سیلیکون‌ولی روی ترامپ قمار کرد و باخت

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، ائتلاف نزدیک میلیاردرهای فناوری و مدیران هوش مصنوعی با دونالد ترامپ، در انتخابات میان‌دوره‌ای به ضررشان تمام شد و حالا آن‌ها را به صرافت انداخته است تا راهبرد سیاسی خود را تغییر دهند.

بزرگان سیلیکون‌ولی این روزها به دنبال راهی برای ترمیم رابطه شکرآب‌شده خود با جامعه آمریکا هستند. به نوشته فایننشال تایمز، هم‌پیمانی غول‌های دیجیتال با دونالد ترامپ نه‌تنها شکست سنگینی را به حزب جمهوری‌خواه تحمیل کرد، بلکه معادلات قدرت در واشنگتن را نیز به زیان این شرکت‌ها برهم زد.

دموکرات‌ها در رای‌گیری روز سه‌شنبه (۱۲ آبان) کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را در دست گرفتند. شماری از نامزدهای این حزب کارزار انتخاباتی خود را صراحتا بر مخالفت با هوش مصنوعی بنا کرده بودند و در نطق‌های پیروزی‌شان نیز وعده دادند که دست طبقه میلیاردرهای هوش مصنوعی را کوتاه خواهند کرد.

سرمایه‌داران بزرگ فناوری پیش‌تر با ستایش از ترامپ، تامین مالی پروژه‌های پرزرق‌وبرق و شخصی او و تزریق پول به کارزارهای انتخاباتی جریان ماگا، روی این حساب باز کرده بودند که دولت او میدان را برای تاخت‌وتاز بی‌قیدوشرط صنعت چند تریلیون دلاری هوش مصنوعی باز بگذارد. اما نتیجه انتخابات تمام رشته‌های آن‌ها را پنبه کرد و ناچارشان ساخت به فکر نقشه راه سیاسی تازه‌ای باشند.

برد کارسون، نماینده پیشین دموکرات در کنگره و رئیس نهاد مدنی «آمریکایی‌ها برای نوآوری مسئولانه»، نتیجه انتخابات را «نه» بزرگ رای‌دهندگان به مدیران متنفذ فناوری می‌داند که برای فرار از مقررات منطقی به ترامپ نزدیک شده بودند. به باور او، این واکنش تند نشان داد که مخالفتی خودجوش و برخاسته از درون جامعه آمریکا با کلیت پروژه هوش مصنوعی وجود دارد.

در همین حال، کمیته اقدام سیاسی «فردا با هم» که در جریان انتخابات علیه حمایت جمهوری‌خواهان از توسعه بی‌ضابطه هوش مصنوعی تبلیغ می‌کرد، روز چهارشنبه (۱۳ آبان) پوستری کنایه‌آمیز منتشر کرد. در این پوستر از چهره‌هایی همچون مارک اندریسن، سرمایه‌گذار خطرپذیر میلیاردر و از حامیان مالی بزرگ جنبش ماگا، با طعنه قدردانی شده و روی آن نوشته شده بود که پیروزی دیشب بدون کمک شما ممکن نمی‌شد.

ستادهای انتخاباتی جمهوری‌خواه بیش از ۶۰۰ میلیون دلار از حامیان مالی بخش فناوری پول گرفتند. در عوض، متحدان آن‌ها در کاخ سفید نیز یک سال تمام جلوی تصویب طرح‌های قانونی ایمنی هوش مصنوعی در ایالت‌های جمهوری‌خواه را گرفتند و معترضان به ساخت مراکز داده را به باد تحقیر گرفتند. ترامپ حتی این معترضان را افرادی خوانده بود که دلشان می‌خواهد عقب‌مانده و فقیر بمانند.

صدای اعتراض از درون اردوگاه ترامپ

حالا و در پی شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای، فعالان حزبی معتقدند جمهوری‌خواهان باید هرچه زودتر به این خشم عمومی واکنش نشان دهند. برندن استاین‌هاوزر، استراتژیست دیرینه جمهوری‌خواه و از فعالان سابق جنبش «تی‌پارتی»، به فایننشال تایمز گفت که حزب باید این تازه‌به‌دوران‌رسیده‌های فناوری را به همان سیلیکون‌ولی پس بفرستد.

