به گزارش فایننشال‌تایمز، دگرگونی در شریان‌های تجارت طلا از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ کلید خورد؛ یعنی هنگامی که ایالات متحده و بریتانیا صادرات طلای روسیه را هدف تحریم قرار دادند و بازار لندن عملا درهای خود را به روی آن بست. در پی این تحولات، تولیدکنندگان روس جریان صادرات خود را بیش از پیش به سمت بازارهای آسیایی به‌ویژه چین و هنگ‌کنگ هدایت کردند؛ مقاصدی که هیچ‌گونه محدودیت مشابهی علیه طلای مسکو وضع نکرده‌اند. 

امروزه هنگ‌کنگ به شریانی حیاتی برای هدایت طلای روسیه به سرزمین اصلی چین تبدیل شده است. از آغاز سال ۲۰۲۲ تاکنون، شرکت‌ها و نهادهای مالی مستقر در هنگ‌کنگ نزدیک به ۲۷۶‌میلیارد دلار هنگ‌کنگ (معادل ۳۵‌میلیارد دلار آمریکا) شمش روسی خریده‌اند؛ محموله‌هایی که سرنوشت محتوم بیشتر آنها ورود به بازار پرولع چین است؛ جایی که اشتهای خریداران خرد و نیز خزانه‌داری بانک مرکزی برای اندوختن طلا همچنان سیری‌ناپذیر است. در پی این دادوستد سنگین، سهم هنگ‌کنگ از کل طلای ورودی به چین جهشی چشم‌گیر یافت، تا جایی که سال گذشته بیش از یک‌پنجم مجموع واردات این غول اقتصادی را از آن خود کرد.

عامل محرک اصلی این روند، بیش از هر چیز سیاست سهمیه‌بندی واردات طلا در پکن است. این سازوکار به خریداران چینی اجازه می‌دهد طلا را در خاک هنگ‌کنگ که مقررات تجاری به‌مراتب سهل‌گیرانه‌تری دارد بخرند و در خزانه‌های امن آن انبار کنند تا هر زمان که شرایط اقتضا کرد، بار را به بازار داخلی انتقال دهند. این سازوکار، جایگاه هنگ‌کنگ را به‌عنوان حلقه‌ای واسط و مطمئن میان معادن تحریم‌شده روسیه و متقاضیان چینی تثبیت کرده است. این هم‌پوشانی هم‌زمان با خیزش بزرگ‌تر قطب‌های مالی آسیا برای به چالش کشیدن هژمونی سنتی لندن، نیویورک و دبی بر دادوستد جهانی طلا شکل گرفته است. هنگ‌کنگ در ماه ژوئیه، سامانه‌ای آزمایشی را برای تسویه معاملات طلا به راه انداخت؛ اقدامی همگام با سنگاپور که هدف آن جذب سرمایه‌های بین‌المللی و ترغیب بانک‌های مرکزی دنیا به امانت‌سپاری ذخایر طلای خود در خزانه‌های این شهر است. 

از دیگر سو، آشفتگی‌های ژئوپلیتیک نیز ورق را به نفع هنگ‌کنگ برگردانده است. بروز تنش‌ها و ناامنی‌های پیاپی در خاورمیانه که شریان‌های لجستیک گذرنده از دبی را با چالش روبه‌رو کرده، نگاه مسکو را بیش از پیش متوجه هنگ‌کنگ ساخته و این دولت‌شهر را به مقصدی امن‌تر و کارآمدتر برای ترانزیت شمش‌ها تبدیل کرده است. با این همه، این هجوم طلایی خالی از مخاطره نیست. حضور پررنگ روسیه زنگ خطری جدی را برای نظام مالی هنگ‌کنگ به صدا درآورده است؛ چراکه بانک‌ها و پالایشگاه‌های غربی در صورت هرگونه مداخله ناخواسته در حلقه‌های معاملاتی مرتبط با تولیدکنندگان تحریم‌شده، با ریسک سنگین نقض تحریم‌ها روبه‌رو خواهند شد. 

علاوه بر این، تحلیلگران هشدار می‌دهند که آمیختگی فیزیکی طلای روسیه با شمش‌های تولیدشده در کشورهای غیرتحریمی، راستی‌آزمایی و ردگیری مبادی کالا را به کلافی سردرگم بدل می‌کند. اگرچه مقامات هنگ‌کنگ اصرار دارند که مشارکت‌کنندگان در سامانه جدید تسویه ملزم به رعایت بی‌چون‌وچرای موازین مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم هستند، اما واقعیت حاکم بر بازار پیامی دیگر دارد: تحریم‌های غرب، عملا نقشه تجارت بین‌المللی طلا را به سود آسیا بازترسیم کرده و اهرم نفوذ چین را بر موازنه جهانی این فلز گران‌بها به‌شکلی بی‌سابقه تقویت کرده است.