خبرگزاری علتعلی عبدالمحمدی : معاملات بورس تهران در روز سهشنبه ۱۷شهریورماه در حالی به پایان رسید که شاخص کل بورس برای نخستین بار در تاریخ بازار سرمایه ایران وارد ابرکانال ۷میلیونواحدی شد. نماگر اصلی بازار سهام در جریان معاملات روز گذشته با رشد 2.42درصدی همراه شد و در سطح ۷میلیون و ۷۴هزار واحد قرار گرفت. به این ترتیب، شاخص کل برای چهارمین روز متوالی با رشد همراه شد. همزمان، شاخص هموزن نیز با رشد 1.8درصدی به سطح یکمیلیون و ۹۳۶هزار واحد رسید تا این نماگر نیز چهارمین روز متوالی رشد خود را پشت سر بگذارد. رکوردشکنی روز گذشته در شرایطی رخ داد که شاخص کل طی ماههای اخیر با سرعت قابلتوجهی در حال عبور از ابرکانالها بوده است.
شاخص کل در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹ برای نخستین بار از مرز یکمیلیون واحد عبور کرد و در ۱۲ مرداد همان سال به ابرکانال ۲میلیونواحدی رسید. پس از آن، ورود به کانال ۳میلیونواحدی در ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ابرکانال ۴میلیونواحدی در ۳ دی ۱۴۰۴ و ابرکانال ۵میلیونواحدی در ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ رقم خورد. تنها چند ماه بعد، در ۳۱مردادماه، شاخص کل از مرز ۶میلیون واحد عبور کرد و تنها در ۱۷روز، کانال ۷میلیونواحدی نیز فتح شده است. این فاصله زمانی کوتاه میان عبور از ابرکانالها، بهخوبی شتاب صعودی بازار سهام در ماههای اخیر را نشان میدهد. البته افزایش سطح اسمی شاخص بهتنهایی نمیتواند مبنای ارزیابی ارزندگی بازار قرار گیرد و برای تحلیل وضعیت بورس باید متغیرهایی نظیر سودآوری شرکتها، نرخ ارز، تورم، ارزش معاملات و جریان نقدینگی را نیز در نظر گرفت.
تقاضای قدرتمند در معاملات سهام
در معاملات دیروز، ارزش معاملات خرد بازار سهام به حوالی ۴۵همت رسید. همزمان، حدود ۴هزار و ۱۵۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد. ترکیب رشد بیش از ۲درصدی شاخص کل با ورود سنگین پول حقیقیها، نشان میدهد تقاضا در بازار سهام همچنان از قدرت قابلتوجهی برخوردار است. در این میان، رشد 1.8درصدی شاخص هموزن نیز اهمیت ویژهای دارد. این نماگر که اثرپذیری یکسانتری از نمادهای بازار دارد، همراه با شاخص کل صعود کرده و نشان میدهد جریان صعودی روز گذشته صرفا به چند نماد بزرگ و شاخصساز محدود نبوده است. تداوم ورود سرمایه حقیقیها و افزایش ارزش معاملات خرد، در صورت استمرار، میتواند یکی از مهمترین پیشرانهای تداوم روند صعودی بازار باشد. با این حال، در کنار رکوردشکنی شاخصها، برخی تحولات در بخش صندوقهای سرمایهگذاری نیز مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته است؛ بهویژه صندوقهای اهرمی که طی ماههای اخیر با حباب منفی قابلتوجهی معامله شدهاند.
اهرمیها زیر ذرهبین سیاستگذار
شنیدهها حاکی از آن است که سازمان بورس اعلام کرده در صورتی که مدیران صندوقهای اهرمی برای کاهش حباب منفی واحدهای این صندوقها اقدام نکنند، موضوع کارمزد صندوقها مورد بازنگری قرار خواهد گرفت. همچنین گفته شده در صورت اتخاذ نشدن اقدامات جدی، درخواستهای مرتبط با افزایش ظرفیت و فعالیت این صندوقها نیز مورد بررسی قرار نخواهد گرفت. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که صندوقهای اهرمی به شکل پایداری با فاصله قابلتوجه میان قیمت تابلو و ارزش خالص داراییها یا NAV معامله میشوند. ریشه این وضعیت را میتوان تا حدی در ساختار کارمزدی و نحوه مدیریت داراییهای صندوقها جستوجو کرد. کارمزد مدیریت صندوقهای اهرمی حدود 1.5درصد ارزش کل سهام موجود در پرتفوی است و این کارمزد هم برای واحدهای ممتاز و هم واحدهای عادی در نظر گرفته میشود.
