سود ۱۳۰ میلیارد دلاری غول‌های نفتی آمریکا از جنگ

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، جنگ آمریکا علیه ایران، بازار پررونقی برای شرکت‌های نفتی آمریکا رقم زده است. در روزهایی که مردم آمریکا بهای بسیار سنگینی برای بنزین، گازوئیل و سایر سوخت‌ها می‌پردازند، غول‌های انرژی ایالات متحده طبق واکاوی تازه روزنامه نیویورک تایمز، بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سود به جیب زده‌اند.

این رقم تقریبا سه برابر سودی است که تولیدکنندگان و پالایشگران نفت آمریکا در دوره مشابه سال ۲۰۲۵کسب کرده بودند.

این برآورد محتاطانه، حاصل بررسی عملکرد بیش از ۵۰ شرکت بزرگ نفت و گاز آمریکا در شش‌ماهه آوریل تا سپتامبر است که بیشترشان در کار تولید یا پالایش هستند. در این محاسبه، سود ماه مارس یعنی ماه اول جنگ و همین‌طور سود ماه جاری میلادی (اکتبر) لحاظ نشده است.

مجموع سود این شرکت‌ها در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ به ۴۷میلیارد دلار هم نمی‌رسید. در آن مقطع، نفت ارزان‌تر بود و شرکت‌ها دوره دشواری را پشت سر می‌گذاشتند و با تبعات اولیه جنگ تجاری دونالد ترامپ دست‌وپنجه نرم می‌کردند.

سودهای نجومی امسال بار دیگر این پرسش قدیمی را مطرح کرده است که در زمان جنگ و اختلال در جریان انرژی، چه کسانی سود می‌برند و چه کسانی تاوان می‌دهند. بر اساس محاسبات آزمایشگاه راهکارهای اقلیمی دانشگاه براون، از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) و تا هفته ای که گذشت، شهروندان آمریکایی ۱۴۷ میلیارد دلار پول بیشتری بابت بنزین و گازوئیل پرداخته‌اند. به عبارت دیگر، جنگ بیش از ۱۱۰۰ دلار هزینه اضافی بر سبد هر خانوار آمریکایی تحمیل کرده است.

در این میان، کفه ترازو به نفع برخی شرکت‌ها سنگین‌تر بوده است. پالایشگاه‌های آمریکایی بهترین عملکرد را ثبت کرده‌اند، چراکه تاسیسات تولید سوخت در خاورمیانه و روسیه در جریان درگیری‌ها به شدت آسیب دیده‌اند.

با از مدار خارج شدن بخش مهمی از پالایشگاه‌ها در برابر تقاضای جهانی، حاشیه سود پالایشگاه‌های فعال به شکل چشمگیری بالا رفته است.

رونق دوران جنگ، نصیب تولیدکنندگان نفت آمریکا هم شده است. بیشتر این شرکت‌ها به دور از خطرات و هزینه‌های فعالیت در مناطق جنگی، از گرانی نفت درآمدهای کلانی به دست می‌آورند.

با این همه، سود آن‌ها هنوز به رکورد سال ۲۰۲۲ و جهش قیمت نفت و گاز پس از حمله روسیه به اوکراین نرسیده است. میانگین بهای نفت آمریکا از آوریل تا سپتامبر امسال حدود ۹۰ دلار در هر بشکه بود، در حالی که این رقم در دوره مشابه سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۰۰ دلار می‌رسید.

روز جمعه، دو غول بزرگ نفتی آمریکا یعنی اکسون موبیل و شورون، به پشتوانه بخش پالایش خود، بالاترین سود فصلی چند سال اخیر را برای سه‌ماهه سوم ثبت کردند. سود اکسون در این فصل بیش از دو برابر و سود شورون تقریبا سه برابر شد.

نیل هنسن، مدیر مالی اکسون، در گفت‌وگویی تاکید کرد: «ما به خوبی می‌دانیم که گرانی سوخت به خانواده‌ها و کسب‌وکارها فشار می‌آورد. اما ماهیت این صنعت و شرایط فعلی به گونه‌ای است که نمی‌توان یک‌شبه و با تزریق سرمایه از آن عبور کرد. تصمیماتی که امروز بر بازار اثر می‌گذارند، سال‌ها پیش گرفته شده‌اند.»

