پالس دیپلماسی به بورس

معاملات بورس تهران در روز دوشنبه با رشد شاخص کل و افت شاخص هموزن پایان یافت. در جریان دادوستدهای روز گذشته، شاخص کل با افزایش ۰.۶۸درصدی به سطح ۸‌میلیون و ۶۹ هزار واحد رسید؛ اما شاخص هموزن ۰.۱۸درصد از ارتفاع خود را از دست داد و در محدوده ۲‌میلیون و ۲۲۹هزار واحد پرونده خود را بست.

شاخص کل فرابورس نیز با افت ۰.۲۶درصدی مواجه شد. از سویی ارزش معاملات خرد بازار سهام در محدوده ۴۲همت قرار گرفت و پس از چهار روز معاملاتی خروج پول، حدود یک همت پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی وارد بازار سهام شد. با اینکه دیروز شاهد چرخش استراتژی سهامداران بودیم اما در پایان معاملات ۵۳درصد از نمادهای بازار در محدوده منفی و ۴۷درصد در محدوده مثبت تابلو قرار گرفتند. این موضوع به‌وضوح از ناهماهنگی میان رشد شاخص کل و وضعیت کلی نمادها حکایت دارد. به این ترتیب رشد شاخص کل در شرایطی رقم خورد که بیشتر نمادهای بازار وضعیت مثبتی نداشتند. افت شاخص هموزن بیانگر آن است که بخشی از نمادها همچنان با فشار فروش مواجه‌اند و افزایش نماگر اصلی لزوما به معنای تقویت تقاضا در کلیت بازار نیست؛ اما می‌تواند بر فضای روانی دادوستدها اثرگذار باشد. این واگرایی می‌تواند نشان‌دهنده تمرکز خرید بر تعداد بیشتری از نمادهای بزرگ باشد. به هر روی، با توجه به اینکه در روزهای پیش ‌رو تحولات مهمی از منظر سیاسی و ریسک‌های اثرگذار بر اقتصاد قابل انتظار است، نمی‌توان تغییرات کوتاه‌مدت بازارها را سیگنالی جدی از تثبیت روند فعلی دانست.  از‌این‌رو، فعالان بازار احتمالا تحولات بیرونی و پیامدهای احتمالی آن را در استراتژی خود لحاظ می‌کنند. کارشناسان می‌گویند بازگشت پول به بورس پس از چند روز خروج، نشانه‌ای مثبت است، اما منفی بودن بخش عمده نمادها حاکی از آن است که این تغییر هنوز به تحرک گسترده در بازار منجر نشده است. از سویی، افزایش قیمت دلار و طلا در روز گذشته نشان می‌دهد مسیر بازارهای دارایی دستخوش نوسان شده و انتظارات سرمایه‌گذاران همچنان میان بازارهای مختلف با فراز و فرود مواجه است.

عامل اثرگذار بر بورس

به باور کارشناسان، مسیر بورس در روزهای آینده تا حد زیادی به تحولات سیاسی وابسته است. در صورت نبود اخبار منفی جدید، بازار می‌تواند در فضایی نوسانی و متعادل به حرکت خود ادامه دهد و برخی نمادها نیز با رشد قیمت همراه شوند. اما تشدید تنش‌ها می‌تواند بار دیگر فشار فروش را افزایش دهد و به خروج پول حقیقی و شکل‌گیری صف‌های فروش منجر شود. 

حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی، نیز با اشاره به معاملات دیروز بورس تهران گفت: شاخص کل با افزایش حدود ۵۴هزارواحدی، به محدوده ۸‌میلیون و ۶۹هزار واحد رسید. در مقابل، شاخص هموزن با کاهش نزدیک به ۴هزارواحدی مواجه شد. این واگرایی نشان می‌دهد که شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز عملکرد بهتری داشتند، درحالی‌که بخش دیگری از نمادهای بازار با افت قیمت همراه شدند.

او افزود: از دیگر نکات قابل‌توجه معاملات دیروز، بازگشت پول حقیقی، همزمان با افزایش شاخص کل بود. همچنین، تعداد صف‌های خرید و فروش تقریبا به یکدیگر نزدیک بود. بنابراین، با وجود بهبود شاخص کل، نمی‌توان از مثبت شدن یکپارچه بازار سخن گفت.

