نگاه متفاوت قطر و آمریکا درباره تنگنه هرمز

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری؛ سعد شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر و مدیرعامل شرکت قطر انرژی، در جریان مجمع اقتصادی قطر در نیویورک، دیدگاه اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، درباره بی‌ارزش شدن تنگه هرمز در دو سال آینده را کاملا نادرست خواند و هم‌زمان آخرین وضعیت پروژه‌های گازی و اثر اختلالات ترانزیتی بر اقتصاد این کشور را تشریح کرد. بسنت دهم شهریور در حاشیه نشست گروه بیست مدعی شده بود که این آبراهه راهبردی هم‌زمان با توسعه خطوط لوله جایگزین توسط کشورهای منطقه اهمیت خود را از دست خواهد داد، اما وزیر انرژی قطر تاکید کرد که تنگه هرمز صرفا گذرگاهی برای نفت و گاز نیست، بلکه شریان حیاتی انواع تجارت بین‌المللی است و هرگز جایگاه خود را از دست نخواهد داد.

فیصل بن‌ثانی آل‌ثانی، وزیر تجارت و صنعت قطر نیز با تایید این ارزیابی خاطرنشان کرد که بیش از نود درصد تجارت جهانی از طریق دریا انجام می‌شود و بحث تنوع‌بخشی به مسیرها به معنای حذف چنین آبراهه‌های مهمی نخواهد بود. در شرایطی که کشورهایی نظیر عربستان با سرمایه‌گذاری بر بنادر دریای سرخ و امارات با پیشبرد طرح‌های چند میلیارد دلاری به دنبال ایجاد مسیرهای دور زدن تنگه هرمز هستند، الکعبی اعلام کرد که دوحه تصمیمی برای ساخت خطوط لوله جایگزین ندارد و ادامه اتکا به این تنگه تصمیمی برآمده از محاسبات فنی و اقتصادی است.

در بخش دیگری از این نشست، وزیر انرژی قطر از به تعویق افتادن بهره‌برداری از پروژه‌های توسعه گاز طبیعی مایع این کشور خبر داد. بر این اساس، نخستین خط تولید در فاز شرقی توسعه میدان شمالی که پیش‌تر انتظار می‌رفت در سال ۲۰۲۶ راه‌اندازی شود، به نیمه نخست سال ۲۰۲۷ موکول شده است. فاز دوم این پروژه یعنی بخش جنوبی میدان شمالی نیز طبق برنامه‌ریزی جدید در سال ۲۰۲۸ وارد مدار خواهد شد. به گفته الکعبی، تداوم اختلالات ترانزیتی در تنگه هرمز و دشواری در تامین و ورود تجهیزات می‌تواند آغاز به کار سایر خطوط تولید را نیز با تاخیر بیشتری مواجه کند.

تنگناهای ایجادشده در این آبراهه بین‌المللی صادرات ال‌ان‌جی دومین صادرکننده بزرگ جهان را به شدت محدود کرده و جهش قیمت‌های تک‌محموله‌ای گاز در بازارهای اروپا و آسیا به بالاترین سطوح از سال ۲۰۲۲ را در پی داشته است. از سوی دیگر، کاهش چشمگیر درآمدهای گازی و نبود مسیرهای جایگزین برای صادرات، اقتصاد قطر را با چالش جدی روبه‌رو کرده است، به طوری که صندوق بین‌المللی پول انقباض اقتصادی بیش از هشت درصدی را برای این کشور در سال جاری پیش‌بینی می‌کند.

با این حال الکعبی تاکید کرد که پس از بازگشایی کامل این آبراهه،تاسیسات آسیب‌ندیده مجتمع راس لفان که پیش از آغاز جنگ نزدیک بهیک‌پنجم ال‌ان‌جی جهان را تولید می‌کرد، می‌توانند ظرف چند هفتهفعالیت خود را از سر بگیرند. بخش آسیب‌دیده این تاسیسات که حدود هفده درصد ظرفیت آن را شامل می‌شود نیازمند چند سال زمان برای بازسازی است. همچنین واحد تبدیل گاز به مایع پرل متعلق به شرکت شل که در حملات ماه مارس آسیب دید، در سه‌ماهه نخست سال آینده به مدار تولید بازخواهد گشت. در این میان، دوحه با تمرکز بر تجارت ال‌ان‌جی در خارج از حوزه خلیج فارس از جمله تاسیسات صادراتی گلدن‌پس در آمریکا، در تلاش است جایگاه خود را به عنوان بزرگ‌ترین معامله‌گر گاز مایع جهان تثبیت کند.