او تاکید کرد که جمهوری‌خواهان باید حساب خود را از ایلان ماسک، جنسن هوانگ مدیرعامل انویدیا و دیوید ساکس، سرمایه‌گذار خطرپذیری که مشاور ارشد ترامپ در امور هوش مصنوعی بود، جدا کنند.

ایمی کرمر، از فعالان جنبش ماگا و از سازمان‌دهندگان تجمع حامیان ترامپ در ششم ژانویه ۲۰۲۱ (۱۷ دی ۱۳۹۹)، نیز با انتقاد از عملکرد حزب گفت که جمهوری‌خواهان اکثریت خود در کنگره را پای پول‌های کلان هوش مصنوعی قمار کردند و رای‌دهندگان خودشان را نادیده گرفتند.

لورا لومر، چهره رسانه‌ای راست افراطی، هم پیش‌بینی کرد غول‌های فناوری که حامی جمهوری‌خواهان شده بودند خیلی زود دوباره به دامن چپ رادیکال برمی‌گردند. او به مخاطبانش یادآوری کرد که متا و دیگر شرکت‌ها زمانی حساب‌های کاربری ترامپ را مسدود کرده بودند.

قانون‌گذاران جمهوری‌خواه که به‌زودی در جایگاه اقلیت قرار می‌گیرند، اکنون تحت فشارند تا برای جلوگیری از شکست‌های سنگین‌تر در انتخابات ۲۰۲۸، در مهار صنعت هوش مصنوعی با دموکرات‌ها هم‌صدا شوند. جانت کلی، سیاستمدار جمهوری‌خواه اهل ویرجینیا و رئیس گروه محافظه‌کار «ائتلاف برای آینده‌ای بهتر» که از وضع مقررات حمایت می‌کند، به فایننشال تایمز گفت رای‌دهندگان پیامی بسیار روشن داده‌اند و می‌خواهند سیاست‌گذاران در پرونده هوش مصنوعی به صدای مردم گوش بدهند و خیلی سریع دست به کار شوند.

چرخش دیرهنگام غول‌های فناوری و تقابل با کنگره

دردسرهای صنعت هوش مصنوعی دیگر به بدنامی رسانه‌ای خلاصه نمی‌شود. دموکرات‌ها وعده داده‌اند از ماه ژانویه و با تکیه بر اختیارات تازه خود، مدیران فناوری را به کنگره احضار کنند تا زیر سوگند شهادت بدهند. تحقیق و تفحص از ایلان ماسک و دیگر مدیرانی که طرف قرارداد دولت فدرال هستند نیز در دستور کار قرار دارد و برخی نمایندگان هم به دنبال تصویب قوانینی برای کند کردن شتاب توسعه هوش مصنوعی هستند.

نماینده دموکرات ایالت آریزونا، پس از پیروزی دوباره در انتخابات کنگره طی هفته جاری، اعلام کرد نخستین اولویت دموکرات‌ها از آغاز به کار باید توقف توسعه هوش مصنوعی پیشرفته و ممنوعیتابرهوش مصنوعی باشد.

ایلان ماسک در ایالت تگزاس نیز که آن را به عنوان پایگاه جدید کسب‌وکارهایش برگزیده، به سد محکمی خورده است. هرچند او بیش از ۲۰۰ میلیون دلار خرج نامزدهای جمهوری‌خواه در رقابت‌های سنا و فرمانداری تگزاس کرد، اما این ایالت برای نخستین بار پس از دهه‌ها، هر دو کرسی را به دموکرات‌ها سپرد.

جینا هینوهوسا، فرماندار منتخب تگزاس، وعده داده است صدور مجوز برای مراکز داده جدید را متوقف کند. این تصمیم می‌تواند برنامه ماسک برای ساخت سومین ابررایانه عظیم خود با نام «کلوسوس» در حوالی براونزویل را به خطر بیندازد. ماسک هم‌زمان مشغول ساخت «ترافب»، بزرگ‌ترین کارخانه تولید تراشه جهان، در شهرستان گرایمز همین ایالت است. از زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای، ارزش بازار دو شرکت اسپیس‌ایکس و تسلا در مجموع ۴۲۰ میلیارد دلار آب رفته است.