در چنین ساختاری، کوچکشدن ارزش داراییهای صندوق لزوما جذابیت اقتصادی برای مدیر ایجاد نمیکند، چرا که کاهش اندازه صندوق میتواند به کاهش درآمد کارمزدی منجر شود. از سوی دیگر، برای کاهش فاصله میان قیمت تابلو و NAV، یکی از راهکارها میتواند فروش بخشی از داراییهای صندوق و استفاده از منابع حاصل برای خرید واحدهای ممتاز از بازار باشد. اما چنین اقدامی میتواند اندازه صندوق را کاهش دهد و در ادامه، امکان صدور واحدهای جدید نیز تحتتاثیر قرار گیرد؛ چرا که صدور واحد زمانی میسر است که قیمت تابلو بالاتر از NAV قرار داشته باشد. به همین دلیل، بخشی از داراییهای صندوقهای اهرمی که میتواند پشتوانه نقدشوندگی واحدهای ممتاز باشد، عملا در اختیار دارندگان این واحدها قرار نمیگیرد.
اوراق سلف موازی استاندارد سکه
در کنار تحولات بازار سهام، از روز چهارشنبه ۱۸شهریورماه، بانک مرکزی نیز ابزار جدیدی را وارد بازار سرمایه خواهد کرد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای نخستینبار عرضه اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه را از طریق بورس کالای ایران آغاز میکند. در مرحله نخست این طرح، ۱۰۰هزار قطعه سکه تمام بهار آزادی با سررسید سهماهه در قالب اوراق سلف موازی عرضه خواهد شد. خریداران میتوانند اوراق را بر مبنای قیمت کشفشده سکه در روز انتشار خریداری کنند و در صورت تمایل، پیش از سررسید نیز اوراق خود را با قیمت روز سکه در بازار به فروش برسانند. در سررسید نیز دارندگان اوراق دو مسیر خواهند داشت؛ دریافت فیزیکی سکه یا استفاده از سازوکار بازدهی ۷درصدی درنظرگرفتهشده برای اوراق. در نتیجه، ابزار جدید بانک مرکزی عملا تلاش میکند سرمایهگذاری روی سکه را در قالب یک ابزار مالی قابلمعامله در بازار سرمایه قرار دهد. ورود این ابزار از یک سو میتواند گزینه جدیدی برای سرمایهگذاران علاقهمند به طلا و سکه ایجاد کند و از سوی دیگر، بخشی از نقدینگی موجود در بازار داراییها را به یک ابزار رسمی و قابل معامله منتقل کند. تداوم عرضه این اوراق در مراحل بعدی نیز میتواند به تدریج عمق بیشتری به بازار ابزارهای مالی مبتنی بر طلا بدهد.
بورس در نقطه حساس
رکوردشکنی شاخص کل و ورود آن به ابرکانال ۷میلیونواحدی، در کنار ورود بیش از ۴همت پول حقیقیها و رسیدن ارزش معاملات خرد به ۴۵ همت، تصویری از قدرت تقاضا در بورس تهران ارائه میدهد. در مقابل، افزایش توجه سیاستگذار به حباب منفی صندوقهای اهرمی و راهاندازی ابزار جدید سلف سکه نشان میدهد بازار سرمایه همزمان در حال تجربه افزایش تقاضا و تغییر در ساختار ابزارهای مالی است. اکنون پرسش اصلی برای بازار این است که آیا جریان قدرتمند نقدینگی میتواند در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند یا رکوردهای جدید، بهتدریج انگیزه شناسایی سود را افزایش خواهد داد. پاسخ این پرسش تا حد زیادی به مسیر نرخ ارز، انتظارات تورمی، وضعیت سودآوری شرکتها و تداوم ورود منابع حقیقیها بستگی خواهد داشت. در چنین شرایطی، عبور شاخص کل از ۷میلیون واحد بیش از آنکه نقطه پایان یک روند باشد، میتواند آغاز مرحلهای جدید برای سنجش توان بازار در حفظ سطوح تاریخی جدید تلقی شود.
نظر شما