ضعف زرادخانه ۸۳‌میلیارد دلاری

«تیم لیستر» در گزارشی در سی‌ان‌ان نوشت، عربستان سالانه ده‌ها‌میلیارد دلار صرف امور دفاعی می‌کند؛ اما در حفاظت از تاسیسات حیاتی خود - نظیر فرودگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و خطوط لوله - در برابر موشک‌ها و پهپادهای شلیک‌شده توسط حوثی‌ها با چالش مواجه است. با وجود دستیابی به سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته از ایالات متحده و اروپا و برخورداری از پدافند هوایی چندلایه، این پادشاهی شاهد حملات مرگباری به فرودگاه‌ها، خطوط لوله و تاسیسات نفتی بوده است. بر اساس گزارش «موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم» (سیپری)، عربستان سعودی سال گذشته ۸۳‌میلیارد دلار صرف امور دفاعی کرد و به این ترتیب در زمره ۱۰کشور نخست جهان از نظر هزینه‌های نظامی قرار گرفت. اما سعودی‌ها باید از قلمرو وسیعی دفاع کنند: کشوری با وسعتی تقریبا یک‌پنجم ایالات متحده.

دفاع از عربستان به معنای حفاظت از شبکه‌ای گسترده از اهداف است، نه صرفا شهر ریاض یا یک پالایشگاه واحد. سامانه‌های دفاعی این کشور باید تهدیدهای ورودی را شناسایی کنند، تصمیم بگیرند کدام‌یک را رهگیری و به غیرنظامیان هشدار دهند و همه این مراحل باید در عرض چند لحظه انجام شود. سعودی‌ها بسیاری از موشک‌ها و پهپادهای شلیک‌شده توسط حوثی‌ها را رهگیری می‌کنند؛ اما برخی از آنها از سد دفاعی عبور می‌کنند. به گفته یک منبع سعودی، با توجه به آسیب‌پذیری شمار زیادی از تاسیسات در برابر حملات، وزارت دفاع این کشور در زمینه توزیع سامانه‌های موجود با انتخاب‌های دشواری روبه‌روست.

حوثی‌ها آموخته‌اند که برای غلبه بر سامانه‌های دفاعی عربستان، از ترکیبی از موشک‌های بالستیک و کروز به همراه پهپادهای دوربرد استفاده کنند. این رویکرد شبیه به شیوه عمل روسیه است؛ مسکو بارها در حملات گسترده علیه اوکراین، از انبوهی از پهپادها در کنار موشک‌های کروز و بالستیک استفاده کرده است. موشک‌های کروز در ارتفاع پایین‌تری پرواز می‌کنند و همین امر شناسایی و ردیابی آنها را دشوارتر می‌سازد. حوثی‌ها همچنین نسل جدیدی از موشک‌های بالستیک را به کار گرفته‌اند که مدعی‌اند قابلیت مانور دارند. عربستان سعودی تلاش کرده است حتی با وجود تشدید درگیری‌ها با حوثی‌ها، تصویری از «روال عادی امور» را به نمایش بگذارد.

شکست دادن شورشیان حوثی از طریق یک عملیات زمینی با مشارکت نیروهای دولتی یمن، بسیار بعید به نظر می‌رسد. سال گذشته، ایالات متحده بیش از یک‌میلیارد دلار صرف یک کارزار هفت‌هفته‌ای حملات هوایی علیه حوثی‌ها کرد. در همین حین، تعدادی از پهپادهای بسیار پیشرفته «ریپر» آمریکا را نیز سرنگون کردند. حملات آمریکا و اسرائیل، حتی با وجود کشته شدن برخی فرماندهان و متخصصان فنی، منجر به حذف اعضای اصلی رهبری حوثی‌ها نشد. سال گذشته، یک موشک حوثی‌ها از سد پدافند هوایی اسرائیل عبور کرد و در نزدیکی فرودگاه بن‌گوریون به زمین اصابت کرد. «امیر بار شالوم»، تحلیلگر مسائل نظامی، در آن زمان به سی‌ان‌ان گفت: «آنها بسیار دقیق عمل کردند و دستیابی به چنین دقتی هنگام شلیک از فاصله ۲۰۰۰کیلومتری، تحسین‌برانگیز است.»

«بن کاسپیت» در گزارشی برای المانیتور در همین رابطه نوشت، یک منبع امنیتی اسرائیلی به «المانیتور» گفت که احتمال رویارویی نظامی مجدد با حوثی‌ها پیش از انتخابات ۲۷اکتبر اسرائیل را نمی‌توان رد کرد. به گفته این منبع امنیتی، چنین اقدامی می‌تواند شانس انتخاب مجدد بنیامین نتانیاهو را افزایش دهد. با این حال، این منبع اظهار کرد که تحولات ۴۸ساعت گذشته نشان می‌دهد نتانیاهو اکنون ممکن است به فکر حمله به یمن باشد. یک منبع ارشد سیاسی اسرائیل که نخواست نامش فاش شود، به «المانیتور» گفت: «اگرچه اردوگاه او در نظرسنجی‌ها بهبود یافته، اما نتانیاهو همچنان نگران برکناری از قدرت است. بنابراین، به تعویق افتادن انتخابات به‌دلیل تنش نظامی او را نمی‌ترساند، بلکه حتی ممکن است او را به این کار ترغیب کند.» یک منبع دیپلماتیک اسرائیلی به شرط ناشناس ماندن به «المانیتور» گفت: «نخست‌وزیر معتقد است که اگر اسرائیل در برابر تهدید حوثی‌ها عملا به ستون فقرات و حامی عربستان سعودی تبدیل شود، این امر [ولیعهد] محمد بن‌سلمان را نرم‌تر کرده و موضوع عادی‌سازی روابط را دوباره در دستور کار قرار خواهد داد.»

اما امیدهای نتانیاهو تا چه حد واقع‌بینانه است؟ روزنامه «هاآرتص» به نقل از یک منبع دیپلماتیک ناشناس گزارش داد که ریاض تلاش اسرائیل برای پیوستن به کارزار نظامی علیه حوثی‌ها را رد کرده است. بر اساس گزارش‌ هاآرتص، ریاض نگران است که چنین همکاری‌ای بتواند واکنش منفی افکار عمومی عربستان را برانگیزد.