در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی، برخی میلیاردرهای فناوری کوشیدند کمی پای خود را از حمایت نامزدهای هم‌سو با ترامپ کنار بکشند. گرگ براکمن، هم‌بنیان‌گذار اوپن‌ای‌آی که به همراه همسرش ۲۵میلیون دلار به کمیته اقدام سیاسی «پیشگامی در آینده» به عنوان اصلی‌ترین لابی حامی هوش مصنوعی کمک کرده بود، پس از بالا گرفتن اعتراضات داخلی در این شرکت به کارکنانش خبر داد که از پرداخت ۲۵ میلیون دلار دیگر منصرف شده است.

شرکت‌هایی مانند پالانتیر و متا هم که پیروزی دموکرات‌ها را از پیش می‌دیدند، شتابان به سراغ استخدام لابی‌گرهای نزدیک به حزب دموکرات در واشنگتن رفتند. اوپن‌ای‌آی نیز جسیکا شومر، دختر چاک شومر رهبر دموکرات‌های سنا را به استخدام خود درآورد.

از فردای انتخابات، شرکت‌های هوش مصنوعی به فکر افتاده‌اند نام مراکز داده را به عبارت خوش‌آهنگ‌تر «پردیس‌های پردازشی» تغییر دهند و برای جلب رضایت اهالی مناطق میزبان، وعده مشوق‌هایی مثل کمک مالی به مدارس، سرمایه‌گذاری در شبکه برق و امتیازات زیست‌محیطی را بدهند. با این حال، فعالان سیاسی هشدار می‌دهند که این دست تقلاها و چرخش شرکت‌هایی نظیر اوپن‌ای‌آی و متا به سمت پذیرش مقررات، نوشدارو بعد از مرگ سهراب است و کنگره بدبین به هوش مصنوعی به چشم تردید به آن‌ها نگاه خواهد کرد.

شانا توماس، رئیس کمیته اقدام سیاسی «ائتلاف گاردریلز» که با حمایت کارکنان آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی به دنبال قانون‌گذاری در این حوزه است، می‌گوید مدیران این صنعت هنوز متوجه نشده‌اند که هر لایحه، پیشنهاد یا ایده سیاستی از طرف آن‌ها به خاطر پیوندهای سیاسی‌شان از همان ابتدا مسموم تلقی می‌شود. به باور او، این شرکت‌ها شدت بدبینی به خود را در راهروهای قدرت دست‌کم گرفته‌اند.

در اردوگاه دموکرات‌ها نیز از همین حالا فشارها برای رد هرگونه آشتی با غول‌های فناوری بالا گرفته است. گرگ کاسار، نماینده تگزاس در کنگره و رئیس فراکسیون ترقی‌خواه حزب دموکرات، تاکید کرد یکی از دلایل پشت کردن مردم به جمهوری‌خواهان این بود که میلیاردرهای هوش مصنوعی آن‌ها را خریده بودند و حالا دموکرات‌ها به جای نقد کردن چک‌های این افراد، باید آن‌ها را پای میز پاسخ‌گویی بکشانند.

با این همه، شرکت‌های فناوری مراقب‌اند در چرخش سیاسی خود افراط نکنند. یکی از مدیران ارشد یک شرکت بزرگ سهامی عام گفت که آن‌ها برای انتخابات بعدی همه تخم‌مرغ‌هایشان را در یک سبد نمی‌گذارند، چراکه بعید نمی‌دانند رای‌دهندگان دو سال دیگر از دموکرات‌ها هم روی برگردانند. به گفته او، شرکت‌های فناوری این احتمال را نادیده نمی‌گیرند که دموکرات‌ها نیز با موج نارضایتی عمومی روبه‌رو شوند و میدان برای قدرت‌گیری جمهوری‌خواهانی همچون ران دسنتیس یا مارکو روبیو باز شود.

یکی از مدیران متا هم اشاره کرد پس از آنکه جوئل کاپلان، لابی‌گر باسابقه جمهوری‌خواه، کمی پیش از انتخابات اعلام کرد از ریاست بخش امور عمومی شرکت کنار می‌رود، برایان رایس دموکرات نقش پررنگ‌تری گرفته است. او البته یادآور شد که معاون جمهوری‌خواه کاپلان فعلا در سمت خود می‌ماند. به گفته این مدیر متا، این شرکت تیمی پرمهره با ترکیبی از دیدگاه‌های سیاسی گوناگون دارد و همیشه روی هر دو جناح سرمایه‌گذاری می‌کند.