رفت‌و‌برگشت یک‌روزه دلار

روز شنبه، بیست‌وسوم آبان‌ماه، معاملات نقدی دلار در بازار آزاد تهران با نرخ ۲۷۳هزار و ۲۰۰ تومان آغاز شد. این رقم ۶هزار و ۵۰۰تومان، معادل حدود ۲.۴درصد، بالاتر از آخرین نرخ ثبت‌شده در روز پنج‌شنبه، یعنی ۲۶۶هزار و ۷۰۰تومان بود. به این ترتیب، بازار ارز نخستین روز معاملاتی هفته را با یک تفاوت قابل‌توجه آغاز کرد؛ اما این فاصله قیمتی در ادامه روز حفظ نشد و دلار در مسیر نزولی قرار گرفت. نرخ این ارز در جریان معاملات با حدود ۳هزار و ۵۰۰تومان کاهش از سطح آغازین فاصله گرفت و در نهایت در قیمت ۲۶۹هزار و ۷۰۰تومان به کار خود پایان داد.

به نظر می‌رسد افزایش عرضه بازارساز در بخش‌های مختلف بازار ارز، یکی از عوامل موثر بر مهار رشد قیمت در معاملات شنبه بوده است. با این حال، اثر عرضه در بازارهای مختلف یکسان نبود. در معاملات نقدی و فردایی اسکناس دلار، آغاز معاملات در سطوح بالا و عقب‌نشینی تدریجی قیمت مشاهده شد؛ درحالی‌که تتر و دلار سهمیه‌ای مسیر متفاوتی را تجربه کردند. (نرخ دلار در معاملات فردایی تا ساعت ۱۸ روز گذشته، تنها تا محدوده ۲۷۰هزار تومان عقب‌نشینی داشت و به سطوح پایین‌تر وارد نشد.)

روز شنبه، معاملات تتر از محدوده ۲۷۱هزار و ۷۰۰تومان آغاز شد و ابتدا تا حوالی ۲۷۲هزار و ۷۰۰تومان افزایش یافت و به ۲۷۳هزار تومان نزدیک شد، اما در ادامه به محدوده ۲۷۲هزار تومان بازگشت و نوسانات خود را در همین سطح ادامه داد. نرخ دلار سهمیه‌ای نیز در صرافی‌ها در بازه ۲۶۳ تا ۲۶۹هزار تومان اعلام شد.

شنبه دومین روز معاملاتی متوالی افزایشی دلار پس از هفت روز کاهش پیاپی بود. این ارز در فاصله روزهای ۱۳ تا ۱۹ آبان‌ماه، حدود ۴.۵درصد از سقف تاریخی ۲۷۳هزار و ۷۰۰تومانی ثبت‌شده در ۱۲آبان عقب‌نشینی کرده بود. با در نظر گرفتن رشد قیمت در معاملات پنج‌شنبه و شنبه، دلار بخشی از افت پیشین خود را جبران کرد و در مجموع طی این دو روز حدود ۳.۲درصد افزایش یافت.

واگرایی دلار و طلا

یکی از نکات قابل‌توجه معاملات شنبه، تفاوت رفتار دلار و دارایی‌های طلایی در بازار داخلی بود. درحالی‌که دلار با وجود عقب‌نشینی از سقف روزانه، در پایان معاملات نسبت به پنج‌شنبه حدود ۱.۳درصد افزایش قیمت داشت، طلای ۱۸عیار و سکه تمام طرح جدید همچنان در مسیر نزولی قرار گرفتند. تغییرات قیمت قطعات سکه و طلای ۱۸عیار نیز در مجموع محدود بود و هیچ‌یک از قطعات سکه اختلاف قیمتی بیش از یک‌میلیون تومان نسبت به ‌روز پنج‌شنبه ثبت نکردند.

سکه طلای طرح جدید در روز شنبه با افت ۰.۲درصدی به محدوده ۲۵۳‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید. هر گرم طلای ۱۸عیار نیز با کاهش ۰.۴درصدی، در قیمت ۲۴‌میلیون و ۸۹۰هزار تومان معامله شد؛ رقمی که حدود ۹۰هزار تومان پایین‌تر از نرخ ثبت‌شده در روز پنج‌شنبه بود. به این ترتیب، در شرایطی که دلار بار دیگر به محدوده قیمتی نزدیک به سقف تاریخی خود بازگشت، طلای ۱۸عیار همچنان در پایین‌ترین سطح قیمتی خود از هفته نخست مهرماه تاکنون قرار داشت.

