شبه‌بن‌بست در کنست ۲۶

طبق اعلام کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، حدود ۷.۳میلیون نفر واجد شرایط (۱۸سال به بالا) حق رأی دارند. بیشتر شعب اخذ رأی از ساعت ۷صبح تا ۱۰شب باز هستند و هر کسی که هنگام بسته شدن در صف باشد، حق رأی دادن دارد. هر حزبی که بتواند از حد نصاب انتخاباتی ۳.۲۵درصد عبور کند، وارد پارلمان می‌شود که دوره‌ای چهارساله دارد. هیچ محدودیتی برای تعداد دوره‌های نخست‌وزیری وجود ندارد.

گزارشگران الجزیره نوشتند، اسرائیلی‌ها به حزب رأی می‌دهند، نه به اشخاص. دستیابی به اکثریت نیازمند کسب ۶۱کرسی از ۱۲۰کرسی است و هیچ حزبی در عمر این رژیم هرگز نتوانسته این اکثریت را به تنهایی به‌دست آورد. اول شدن در انتخابات، قدرت را تضمین نمی‌کند. احزاب پس از انتخابات ۲۸روز فرصت دارند (با امکان تمدید تا ۱۴ روز) تا ائتلافی تشکیل دهند که به عدد ۶۱ برسد. اگر هیچ‌کس موفق به این کار نشود، دوباره انتخابات برگزار می‌شود. کرسی‌ها به تناسب سهم هر حزب از آرای سراسری تقسیم می‌شوند؛ بنابراین حزبی که ۳۰درصد آرا را کسب کند، حدود ۳۰درصد از کرسی‌ها را تصاحب می‌کند. آرای احزابی که موفق به کسب حد نصاب ۳.۲۵درصدی نشوند دور ریخته می‌شود و همین موضوع توضیح می‌دهد که چرا احزاب کوچک معمولا پیش از هر انتخابات با یکدیگر ادغام می‌شوند.

چه کسانی رأی می‌دهند و چه کسانی نمی‌دهند؟

حدود ۷.۳میلیون اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی واجد شرایط رأی دادن در این انتخابات هستند. افزون بر این، حدود ۳‌میلیون فلسطینی بزرگسال در غزه، کرانه باختری اشغالی و قدس اشغالی هیچ حق رأی ندارند. یهودیان اسرائیلی و شهروندان فلسطینی ساکن این رژیم (که حدود ۱.۲میلیون نفر هستند) می‌توانند رأی دهند. همچنین شهرک‌نشینان بزرگسال از میان بیش از ۷۵۰هزار اسرائیلی ساکن در کرانه باختری اشغالی و قدس شرقی اشغالی نیز حق رأی دارند. بیشتر فلسطینی‌ها در قدس شرقی اشغالی دارای «اقامت» اسرائیل هستند، نه تابعیت. آنها می‌توانند در انتخابات شورای شهر قدس رأی دهند، اما حق رأی در انتخابات کنست را ندارند. نتیجه این وضعیت، یک ناهنجاری و تبعیض آشکار در کرانه باختری اشغالی است؛ جایی که یک شهرک‌نشین رأی می‌دهد، اما یک خانواده فلسطینی که در همان نزدیکی است، از حق رأی محروم است. بیشتر یهودیان اسرائیلی ساکن خارج نیز نمی‌توانند رأی دهند؛ زیرا اسرائیل سیستم رأی‌گیری غیابی ندارد و رأی‌دهندگان را ملزم می‌کند روز انتخابات حضور فیزیکی داشته باشند. دیپلمات‌ها استثنا هستند و آرای خود را در ۲۰اکتبر در نمایندگی‌های اسرائیل به صندوق انداختند.

