مهلت تنفس برای وزیر جنجالی

 جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان روز سه‌شنبه (۱۹ آبان) گرد هم آمدند تا تلاش برای استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ، را کنار بگذارند و او را از برکناری احتمالی پس از شکست‌های فلج‌کننده حزبشان در انتخابات ۳ نوامبر (۱۲ آبان) محافظت کنند (دنیای‌اقتصاد در گزارش «هگست؛ اولین قربانی کاخ سفید؟» که دیروز چهارشنبه ۲۰ آبان منتشر شد به این مساله پرداخته بود). این اقدام، جمهوری‌خواهان را از رأی‌گیری در مورد استیضاح هگست به هشت اتهام جداگانه (از جمله نقض قانون اساسی برای جنگ علیه ایران و جاهای دیگر بدون مجوز کنگره؛ نقض قوانین برای کاهش تلفات غیرنظامیان؛ سوءاستفاده از قدرت خود با تلافی‌جویی علیه یک سناتور به‌دلیل اظهارات عمومی) معاف کرد.

«رابرت جیمیسون» در گزارشی برای نیویورک‌تایمز نوشت، این رأی‌گیری با ۲۱۱رأی موافق در مقابل ۲۰۴رأی مخالف، به ارجاع اتهامات به یک کمیته منجر شد که به جمهوری‌خواهان اجازه می‌دهد روند رسیدگی را به‌طور نامحدود «کُند» سازند. تنها یک نماینده جمهوری‌خواه یعنی «توماس ماسی» از کنتاکی که رهبری این تلاش را بر عهده داشت، به همراه دموکرات‌ها علیه این اقدام رأی داد. نتیجه این رأی‌گیری، یک تعویق غیرمنتظره برای هگست بود. رفتار او، گاهی اوقات، انتقادهای دو حزبی را از سوی اعضای کنگره برانگیخته و جایگاه وی را در دولت پس از شکست‌های گسترده جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای بیشتر زیر سوال برده است. این رأی‌گیری ساعاتی پس از آن انجام شد که هگست در یک نشست خبری پنتاگون از خود دفاع کرد و انتقاد از خود را با انتقاد از سربازان آمریکایی برابر دانست. هگست در مورد اقدامات نظامی خود گفت: «من پشت تمام این عملیات‌ها ایستاده‌ام. من به اجرای آنها افتخار می‌کنم و دوباره هم این کار را انجام خواهم داد.» هگست اقدام ماسی، جمهوری‌خواه اهل کنتاکی، را به شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را «یک نمایش سیاسی» و «موضعی شخصی و برخاسته از خودخواهی و کینه» توصیف کرد.

سناتور تد کروز، جمهوری‌خواه اهل تگزاس، گفت که وزیر جنگ «به پایان خط نزدیک شده است» و اگر در سمت خود باقی بماند، «احتمال بسیار زیاد و شاید حتی قطعی» وجود دارد که استیضاح شود. اما برخی دیگر از جمهوری‌خواهان که پیش‌تر نسبت به عملکرد هگست‌ ابراز نارضایتی کرده بودند، استیضاح را راهکار مناسبی ندانستند. آنها خاطرنشان کردند که وزرای کابینه تا زمانی که رئیس‌جمهور بخواهد در سمت خود باقی می‌مانند و تصمیم‌گیری برای برکناری او، در اختیار ترامپ است. برخی دیگر نیز به‌طور خصوصی ابراز نگرانی کردند که مفاد استیضاح ممکن است پای رئیس‌جمهور را نیز، در مقام فرمانده کل قوا، به میان بکشد.

«فیل استوارت» و «پاتریشیا زنگرله» هم در رویترز نوشتند، این اقدام جمهوری‌خواهان مهلت تنفسی برای این رئیس جنجالی پنتاگون (پیش از به دست گرفتن کنترل کنگره توسط دموکرات‌ها در سال آینده و احتمال تلاش مجدد آنها برای به جریان انداختن استیضاح)، فراهم کرد. ماسی، نماینده (در حال خروج) کنتاکی، امیدوار بود رأی نمایندگان جمهوری‌خواهی را که از سیاست‌های هگست ناراضی و نگران نارضایتی عمومی از جنگ هشت‌ماهه علیه ایران هستند جلب کند؛ اما هیچ جمهوری‌خواه دیگری به او نپیوست. دموکرات‌ها از بندهای استیضاح قویا حمایت کرده بودند. اما ۱۱دموکرات، از جمله نانسی پلوسی، رئیس سابق مجلس نمایندگان از کالیفرنیا، در این رأی‌گیری شرکت نکردند. اگر هشت نفر از آنها در رأی‌گیری شرکت می‌کردند، این اقدام آیین‌نامه‌ای شکست می‌خورد و راه برای رأی‌گیری کامل استیضاح در صحن مجلس نمایندگان هموار می‌شد.