سرهنگی با اشاره به افزایش تحرکات دیپلماتیک در روزهای اخیر اظهار کرد: بخشی از تغییر فضای معاملات دیروز را باید در تحولات سیاسی و دیپلماتیک جست‌وجو کرد. سفر مقام‌های برخی از کشورهای منطقه با هدف کاهش تنش‌ها، از جمله تحولاتی هستند که می‌توانند بر ارزیابی سرمایه‌گذاران از ریسک‌های سیاسی اثر بگذارند. 

او افزود: بارها مشاهده کردیم که هرگاه نشانه‌هایی از کاهش ریسک‌های سیاسی ظاهر می‌شود، بورس می‌تواند به‌سرعت به این تحولات واکنش مثبت نشان دهد. به همین دلیل، به نظر می‌رسد بازار سهام در روزهای آینده، به‌ویژه تا زمان روشن‌ شدن فضای سیاسی و برگزاری انتخابات آمریکا، به‌شدت تحت تاثیر اخبار و تحولات سیاسی قرار داشته باشد. بنابراین انتظار می‌رود نوسان در معاملات ادامه پیدا کند و مسیر بازار به واکنش سرمایه‌گذاران به اخبار پیش ‌رو وابسته باشد.

دو سناریو برای معاملات روزهای آینده

این کارشناس با تشریح سناریوهای پیش ‌روی بورس گفت: در سناریوی نخست، اگر اخبار منفی سیاسی جدیدی منتشر نشود و شرایط در مسیر تنش‌زدایی باقی بماند، می‌توان انتظار داشت بازار در فضایی نوسانی و متعادل به فعالیت خود ادامه دهد. در این وضعیت، احتمال رشد برخی نمادها وجود دارد، اما هنوز نمی‌توان صعود یکپارچه بازار را تایید کرد. به نظر من، در شرایط فعلی سناریوی نوسان و حرکت متفاوت نمادها از یکدیگر، محتمل‌تر است.

او افزود: سناریوی دوم، بازگشت فشار فروش در پی تشدید تنش‌های سیاسی است. در چنین شرایطی، افزایش خروج پول و شکل‌گیری صف‌های فروش می‌تواند بازار را دوباره در مسیر نزولی قرار دهد. بنابراین، رشد شاخص کل در یک روز به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه‌ای قطعی برای آغاز روند صعودی یا مبنایی کافی برای تصمیم‌گیری در خرید سهام باشد.

سرهنگی درباره وضعیت تکنیکال بازار نیز گفت: در حال حاضر، تحلیل تکنیکال هنوز سیگنال قدرتمندی برای حرکت قطعی بازار در مسیر صعودی یا نزولی ارائه نمی‌دهد. با این حال، محدوده ۷‌میلیون واحد به‌عنوان یکی از سطوح حمایتی مهم و محدوده ۸‌میلیون واحد به‌عنوان سطح مقاومتی قابل‌توجه است. باید دید شاخص کل تا چه اندازه توان عبور از مقاومت‌ها را دارد و حمایت‌های پیش‌ رو تا چه حد می‌توانند مانع از افت بیشتر بازار شوند. اما به طور کلی پیگیری اخبار سیاسی در هفته پیش ‌رو برای ارزیابی مسیر بورس اهمیت زیادی دارد.

سرهنگی در ادامه، گزارش‌های بنیادی شرکت‌ها را دومین عامل مهم اثرگذار بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران دانست و گفت: گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها به‌تدریج منتشر شده‌اند و در کنار آنها، آمار تولید و فروش مهرماه و عملکرد هفت‌ماهه بنگاه‌ها نیز در حال انتشار است. این اطلاعات می‌توانند تصویر مطلوب‌تری از وضعیت عملیاتی شرکت‌ها و چشم‌انداز سودآوری آنها ارائه دهند.

او افزود: در روزهای اخیر، حتی زمانی که بازار با فشار فروش مواجه بود، برخی شرکت‌هایی که گزارش‌های بهتری منتشر کرده بودند، مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفتند و معاملات مثبتی را تجربه کردند. در مقابل، بعضی نمادها با وجود انتشار گزارش‌های مناسب، به دلیل رشد قابل‌توجه قیمت در ماه‌های گذشته و نبود تناسب کافی میان قیمت سهام و سودآوری شرکت، با استقبال کمتری روبه‌رو شدند.

