کاهش نوسان قیمت دلار

به نظر می‌رسد محدود شدن نوسانات بازار ارز را می‌توان از دو زاویه بررسی کرد: افزایش احتیاط معامله‌گران در واکنش به اخبار سیاسی و تحولات مرتبط با سطح تنش‌های منطقه‌ای و همچنین فعالیت بازارساز برای جلوگیری از تشدید انتظارات افزایشی و انتقال بازار ارز به سطوح بالاتر قیمتی. در مجموع، با وجود تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیک و تقویت انتظارات افزایشی، دامنه تغییرات روزانه دلار همچنان محدود مانده است.

مقایسه عملکرد دلار در دو ماه اخیر نشان می‌دهد محدود شدن دامنه نوسانات روزانه لزوما به معنای توقف روند افزایشی قیمت نیست. دلار در نخستین روز مهرماه در محدوده ۲۳۱هزار تومان معامله می‌شد و در یازدهمین روز این ماه به محدوده ۲۶۸هزار تومان رسید. به این ترتیب، قیمت این ارز در ۱۱روز معاملاتی نخست مهرماه نزدیک به ۱۶درصد افزایش یافت. این در حالی است که  دلار در ۱۱روز معاملاتی نخست آبان‌ماه عمدتا در محدوده ۲۶۹ تا ۲۷۳هزار تومان نوسان کرده است.

با این حال، محدود ماندن نوسانات روزانه از هفته دوم مهرماه تاکنون نتوانسته مانع ورود دلار به سطوح قیمتی جدید شود. در هفته جاری، نرخ نقدی دلار به ۲۷۳هزار و ۳۰۰تومان رسید؛ سطحی که پیش از این در معاملات نقدی بازار آزاد ثبت نشده بود. قیمت تتر نیز در همین هفته تا محدوده ۲۷۵هزار تومان افزایش یافت و رکورد جدیدی را تجربه کرد.

کاهش دامنه نوسانات روزانه از هفته دوم مهرماه و همزمان با ورود دلار به کانال ۲۷۰هزار تومان پررنگ‌تر شد. از آن زمان، نقش فعالیت بازارساز در مهار نوسانات و محدود کردن اثرگذاری انتظارات افزایشی بر قیمت‌ها نیز بیشتر به چشم آمده است. در برخی روزهای مهرماه، مداخلات بازارساز با کاهش محسوس قیمت دلار همراه شد؛ اما در آبان‌ماه، افت‌های قیمتی این ارز محدودتر بوده است. البته بررسی این موضوع بدون در نظر گرفتن محدود بودن افزایش قیمت‌ها در روزهای اخیر تصویر کاملی از وضعیت بازار ارائه نمی‌دهد. به بیان دیگر، در شرایطی که ریسک‌های ژئوپلیتیک همچنان بر انتظارات افزایشی سایه انداخته‌اند، محدود ماندن رشد قیمت نیز می‌تواند نشانه‌ای از اثرگذاری اقدامات بازار‌ساز باشد.

احتیاط معامله‌گران در برابر اخبار سیاسی

در روز دوشنبه، اخباری درباره حضور معاون وزیر امور خارجه ایران در پکن و همچنین اظهارات رئیس‌جمهور چین درباره ضرورت کاهش تنش‌ها در خاورمیانه منتشر شد. با وجود اهمیت این تحولات دیپلماتیک، اخبار یادشده نتوانستند تغییر محسوسی در قیمت‌های بازار ارز داخلی ایجاد کنند. به نظر می‌رسد احتیاط معامله‌گران در شرایط افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی، مانع از واکنش پررنگ بازار به نشانه‌های 

غیرقطعی شده است. با این حال، این اخبار به‌صورت مقطعی از شدت فشار افزایشی در معاملات کاستند.

معاملات نقدی دلار در روز دوشنبه از قیمت ۲۷۲هزار و ۸۰۰تومان آغاز شد که ۱۵۰۰تومان بالاتر از آخرین قیمت ثبت‌شده در روز یکشنبه بود. با این حال، قیمت در ادامه معاملات تغییر محسوسی نداشت و در نهایت در سطح ۲۷۲هزار و ۷۰۰تومان ثبت شد. به این ترتیب، دلار در پایان معاملات روز دوشنبه نسبت به ‌روز قبل ۱۴۰۰تومان، معادل حدود ۰.۵درصد، افزایش قیمت داشت. دوشنبه نهمین روز معاملاتی متوالی بود که تغییر روزانه قیمت دلار نسبت به ‌روز معاملاتی قبل از آن کمتر از یک‌درصد ثبت شد.