انباشت نقدینگی به جای سرمایه‌گذاری

ایمر بونر، مدیر مالی شورون هم توضیح داد که این نقدینگی مستقیما به ترازنامه شرکت می‌رود. به گفته او، این پول پشتوانه‌ای است که شرکت در روزهای سخت به آن تکیه می‌کند و در دوران گرانی نفت، آن را تقویت می‌سازد.

ده‌ها شرکت نفتی دیگر آمریکا نیز گزارش‌های مالی سه‌ماهه سوم خود را در هفته‌های آینده منتشر می‌کنند. تحلیل نیویورک تایمز بر پایه گزارش‌های مالی منتشرشده و در موارد دیگر، بر اساس برآورد تحلیلگران موسسه داده‌های مالی فکت‌ست تنظیم شده است. این بررسی، شرکت‌های خطوط لوله و پیمانکاران خدمات نفتی را در بر نمی‌گیرد، زیرا شوک جهانی نفت تاثیر مستقیم کمتری بر کار آن‌ها داشته است.

فعلا بیشتر این شرکت‌ها یک نسخه واحد را اجرا می‌کنند. آن‌ها به جای سرمایه‌گذاری برای افزایش تولید نفت فراتر از برنامه‌های قبلی یا توسعه ظرفیت پالایشگاه‌ها، مشغول تسویه بدهی و انباشت نقدینگی مازاد خود هستند.

هومر بولار، مدیر مالی غول پالایشی والرو انرژی که سود سه‌ماهه سوم آن بیش از شش برابر شده است، هفته گذشته به تحلیلگران وال‌استریت گفت: «داشتن پول نقد فراوان، دلیلی نمی‌شود که رویکردمان را در سرمایه‌گذاری‌های کلان تغییر دهیم.» به گفته او، تمام این نقدینگی مازاد به مرور زمان به جیب سهامداران خواهد رفت. او جزئیات بیشتری اعلام نکرد، اما این کار معمولا به معنای افزایش سود تقسیمی یا بازخرید سهام شرکت است.

برگ برنده دیگر پالایشگاه‌های آمریکایی این است که بخش بزرگی از نفت خام مورد نیازشان از طریق خطوط لوله تامین می‌شود و همین موضوع آن‌ها را از هزینه‌های سرسام‌آور حمل‌ونقل دریایی در امان نگه داشته است. 

این پالایشگاه‌ها حلقه اتصال حیاتی میان چاه‌های نفت و مصرف‌کنندگان هستند و نفت خام را به سوخت‌های مصرفی مانند بنزین و گازوئیل تبدیل می‌کنند. غول‌هایی مانند اکسون و شورون هم‌زمان در هر دو بخش استخراج و پالایش حضور دارند، اما بسیاری از شرکت‌ها تنها بر یکی از این دو حوزه متمرکز هستند.

در آن سوی اقیانوس اطلس، شرکت‌های بزرگ اروپایی نیز سودهای سرشاری به جیب زده‌اند. شرکت شل در سه‌ماهه سوم ۱۲ میلیارد و ۶۰میلیون دلار سود خالص ثبت کرد که نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده و بخشی از آن مرهون سودآوری بالای پالایشگاه‌هاست. سود توتال‌انرژیز، غول نفتی فرانسه هم در همین بازه بیش از دو برابر شد و به ۸ میلیارد و ۲۶۰ میلیون دلار رسید.

در همین حال، جان کاتسیماتیدیس، مدیرعامل شرکت خصوصی یونایتد ریفاینینگ در غرب پنسیلوانیا و از متحدان قدیمی ترامپ، اعلام کرد که این شرکت قصد دارد سود بادآورده امسال را صرف تسویه بدهی‌هایش کند، یا شاید هم یک جت سازمانی نو بخرد. او در مصاحبه‌ای گفت: «کاملا جدی می‌گویم. می‌دانید چرا؟ من ۷۸ ساله‌ام. اگر الان هواپیمای نو نخرم، کی بخرم؟ وقتی که دستم از دنیا کوتاه شد؟»