خیز مجلس برای 8 استیضاح

شیرین جمشیدیان:  طرح استیضاح ۸ وزیر روی میز نمایندگان قرار دارد. از سال گذشته تاکنون طرح استیضاح وزرای کار، راه و شهرسازی، نیرو، صمت، اقتصاد، جهاد کشاورزی، ورزش و جوانان و امور خارجه در مجلس مطرح شده، اما هیچ‌کدام از این طرح‌ها در مجلس بررسی نشده است و تنها استیضاح میدری وزیر کار، تعاون و امور اجتماعی در کمیسیون مربوطه نهایی و به هیات‌رئیسه ارجاع شده است. با این حال اما این طرح نیز در انتظار تصمیم رئیس مجلس است. در این میان استیضاح برخی وزرا جدی‌تر از سایر وزرا است. آن‌طور که یک نماینده به «دنیای‌اقتصاد» گفت: استیضاح وزرای کار و ورزش به‌دلیل انفعال و ناکارآمدی از نگاه نمایندگان در صدر لیست استیضاح قرار دارند. البته استیضاح برخی وزرا نیز با انگیزه سیاسی مطرح شده است.

۸۰درصد استیضاح‌ها مبنای کارشناسی دارند

احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» درخصوص استیضاح‌های مطرح در مجلس گفت: مساله‌ استیضاح مربوط به امروز و دیروز نیست؛ برخی از این طرح‌ها قریب به یک‌سال یا یک‌سال و نیم است که به ثبت رسیده‌اند. اما با توجه به رویدادهای سال گذشته از جمله جنگ طبیعتا شرایط ویژه‌‌ای بر کشور حاکم شد و فضای عمومی به‌گونه‌ای پیش رفت که پیگیری این موضوعات با تاخیر مواجه شد. او با اشاره به فرآیند طی‌شده در مجلس تاکید کرد: ما جلسات متعدد نظارتی برگزار می‌کنیم، وزرا را به کمیسیون‌ها و مجلس دعوت می‌کنیم، گزارش می‌خواهیم و تذکرات شفاهی و کتبی می‌دهیم. اما هنگامی که می‌بینیم وزارتخانه‌ای تحرکی از خود نشان نمی‌دهد و تن به اصلاح نمی‌دهد، نماینده ناچار می‌شود از آخرین ابزار نظارتی خود، یعنی استیضاح استفاده کند. معتقدم در حال حاضر حدود ۸۰درصد از استیضاح‌های مطرح‌شده در مجلس، مبنای کارشناسی دارد و به‌دلیل عملکرد وزرا است. 

این نماینده مجلس، با بیان اینکه چند وزیر به‌دلیل عملکردشان در اولویت استیضاح‌ها قرار دارند، تصریح کرد: استیضاح وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ورزش و جوانان در اولویت نمایندگان قرار دارد. متاسفانه مسوولان این دستگاه‌ها دچار انفعال و سستی شده‌اند؛ گویی فراموش کرده‌اند که بر مسند وزارت نشسته‌اند و قانون اساسی و مجلس به آنان اختیار و رأی اعتماد داده است تا گره از کار مردم بگشایند. در وزارت تعاون، تصمیماتی اتخاذ می‌شود که به جای حل مشکلات، بار جدیدی بر دوش مردم می‌گذارد. در چنین شرایطی، نماینده ناگزیر است از ابزار استیضاح استفاده کند. او ادامه داد: درباره‌ تعداد استیضاح‌ها باید بگویم که در حال حاضر، نارضایتی مردم از عملکرد برخی از وزارتخانه‌ها به اوج خود رسیده است. وقتی مردم ناراضی باشند، نخستین مرجعی که این نارضایتی به آن منعکس می‌شود، نمایندگان مجلس هستند؛ چراکه نماینده دسترس‌پذیرترین مظهر حاکمیت برای مردم است و اساسا وظیفه دارد در دسترس آنان باشد. یکی از وظایف نماینده، نظارت بر حسن اجرای قانون است. متاسفانه گاه با وزارتخانه‌هایی مواجه می‌شویم که دچار ترک فعل شده‌اند، از اجرای قانون سر باز می‌زنند یا در انجام وظایف قانونی خود سستی می‌کنند.