سرهنگی تاکید کرد: انتشار گزارش خوب به‌تنهایی برای جذاب شدن یک سهم کافی نیست. سرمایه‌گذاران باید بررسی کنند که آیا قیمت فعلی سهم با سودآوری شرکت تناسب دارد یا خیر. نسبت قیمت به سود پیش‌بینی‌شده نیز یکی از معیارهایی است که می‌تواند در این ارزیابی مورد توجه قرار گیرد. از این رو، شرکت‌هایی که علاوه بر عملکرد مناسب، از نسبت‌های ارزندگی جذاب‌تری برخوردار باشند، می‌توانند بیشتر در کانون توجه بازار قرار بگیرند.

معیار مهم ارزش‌گذاری سهام

حجت سرهنگی با تاکید بر اهمیت سودآوری شرکت‌ها در ارزش‌گذاری سهام گفت: فارغ از تحولات سیاسی که در مقطع کنونی نقش مهمی در نوسانات بورس دارند، ارزش جریان‌های نقدی و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده ارزش آنها هستند. بنابراین، سرمایه‌گذاران برای انتخاب سهام باید علاوه بر میزان سود، به کیفیت سود شرکت‌ها نیز توجه کنند.

او افزود: پایداری و قابلیت اتکای سود، به‌موقع بودن شناسایی آن، محافظه‌کاری در گزارشگری، میزان هموارسازی سود و قابلیت پیش‌بینی سودآوری، از جمله ویژگی‌هایی هستند که باید در بررسی عملکرد شرکت‌ها مورد توجه قرار گیرند. در کنار این موارد، مقایسه سود شرکت با قیمت روز سهام و ارزش آن نیز اهمیت زیادی دارد.

به گفته این کارشناس، تصمیم‌گیری درباره خرید و فروش سهام در شرایط فعلی مستلزم بررسی همزمان وضعیت سودآوری، کیفیت سود، چشم‌انداز عملکرد شرکت و روند قیمتی سهم است؛ زیرا تنها با در نظر گرفتن مجموعه این عوامل می‌توان شرکت‌های برخوردار از ظرفیت رشد را از نمادهایی که قیمت آنها با ارزش و عملکرد بنیادی‌شان تناسب ندارد، تفکیک کرد.

واکنش کوتاه‌مدت

فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی نیز، با اشاره به وابستگی معاملات همه بازارها به متغیرهای سیاسی، معتقد است؛ تا زمان مشخص شدن چشم‌انداز تحولات بین‌المللی و برگزاری انتخابات آمریکا، نمی‌توان انتظار شکل‌گیری یک روند باثبات در بازارها به ویژه بورس را داشت. به گفته او، بازار در این مقطع به جای حرکت بر مبنای متغیرهای بنیادی، از اخبار و انتظارات اثر می‌پذیرد؛ این عامل می‌تواند نوسان قیمت‌ها را در روزهای آینده تداوم بخشد.

این کارشناس اظهار کرد: روزهای پیش ‌رو از اهمیت زیادی برخوردار هستند؛ چراکه فعالان بازار با حساسیت بیشتری اخبار سیاسی و نشانه‌های احتمالی تغییر در معادلات منطقه‌ای را دنبال می‌کنند. هر خبر تازه می‌تواند انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد و بر تصمیم آنها برای خرید یا فروش سهام اثر بگذارد. به همین دلیل واکنش‌های کوتاه‌مدت ممکن است بر ارزیابی‌های بنیادی شرکت‌ها غلبه کند و مسیر معاملات را از یک روز به ‌روز دیگر تغییر دهد.

 فردین آقابزرگی گفت: تا زمانی که ابهام‌های سیاسی کاهش نیابد، نمی‌توان از نوسانات مقطعی، نتیجه‌ای قطعی درباره جهت آینده بازار گرفت. از این رو، رفتار بورس در هفته جاری به محتوای اخبار و میزان اثرگذاری آنها بر انتظارات سرمایه‌گذاران وابسته خواهد بود. اکنون بازار در انتظار روشن‌ شدن افق سیاسی، برای انتخاب مسیر مشخص با احتیاط حرکت می‌کند.