بورس24 : بررسی‌ها نشان می‌دهد سهام سپهر کیش ایرانیان، متعلق به تعاونی خاص و مستقل از ایران‌خودرو، در سال گذشته در مجموع تنها 70 میلیون تومان سود داشته است؛ اما با واگذاری این سهام، همان دارایی راکد به درآمدی روزانه 7 میلیارد تومان تبدیل شده که نصیب سهامداران آن، یعنی کارگران و بازنشستگان ایران‌خودرو می‌شود.

این در حالی است که برخی جریانات سیاسی، بدون نگاه اقتصادی و واقع‌بینانه، به واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان انتقاد می‌کنند؛ اما بررسی اتفاقات پس از واگذاری نشان می‌دهد برخلاف ادعای آنان، این واگذاری نه‌تنها زیانی برای کارکنان و بازنشستگان ایران‌خودرو نداشته، بلکه اموال راکد آنان را وارد چرخه اقتصادی کرده و سود قابل‌توجهی را نصیبشان کرده است.

شرکت تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو با حفظ منافع حداکثری سهامداران، گامی در مسیر مولدسازی دارایی آنان برداشته است. دارایی‌های راکد یکی از عمیق‌ترین چالش‌های این تعاونی طی سالیان گذشته بوده است؛ سرمایه‌های ارزشمندی که سال‌ها هیچ بازدهی برای سهامداران نداشته و بدون ایجاد ارزش افزوده و حق بهره‌برداری، مسدود و راکد مانده بودند. هدف اصلی هیات‌مدیره تعاونی، که هویتی مستقل و ساختار سازمانی دارد، آزادسازی این دارایی‌ها در راستای منافع سهامداران و تبدیل آن به دارایی مولد و سودآور بوده است.

ایجاد حداکثر ارزش افزوده، کسب بالاترین بازدهی ممکن از دارایی‌ها و توزیع عادلانه منافع حاصله در میان سهامداران، هدف تعاونی از مولدسازی دارایی‌های راکد است. بیش از 15 سال، حدود 50 درصد از سرمایه سهامداران تعاونی خاص، از جمله سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان، در دارایی‌های بلوکه‌شده و فاقد هرگونه منفعت و بازدهی برای بیش از 70 هزار سهامدار بوده است.

این سهم در پنج سال گذشته بازدهی نزدیک به صفر داشته، به‌طوری‌که سهم تعاونی از آخرین سود تقسیمی مجمع آن شرکت تنها 70 میلیون تومان بوده است. در طول سال‌های سهامداری نیز این سرمایه‌گذاری هیچ‌گونه منافع مدیریتی دیگری برای تعاونی و سهامدارانش نداشته و از محل نگهداری این دارایی، هیچ امتیاز ویژه مالی، اقتصادی، مدیریتی یا اجتماعی برای تعاونی و به تبع آن برای سهامداران ایجاد نشده است.

آزادسازی دارایی‌های راکد، به‌روزرسانی ارزش دارایی‌ها و جایگزینی آن با دارایی سودآور همواره از خواسته‌های سهامداران تعاونی خاص در مجامع عمومی بوده است. بر همین اساس، تعاونی خاص در راستای اجرای تکالیف قانونی خود مبنی بر جلوگیری از تضییع حقوق سهامداران و مولدسازی دارایی‌های راکد، با برگزاری مزایده عمومی کاملا شفاف و قانونی و مبتنی بر نظریه کارشناسان رسمی دادگستری، 20 درصد از سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان را به ارزش بیش از 5 هزار میلیارد تومان واگذار کرده است.

بلوک 20 درصدی سهام سپهر کیش ایرانیان به‌صورت خطی معادل دو درصد از سهام ایران‌خودرو است و ارزش معامله انجام‌شده به‌مراتب بیشتر از دو درصد سهام ایران‌خودرو در تابلوی بازار بورس بوده است.

عدم تناسب بازدهی با ریسک سرمایه‌گذاری، رکود و سرعت پایین نقدشوندگی، نیاز به تامین منافع حداکثری سهامداران، مشکلات ساختاری یا مدیریتی شرکت سپهر کیش و امکان سرمایه‌گذاری جایگزین با بازدهی بالاتر، از دلایل اصلی این واگذاری بوده است؛ نتایجی که در گام اول، در مسیر صیانت کامل از دارایی‌های سهامداران ارزیابی می‌شود.

سرمایه‌گذاری انجام‌شده از سوی شرکت تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو در گذشته، بدون بررسی کارشناسی صورت گرفته و با وجود حجم بالای دارایی، بازدهی مناسبی نداشته و حتی نسبت به سایر گزینه‌های سرمایه‌گذاری عملکرد ضعیف‌تری داشته است. از نگاه اقتصادی، نگه‌داشتن دارایی با بازده پایین و ریسک بالا به معنای فرصت‌سوزی است. از سوی دیگر، سهام سپهر کیش ایرانیان قابلیت نقدشوندگی مناسبی نداشته و امکان تبدیل آن به وجه نقد توسط سهامداران بسیار محدود است.

حضور تنها یک خریدار در مزایده عمومی این سهام که سال گذشته برگزار شد، در شرایطی که امکان حضور برای همه فراهم بود، بیانگر نبود مشتری و ریسک بالای نقدشوندگی در این دارایی بوده است. وجوه حاصل از فروش این سهام می‌تواند در صندوق‌های با درآمد ثابت یا سایر فرصت‌های کم‌ریسک‌تر و پربازده‌تر سرمایه‌گذاری شود، امری که نشان‌دهنده حرکت به سمت بهینه‌سازی پرتفوی سرمایه‌گذاری است.

ریسک نگهداری سهام سپهر کیش ایرانیان با توجه به سلب حق رای در مجمع ایران‌خودرو بالا بوده است، هرچند در سال‌هایی که دارای حق رای بوده نیز عایدی و ارزش افزوده‌ای برای سهامدارانش نداشته است.

حال شاید مدعیان تخلف و فساد در واگذاری این سهام بتوانند بهتر قضاوت کنند که در شرایطی که نگهداری این سهام برای تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو هیچ عایدی نداشته و صرفا دارایی راکد به حساب می‌آمده، کدام منطق اقتصادی بر عدم فروش و نگهداری آن با ریسک بالا رای می‌دهد؟

منبع: بورس۲۴