نوسان محدود در بازار طلا

بازار سکه و طلای داخلی نیز در روز دوشنبه تغییرات محدودی را تجربه کرد. قیمت سکه طلای طرح جدید، نیم‌سکه و هر گرم طلای ۱۸عیار در این روز نسبت به ‌روز یکشنبه حدود ۰.۵درصد افزایش یافت و ربع‌سکه نیز رشد ۰.۷درصدی را ثبت کرد.

روز دوشنبه، سکه طلای طرح جدید در قیمت ۲۶۳‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان، نیم‌سکه در سطح ۱۳۹‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان و ربع‌سکه در قیمت ۷۵‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان معامله شدند. هر گرم طلای ۱۸عیار نیز در محدوده ۲۵‌میلیون و ۶۷۱هزار تومان قرار گرفت.

از سوی دیگر، روز سه‌شنبه موعد برگزاری بیستمین حراج شمش طلا در سال جاری است و روز دوشنبه آخرین مهلت واریز وجه‌الضمان برای متقاضیان شرکت در این مرحله از حراج بود. برگزاری حراج شمش در شرایطی دنبال می‌شود که سیاستگذار همچنان از ابزار عرضه طلا برای مدیریت بازار و تامین نیاز متقاضیان استفاده می‌کند.

 بازگشت طلا از کف قیمتی با کاهش قیمت نفت

در بازارهای جهانی، قیمت طلا در روز دوشنبه به بالای ۳۹۰۰دلار در هر اونس بازگشت و بخشی از افت هفته گذشته خود را جبران کرد. این افزایش در شرایطی رخ داد که کاهش قیمت نفت، تا حدودی از نگرانی‌ها درباره تشدید فشارهای تورمی و تداوم سیاست پولی انقباضی در اقتصاد آمریکا کاست.

در همین حال، برخلاف بازار ارز داخلی که اخبار دیپلماتیک اثر محسوسی بر قیمت‌ها نداشت، بازار نفت واکنش قابل‌توجهی به نشانه‌های تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش در خاورمیانه نشان داد. 

بر این اساس، قیمت آتی نفت برنت در معاملات روز دوشنبه از محدوده ۱۱۶دلار به حدود ۱۰۵دلار در هر بشکه عقب‌نشینی کرد. این افت در کنار تداوم عرضه نفت از سوی ائتلاف اوپک‌پلاس تا پایان سال جاری میلادی، فشار کاهشی بر قیمت نفت را تشدید کرد.

کاهش قیمت انرژی از این جهت برای بازار طلا اهمیت دارد که افزایش بهای نفت در هفته‌های گذشته، نگرانی‌ها درباره تورم و در نتیجه احتمال افزایش نرخ بهره از سوی فدرال‌رزرو را تقویت کرده بود. در چنین شرایطی، عقب‌نشینی قیمت نفت می‌تواند بخشی از فشار واردشده بر طلا از مسیر انتظارات نرخ بهره را کاهش دهد.

با این حال، چشم‌انداز سیاست پولی آمریکا همچنان یکی از عوامل تعیین‌کننده مسیر قیمت طلاست. سرمایه‌گذاران در انتظار انتشار گزارش اشتغال آمریکا در هفته جاری هستند تا ارزیابی دقیق‌تری از وضعیت بازار کار و تصمیم‌های احتمالی فدرال‌رزرو به دست آورند. بر اساس معاملات روز دوشنبه، بازارها احتمال افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر را بیش از ۷۰درصد برآورد می‌کنند؛ موضوعی که همچنان می‌تواند مانعی برای رشد قیمت فلز زرد باشد.

طلا در هفته گذشته با فشار فروش قابل‌توجهی مواجه شد. نگرانی‌ها درباره تداوم تورم ناشی از افزایش قیمت انرژی و تقویت انتظارات برای افزایش بیشتر نرخ بهره، از عوامل اصلی این افت بودند. علاوه بر این، کاهش شدید قیمت سهام شرکت‌های فناوری در پی نگرانی‌ها درباره افزایش هزینه‌های سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی، فشار مضاعفی بر بازارهای مالی وارد کرد. در این شرایط، احتمال دارد بخشی از سرمایه‌گذاران برای جبران زیان‌های خود در سایر بازارها یا تامین وجه تضمین معاملات، بخشی از موقعیت‌های معاملاتی طلا را نیز نقد کرده باشند.

به این ترتیب، بازگشت قیمت طلا در روز دوشنبه را می‌توان تا حدی واکنشی به کاهش فشارهای تورمی ناشی از بازار انرژی دانست؛ هرچند تداوم این روند به داده‌های اقتصادی آمریکا و تغییر انتظارات درباره مسیر نرخ بهره فدرال‌رزرو وابسته خواهد بود.