درباره «تورم صفر»

شهرداری تهران براساس اختیارات موجود، حتی اگر امکانی برای ارزان‌کردن قیمت مسکن و اجاره‌بها نداشته باشد، حتما می‌تواند در ممانعت از تحریک بیشتر قیمت آن نقش اثرگذاری ایفا کند. به تعبیری دیگر، تصمیمات شهرداری در گرانی خانه به شدت اثرگذار است و اگر مدیریت شهری در مسیر نادرست قدم برندارد، می‌تواند مانع رشد قیمت مسکن و اجاره‌بها شود. اعطای تراکم فراتر از برنامه‌های جامع و تفصیلی شهر یکی از عوامل مهم اثرگذار بر افزایش قیمت زمین و مسکن در تهران بوده است؛ موضوعی که نه‌تنها خانه را در پایتخت گران می‌کند، بلکه بر قیمت مسکن در سایر شهرهای کشور نیز اثرگذاراست. با وجود این، در بسیاری از سال‌ها مدیریت شهری با هدف تامین درآمد، نسبت به اعطای تراکم مازاد بر طرح تفصیلی و جامع اقدام کرده است، پرداخت هزینه و دریافت تراکم مازاد به‌خصوص در مناطق شمالی پایتخت، به علت قیمت بالای زمین در منطقه برای سازنده توجیه اقتصادی داشته است و سازندگان متعددی از آن استقبال کرده‌اند.

با وجود این، اعطای تراکم مازاد به متقاضیان در شمال شهر و دریافت هزینه قابل‌توجه و تصاعدی از آنها باعث جهش هزینه تمام‌شده ساخت‌ شده است؛ موضوعی که در گام اول قیمت ملک در مناطق شمالی تهران را گران کرده و در ادامه باعث رشد قیمت خانه در کل پایتخت می‌شود و در ادامه حتی بر قیمت مسکن در سایر شهرهای کشور نیز اثر می‌گذارد. با توجه به اثرگذاری قیمت ملک بر رقم اجاره‌بها، مدیریت شهری می‌تواند با ممانعت از فروش تراکم مازاد گامی مهم در جهت توقف جریان رشد هزینه مسکن برداشته و از این مسیر مانع افزایش بیشتر سبد مصرف خانوار شود. با وجود این، مدیریت شهری تاکنون علاقه‌ای به این موضوع نشان نداده و درصدد است که هزینه چند قلم کالای خاص را برای شهروندان کنترل کند. در عین حال شهرداری تهران اگر درصدد تنظیم قیمت کالاهای اساسی باشد، ابزارهای گسترده‌ای در اختیار دارد؛ ماده۵۵ قانون شهرداری‌ها یکی از دلایل اصلی شکل‌گیری میادین میوه‌وتره‌بار در شهر تهران و ‌سایر شهرها بود.

درواقع میادین میوه‌ و تره‌بار در شهر‌ها ایجاد شدند تا مدیریت شهری بتواند از این مسیر، کالاهای مصرفی خانوارها را با قیمتی مناسب به آنها عرضه کند. همین موضوع نیز باعث شده بود، غرفه‌های میادین میوه‌ و تره‌بار به تولیدکنندگان بزرگ اجاره داده شود تا این تولیدکنندگان بتوانند با عرضه مستقیم، محصول مورد نظر شهروندان را با قیمتی مناسب‌تر از قیمت بازار در اختیار آنها قرار دهند. با وجود این، روند اعطای غرفه در میادین میوه و تره‌بار در سال‌های اخیر تغییر کرده و از شیوه اجاره به تولیدکننده واقعی به مزایده تبدیل شده است. در شیوه فعلی اداره میادین میوه و تره‌بار، غرفه‌ها به فردی اجاره داده می‌شود که بیشترین رقم اجاره‌بها را پیشنهاد داده باشد و همین رویه عاملی مهم در جهت کاهش اثرگذاری میادین میوه و تره‌بار در تنظیم بازار انواع محصولات است.

مدیریت شهری با چگونگی اداره میادین میوه و تره‌بار امکان مدیریت عرضه، کاهش قیمت و همزمان حمایت از تولیدکننده داخلی با حذف واسطه‌ها را داشته و در سال‌های گذشته نیز از همین مسیر موفقیت‌های بزرگی به‌دست آورده است. در سال‌های ۹۷ و ۹۸ طبق پیمایش انجام‌شده، قیمت عرضه محصولات در میادین میوه و تره‌بار شهر تهران حدود ۴۰درصد کمتر از متوسط قیمت در سطح شهر بود و این ارزانی تنها با حذف واسطه و استفاده از تولیدکننده عمده حاصل شده بود. در شرایط کنونی نیز که گرانی به چالش مهمی برای بخش زیادی از شهروندان تبدیل شده، مدیریت شهری این امکان را دارد تا با استفاده از ظرفیت واقعی میادین میوه و تره‌بار، کاهش قیمت انواع محصولات و نه چند کالای خاص را برای شهروندان کاهش دهد.