در مقابل، قطعات کوچک‌تر سکه تغییرات مثبتی را تجربه کردند. نیم‌سکه با افزایش محدود به ۱۳۳‌میلیون و ۴۰۰هزار تومان و ربع‌سکه به ۷۲‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسیدند.

فشار سیاست پولی آمریکا بر اونس طلا

در بازارهای جهانی نیز طلا  آخرین روز هفته گذشته را در شرایطی کم‌نوسان اما تحت فشار به پایان رساند. بهای هر اونس طلای نقدی در معاملات روز جمعه، آخرین روز معاملاتی هفته برای اغلب بازارهای جهانی، در محدوده ۳هزار و ۸۸۰دلار قرار گرفت؛ سطحی که آخرین بار در سپتامبر ۲۰۲۵ مشاهده شده بود. تقویت دلار آمریکا و افزایش بازدهی اوراق خزانه‌داری این کشور از مهم‌ترین عواملی بودند که در روزهای اخیر بر قیمت فلز زرد فشار وارد کردند. این تحولات بازتابی از افزایش انتظارات بازار نسبت به تداوم سیاست پولی انقباضی‌تر فدرال‌رزرو بود.

شاخص دلار آمریکا در روز جمعه به ۱۰۳.۷۶ رسید که بالاترین سطح آن از ۷ آوریل ۲۰۲۵ تاکنون بود. (شاخص دلار و نرخ ارز در بازار آزاد ایران از عوامل یکسانی تاثیر نمی‌پذیرند. شاخص دلار ارزش این ارز را در برابر سبدی از ارزهای معتبر بین‌المللی اندازه‌گیری می‌کند؛ درحالی‌که نرخ دلار در بازار آزاد ایران بیش از هر چیز تابع شرایط عرضه و تقاضای ارز، انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی و اقتصادی داخلی است. با وجود این تفاوت، تقویت دلار در بازارهای جهانی می‌تواند از طریق افزایش جذابیت دارایی‌های دلاری و تغییر جریان سرمایه در اقتصاد جهانی، به‌صورت غیرمستقیم بر بازار ارز ایران نیز اثر بگذارد.)

روز جمعه، افزایش قیمت نفت در پی کمرنگ شدن امیدها به برقراری صلح در خاورمیانه، نگرانی‌ها درباره تشدید فشارهای تورمی را افزایش داد. بهای نفت برنت در مقطعی از معاملات روز جمعه به ۹۶.۸دلار به ازای هر بشکه رسید. افزایش قیمت انرژی می‌تواند از مسیر بالا بردن هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، بر چشم‌انداز تورم جهانی اثرگذار باشد و در نتیجه، مسیر تصمیم‌گیری بانک‌های مرکزی را پیچیده‌تر کند.

از سوی دیگر، داده‌های اقتصادی منتشرشده در هفته جاری نشان داد شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا در ماه اکتبر ۰.۴درصد افزایش یافته است؛ رقمی که اندکی بالاتر از انتظارات بازار بود. در مقابل، تورم تولیدکننده با کاهشی بیش از انتظار به ۰.۳درصد رسید، هرچند رقم مربوط به ماه سپتامبر نیز به سمت بالا بازبینی شد.

مجموع این تحولات، انتظارات برای افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر فدرال‌رزرو را تقویت کرده است. در حال حاضر، معامله‌گران با احتمال بیش از ۸۸درصدی افزایش ۰.۲۵واحد درصدی نرخ بهره در ماه دسامبر را در قیمت‌های بازار لحاظ کرده‌اند. همچنین احتمال افزایش ۰.۵واحد درصدی نرخ بهره که هفته گذشته نزدیک به صفر بود، در روزهای اخیر به بیش از ۱۱درصد رسیده است. تقویت انتظارات انقباضی، از مسیر افزایش بازدهی دارایی‌های کم‌ریسک دلاری، همچنان یکی از موانع اصلی رشد قیمت طلا در بازارهای جهانی به شمار می‌رود.