اداره امور مالیه کشور از روی بی‌مطالعگی صورت گرفته بود

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-فاطمه نصیری؛ محمدعلی مشرف نفیسی، اقتصاددان و از مدیران و کارشناسان اقتصادی دوره پهلوی بود که سال‌ها در حوزه مالیه و بودجه کشور فعالیت داشت. او در خاطرات خود با مقایسه بودجه سال ۱۳۰۱ و سال ۱۳۲۰، به رشد شدید هزینه‌های دولت و پیامدهای سیاست‌های مالی و مالیاتی بر زندگی مردم اشاره می‌کند و می‌نویسد:« در سال ۱۳۰۱ که اولین بودجه مرتب ایران پس از خاتمه جنگ تنظیم گردید جمع کل درآمد و هزینه کشور به ۲۰۶ میلیون ریال تقویم شده بود. در اول سال ۱۳۲۰ وزارت دارائی بودجه بمبلغ ۴۳۰۰ میلیون ریال یعنی تقریبا بیش از بیست برابر بودجه ۱۸ سال قبل از تصویب مجلس گذرانید و آنهم بدون اینکه هزینه‌های از محل اندوخته کشور درین رقم منظور باشد. بدیهی است که ثروت و توانائی مالیاتی افراد کشور در این ۱۸ سال حتی با عطف به تنزل قوه خرید پول ۲۰ برابر نشده بود. مقایسه این دو رقم نشان می‌دهد تا چه اندازه اداره امور مالیه کشور از روی بی‌مطالعگی صورت گرفته بود.»

 او در این باره ادامه می‌دهد:«عواقبی که این سیاست داشت اختلال امور زندگانی فرد فرد ساکنین کشور بود. وصول این درآمد هنگفت از سه محل انجام می‌گرفت: مالیات‌های مستقیم، مالیات‌های غیرمستقیم و انحصارها.میزان مالیات مستقیمی که دولت می‌گرفت زیاد نبود و از حدود توانائی مؤدیان تجاوز نمی‌کرد اما چون از یکطرف اغلب مردم عادت به پرداخت مالیات مستقیم نداشتند و از طرف دیگر چون قانون و آئین‌نامه‌های آن بد نوشته شده و مأمورین تعدی می‌کردند شکایت مردم زیاد بود... اما اگر رقم وصولی مالیات‌های مستقیم با مجموع مالیات‌ها و عوارض مقایسه شود ملاحظه خواهد گردید که از ده درصد تجاوز نمی‌کند... فشار عمده بطرف مالیات‌های غیرمستقیم و انحصارهای دولتی متوجه شده بود و چون این دو منبع عایدی تحمیل بر مصارف بود قهراً هزینه زندگی را ترقی داده و ترقی آن برای طبقات فقیرتر محسوس‌تر بود.»