سنا هستند، شاید تصویب بودجه موقت را به پایان جنگ از سوی ترامپ مشروط کنند.

هرچند به گمان کیفر، هیچ‌کدام از این دو نفر حاضر نیستند دولت را در ماه دسامبر بر سر این موضوع به تعطیلی بکشانند.

واقعیت این است که استفاده از بودجه دفاعی به عنوان اهرم فشار، ریسک‌های مالی و سیاسی سنگینی به همراه دارد. جنگ آمریکا علیه ایران و سایر عملیات‌های نظامی، کسری بودجه بزرگی روی دست پنتاگون گذاشته است.

الین مک‌کاسکر، پژوهشگر ارشد اندیشکده آمریکن انترپرایز که در دولت نخست ترامپ مقام ارشد بودجه پنتاگون بود، می‌گوید حتی در صورت تصویب بودجه موقت، نقدینگی روزانه پنتاگون نسبت به سال گذشته ۴۰۰ میلیون دلار کمتر خواهد بود.

نقدینگی پنتاگون در مقایسه با مبالغ هنگفتی که امسال در بودجه پیشنهادی ۱.۵ تریلیون دلاری ترامپ پیش‌بینی شده، روزانه ۱.۷ میلیارد دلار کمتر خواهد بود. به گفته مک‌کاسکر، مردم شاید ندانند ارتش اکنون در چه شرایطی قرار دارد و در نهایت، کسانی چوب تاخیر در بودجه، کسری منابع و بلاتکلیفی را می‌خورند که در جایگاه قدرت نیستند و دستشان به جایی بند نیست.

از همین رو، دموکرات‌ها خود می‌دانند که پیش از در دست گرفتن کنترل کنگره، شانس چندانی برای قطع منابع مالی جنگ ندارند. تازه در آن زمان هم کار آسانی در پیش نخواهند داشت. کیفر تلاش سال ۲۰۰۷ دموکرات‌ها را یادآوری می‌کند که با وجود تسلط بر هر دو مجلس، کوشیدند جورج دبلیو بوش را به خروج نیروها از عراق وادار کنند.

آنها این شرط را در لایحه متمم بودجه که برای تقویت بودجه عادی دفاعی تدارک دیده شده بود گنجاندند، اما بوش آن را وتو کرد. به گفته کیفر، هرچند این اقدام در عمل بی‌نتیجه ماند، اما سپر سیاسی لازم را برای دموکرات‌ها فراهم کرد تا در نهایت بتوانند بودجه مورد نیاز نظامیان را تامین کنند.

برخی دموکرات‌ها امیدوارند خستگی جمهوری‌خواهان از جنگ به جایی برسد که شمار کافی از آنها با طرح‌های پایان جنگ همراهی کنند. اما رای تقریبا یکپارچه جمهوری‌خواهان برای نجات هگست از استیضاح، نشانه امیدبخشی نیست. در این میان، جنگ همچنان ادامه دارد.