هشدار شدید آمریکا به عربستان درباره غنی سازی مستقل اورانیوم

آمریکا به عربستان سعودی هشدار داد که هرگونه تلاش ریاض برای ایجاد ظرفیت مستقل غنی‌سازی اورانیوم، نقض توافق همکاری هسته‌ای دو کشور موسوم به «توافق ۱۲۳» تلقی خواهد شد و می‌تواند به فروپاشی همکاری هسته‌ای واشنگتن و ریاض منجر شود.

متیو ناپولی، معاون مدیر بخش منع اشاعه هسته‌ای دفاعی در اداره ملی امنیت هسته‌ای آمریکا، این هشدار را در سخنرانی خود در بنیاد کارنگی مطرح کرد.

ناپولی تأکید کرد: «پایبندی به معیارهای سخت‌گیرانه منع اشاعه هسته‌ای، شرط اساسی ادامه همکاری‌های هسته‌ای واشنگتن با عربستان است و اگر عربستان تلاش کند ظرفیت مستقل غنی‌سازی ایجاد کند، مفاد توافق ۱۲۳ با آمریکا را نقض کرده و همکاری ما را به خطر می‌اندازد؛ این موضوع جای هیچ بحثی ندارد.»

این مقام آمریکایی افزود: توافق یادشده، حقوق نظارتی ویژه‌ای برای واشنگتن بر برنامه هسته‌ای عربستان در نظر می‌گیرد. به گفته وی، هرگونه نقض توافق جامع پادمان با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یا تخطی از سازوکارهای نظارتی آمریکا، به توقف فوری تمامی اشکال همکاری هسته‌ای دو کشور منجر خواهد شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اواخر ژوئیه گذشته توافق همکاری هسته‌ای با دولت عربستان را امضا کرد؛ توافقی که زمینه مشارکت شرکت‌های آمریکایی در توسعه زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای عربستان را برای یک دوره ۳۰ ساله فراهم می‌کند.

این توافق برای اجرایی شدن به تأیید کنگره نیاز ندارد، اما پیش از سپری شدن مهلت ۹۰ روزه بررسی و اظهارنظر قانون‌گذاران، لازم‌الاجرا نخواهد شد. این مهلت به نمایندگان کنگره فرصت می‌دهد مفاد توافق را بررسی کرده و برای جلوگیری از اجرای آن اقدام کنند.

ترامپ هنگام اعلام این توافق گفته بود پیشبرد همکاری هسته‌ای با عربستان به پیوستن این کشور به «توافق‌نامه‌های ابراهیم» و عادی‌سازی روابط با رژیم اسرائیل بستگی دارد؛ با این حال، شرط عادی‌سازی روابط در متن توافق هسته‌ای امضاشده میان کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، و شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، گنجانده نشده است.

در همین حال، جف مرکلی و اد مارکی، دو سناتور دموکرات آمریکایی، پیش‌تر طرحی را برای جلوگیری از اجرای توافق هسته‌ای با عربستان مطرح کردند. نگرانی اصلی آنان این است که توافق مذکور تضمین‌های کافی برای جلوگیری از استفاده احتمالی از فناوری آمریکایی در مسیر توسعه تسلیحات هسته‌ای در اختیار نداشته باشد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز پیش‌تر گزارش داده بود که این توافق می‌تواند پس از انجام بررسی‌های تکمیلی، امکان افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم در عربستان تا ۲۰ درصد را فراهم کند.