هگست می‌رفت که نخستین وزیر جنگ تاریخ آمریکا باشد که استیضاح می‌شود. آخرین باری که یک مقام غیرنظامی ارشد در ارتش آمریکا استیضاح شد به سال۱۸۷۶ بازمی‌گردد، زمانی که ویلیام بلک‌نپ عنوان «وزیر جنگ» را بر عهده داشت (دنیای اقتصاد در گزارش «پلن دموکرات‌ها برای اخراج وزیر جنگ ترامپ» که ۸ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد به این مساله اشاره کرده بود). نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز سه‌شنبه منتشر شد، نشان داد که اکثریت آمریکایی‌ها از کنگره جدید تحت کنترل دموکرات‌ها که در ماه ژانویه آغاز به کار می‌کند، می‌خواهند برای پایان دادن همیشگی به جنگ با ایران اقدام کند.اگرچه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، علنا این جنگ را زیر سوال برده و آن را عامل شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانسته است، اما روز سه‌شنبه از هگست حمایت کرد. تلاش به رهبری دموکرات‌ها برای استیضاح هگست می‌تواند بسیار شدیدتر باشد و قانون‌گذاران مقامات ارشد نظامی را برای شهادت فراخوانند؛ از جمله ژنرال‌ها و دریاسالارانی که توسط هگست اخراج شده و تاکنون سکوت کرده‌اند. در چنین تلاشی، دموکرات‌ها می‌توانند مسائل دیگری را نیز که موجب نگرانی رأی‌دهندگان است مطرح کنند؛ از جمله سیاست پنتاگون در قبال اوکراین و حملات ارتش آمریکا به قایق‌های مشکوک به قاچاق مواد مخدر در آب‌های کارائیب و اقیانوس آرام.

آیا ترامپ برند خود را زیر سوال می‌برد؟

«استیون کالینسون» هم در گزارشی برای سی‌ان‌ان بر این باور است که دلیل دفاع سرسختانه ترامپ از وزیر جنگ خود در راستای دفاع از خودش انجام می‌گیرد. برکناری او همچنین تلاش‌های ترامپ را برای بازآفرینی روایتی که در بهترین حالت یک ماجراجویی نظامی بی‌نتیجه و در بدترین حالت یک فاجعه استراتژیک است، تضعیف خواهد کرد. رئیس پنتاگون وزیری است که بیشتر از همه و به‌صورت آگاهانه موفق شده دیدگاه‌ها و رویکردهای سیاسی ترامپ را بازتولید کند و به اجرا درآورد. او جرات کرد مطبوعات را از پنتاگون بیرون بیندازد؛ جنگ‌های فرهنگی به راه ‌اندازد و به نظر می‌رسد مصمم است استیضاح را به‌عنوان مدال افتخار به گردن بیاویزد. اگر ترامپ مردی را که پنتاگون را به «وزارت جنگ» تغییر نام داد کنار بزند، در واقع برند خود را زیر سوال برده است.

با این حال، درحالی‌که ترامپ در «اتاق نشست‌های خبری کاخ سفید» نسبت به طرح بحث استیضاح هگست خشمگین بود، یک «تله» سیاسی را نیز که در حال پیله بستن دور خودش است نشان داد. ترامپ در حال جنگیدن برای بقای سیاسی خود است:‌ میلیون‌ها رأی‌دهنده، جنگ او و سیاست‌های تقابل‌جویانه‌اش را سرزنش کردند. به نظر می‌رسد ترامپ و هگست در دنیای ساختگی خود زندگی می‌کنند، آن هم در شرایطی که یک کشور کوچک‌تر در قیاس با ایالات متحده، از یورش ابرقدرت جان سالم به در برده است. این جنگ ده‌ها‌میلیارد دلار هزینه در پی داشته؛ متحدان ایالات متحده در خلیج‌فارس را نگران کرده و به بحران انرژی و هزینه‌های زندگی دامن زده است.

استیضاح، وخیم‌ترین سرنوشت قانونی است که می‌تواند گریبان‌گیر یک مقام دولتی شود. حداقل تا پیش از ترامپ این‌طور بود. به نظر می‌رسد در دنیای سیاسی پس از روی کار آمدن ترامپ این اهمیت دیگر وجود ندارد. هر یک از بندهای استیضاح می‌تواند یک بحث جدی و واقعی پیرامون قانون اساسی را مطرح می‌کند. البته از جهاتی، ترامپ حق دارد؛ چراکه این یک روند کاملا سیاسی است. ماسی، از مخالفان دیرینه ترامپ، با تلاش‌های موفقیت‌آمیزش برای تصویب قانون انتشار عمومی پرونده‌های اپستین، خشم ترامپ را برانگیخت. ترامپ با تاختن به مسی به‌عنوان یک «بازنده سنگدل»، گفت: «او یک آدم بیمار، به شدت بیمار است. در واقع مشکلی در او وجود دارد.» دموکرات‌ها عاشق این نمایش هستند. دموکرات‌های مجلس نمایندگان با خوشحالی به استیضاح هر مقامی از دولت ترامپ رأی خواهند داد.

به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت خطر برکناری هگست را تهدید نمی‌کند؛ چراکه کسب اکثریت دوسوم آرا برای محکومیت در هرگونه استیضاحی در مجلس سنا، بعید به نظر می‌رسد. با این حال، وزیری که به خاطر مساله جنگ، هر دو حزب را خشمگین کرده است، به‌سادگی از مهلکه جان به در نخواهد برد. با این حال، حضور هگست می‌تواند زمانی که ترامپ برای تصویب بودجه دفاعی به همکاری کنگره‌ای با اکثریت دموکرات نیاز دارد، به یک نقطه ضعف تبدیل شود. اگر ترامپ نتواند خود را از مخمصه جنگ بیرون بکشد، این جنگ ۲سال پایانی ریاست‌جمهوری‌اش را لکه‌دار خواهد کرد. اما تا زمانی که هگست در پنتاگون حضور دارد، ورق زدن این صفحه سیاسی دشوار خواهد بود. بنابراین، شاید خطرناک‌ترین لحظه برای وزیر جنگ نه پس از استیضاح، بلکه درست در زمانی فرا برسد که ترامپ بخواهد از خود محافظت کند؛ آن هم نه با دفاع از هگست، بلکه با کنار گذاشتن و قربانی کردن او.