اما ترکیب کابینه در حال کناره‌گیری اسرائیل چگونه است؟ ائتلاف نتانیاهو هنگام انحلال پارلمان در ماه ژوئیه، ۶۰کرسی از ۱۲۰کرسی کنست را در اختیار داشت. این ائتلاف شامل حزب «لیکود» با ۳۲کرسی، «شاس» با ۱۱کرسی، «صهیونیسم مذهبی» با ۷کرسی، حزب «عوتسما یهودیت» (به رهبری ایتامار بن‌گویر) با ۶کرسی و حزب «امید جدید» با ۴کرسی بود. حزب شاس در ژوئیه۲۰۲۵ از کابینه خارج شد؛ اما در ائتلاف باقی ماند و حزب امید جدید برای این انتخابات در لیکود ادغام می‌شود. اپوزیسیون ۵۹کرسی را در اختیار داشت: حزب «یش عتید» با ۲۴کرسی، «آبی و سفید» با ۸کرسی، «یهودیت متحد توراتی» با ۷کرسی، «اسرائیل خانه ما» با ۶کرسی، فهرست مشترک «حدش-تعال» و «رعم» هر کدام با ۵کرسی و حزب «کارگر» با ۴کرسی. تک‌کرسی حزب «نوعام» نیز مستقل بود.

انتخابات ۲۷اکتبر ششمین رأی‌گیری سراسری اسرائیل از سال۲۰۱۹ خواهد بود، اما نخستین انتخابی است که پس از ۳۸سال به پایان طبیعی یک دوره کامل کنست می‌رسد. بی‌ثباتی از آوریل ۲۰۱۹ آغاز شد؛ زمانی که حزب «لیکود» به رهبری نتانیاهو و حزب «آبی و سفید» به رهبری بنی‌گانتس هر کدام با ۳۵کرسی مساوی شدند. دومین رأی‌گیری در سپتامبر همان سال دوباره به بن‌بست رسید («آبی و سفید» ۳۳کرسی و «لیکود» ۳۲ کرسی) و هیچ‌یک نتوانستند ائتلافی اکثریتی تشکیل دهند. سومین انتخابات در مارس۲۰۲۰ به لیکود ۳۶کرسی در برابر ۳۳کرسی آبی و سفید داد و به تشکیل کابینه ائتلافی نتانیاهو- گانتس انجامید که ظرف یک سال فروپاشید. در مارس۲۰۲۱، لیکود ۳۰ کرسی در برابر ۱۷کرسی «یش عتید» به‌دست آورد، اما ائتلافی ۸ به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید (که شامل حزب عربی رعم نیز می‌شد) به دوره ۱۲ساله نخست‌وزیری نتانیاهو پایان داد. این ائتلاف نیز تنها یک‌سال دوام آورد. نتانیاهو در نوامبر۲۰۲۲ با ۳۲کرسی برای لیکود و ۲۴کرسی برای یش عتید بازگشت و راست‌گراترین کابینه در عمر اسرائیل را تشکیل داد.

رژیم اسرائیل از زمان شکل گیری در سال۱۹۴۸ تاکنون ۱۴نخست‌وزیر داشته است. نتانیاهو با ۱۹سال حضور در قدرت در سه دوره مجزا (۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹، ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱، و از ۲۰۲۲ تاکنون) طولانی‌ترین دوره نخست‌وزیری را دارد. تنها «دیوید بن‌گوریون» (که از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۴ و دوباره از ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۳ حکومت کرد) به او نزدیک می‌شود. این در حالی است که «زاخاری کوهن» و دیگران در گزارشی برای سی‌ان‌ان نوشتند، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اخیرا از نخست‌وزیر اسرائیل حمایت کرد، از اعلام پشتیبانی خود از بنیامین نتانیاهو برای انتخاب مجدد امتناع کرد. ونس گفت: «من از نامزدهای آمریکایی حمایت می‌کنم و تمام تمرکزم بر انتخابات میان‌دوره‌ای است. من در انتخابات اسرائیل دخالت نمی‌کنم.» با این حال، ونس اوایل سال جاری میلادی برای حمایت از «ویکتور اوربان» - که مورد تایید ترامپ بود - پیش از برگزاری انتخابات مجارستان به بوداپست سفر کرده بود؛ انتخابی که نخست‌وزیر دیرینه مجارستان در آن شکست خورد. او افزود: «من نه مخالف حمایت از او هستم و نه موافق آن؛ من کلا در انتخابات اسرائیل دخالت نمی‌کنم.» مرزبندی آشکار ونس با ترامپ در امتناع از اعلام حمایت از نخست‌وزیر اسرائیل، در حالی است که «پیت هگست»، وزیر دفاع ایالات متحده، سفری سرزده به اسرائیل داشت و با همتای اسرائیلی خود دیدار کرد.