استیضاح میدری در انتظار تصمیم رئیس مجلس

این نماینده مجلس درباره‌ آخرین وضعیت استیضاح احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اظهار کرد: تنها کمیسیونی که به وظیفه آیین‌نامه‌ای خود عمل کرد و پس از تعلل‌های فراوان، طرح استیضاح را به هیات‌رئیسه ارجاع داد، کمیسیون اجتماعی بود. در حال حاضر استیضاح آقای میدری روی میز رئیس مجلس است و حتی از مرحله‌ هیات‌رئیسه نیز عبور کرده است. گفته می‌شود آقای قالیباف در خصوص این استیضاح نظر خاصی دارد. او با اشاره به رایزنی نمایندگان کمیسیون اجتماعی با محمدباقر قالیباف در صحن علنی گفت: ریاست مجلس قول مساعد دادند که در اولین فرصت روند استیضاح در صحن طی شود؛ اما باید دید اولین فرصت از نظر ایشان چه زمانی خواهد بود.

 کدام طرح استیضاح سیاسی است؟

بیگدلی خاطرنشان کرد: بیشتر استیضاح‌ها مربوط به وزارتخانه‌های اقتصادی و مرتبط با معیشت مردم است. اما استیضاح وزیر امور خارجه سیاسی است. او با تفکیک نگاه مجلس نسبت به وزرای مختلف تشریح کرد: از نظر من استیضاح وزیر امور خارجه صبغه و انگیزه‌های سیاسی دارد؛ چراکه وزیر خارجه مجری و هماهنگ‌کننده تصمیمات کلان نظام است و نباید برای خطاهای جزئی اجرایی دست به استیضاح زد. این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تاکید کرد: برخی از استیضاح‌ها از جمله استیضاح وزرای راه و نیرو از قبل مطرح بود؛ اما این وزرا با استفاده از فرصت‌ها، برخی از نقص‌ها را جبران کردند. این وزرا تلاش کردند و در جهت حل مشکلات مورد انتقاد نمایندگان، اقداماتی انجام دادند. بیگدلی درباره استیضاح وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز عنوان کرد: آقای مدنی‌زاده جایگاه علمی داشت؛ اما آن را هم از دست داد. ایشان نتوانسته اقدامی ملموس برای اقتصاد کشور انجام دهد. ایده‌های دانشگاهی امروز در اقتصاد جواب نمی‌دهد.

عبور مجلس از خط‌کشی‌های سیاسی

او با نقد صریح عدم دفاع وزرا از حقوق جامعه هدف خود در هیات دولت گفت: «وزیری که نمی‌تواند از اختیارات قانونی خود استفاده کند یا در هیات دولت از حق کارگران، بازنشستگان یا کشاورزان دفاع کند، نباید در پست خود بماند. بیگدلی به‌عنوان نمونه به مساله خرید تضمینی گندم و مطالبات کشاورزان اشاره کرد و عملکرد وزیر جهاد کشاورزی را در دفاع از کشاورزان ناکافی دانست.» این نماینده مجلس با تاکید بر اینکه مرزبندی‌های سنتی سیاسی در بهارستان برای استیضاح‌ها کمرنگ شده است، خاطرنشان کرد: جامعه و مجلس از خط‌کشی‌های سیاسی عبور کرده‌اند. مردم از ما شعار و رفتارهای نمادین نمی‌خواهند، بلکه معیشت و حل مشکلات اقتصادی را مطالبه می‌کنند. سر منافع مردم با هیچ‌کس عهد اخوت نبسته‌ایم و بدون تعارف با گرایش‌های سیاسی، پیگیر مطالبات معیشتی مردم خواهیم بود.