هشدار یک متخصص درباره ابتلای نوجوان 15 و 16 ساله به HPV/ از سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی برای دختران و پسران واکسن تزریق شود

شیرین نیرومنش متخصص زنان و زایمان نسبت به افزایش ابتلا به ویروس HPV و کاهش سن ابتلا هشدار داد.

نیرومنش متخصص، با اشاره به روند صعودی ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، به تشریح ابعاد مختلف این بیماری، باورهای نادرست درباره راه‌های سرایت، لزوم واکسیناسیون و پروتکل‌های غربالگری و درمان پرداخت.

وی در پاسخ به پرسش‌هایی درباره راه‌های سرایت این ویروس اظهار داشت: عامل انتقال این بیماری ویروس است و بیش از ۹۵ درصد موارد ابتلا از طریق رابطه جنسی رخ می‌دهد. مواردی همچون انتقال از طریق استخر، حوله و دستگاه لیزر بسیار نادر و درصد آن ناچیز است.

نیرومنش با اشاره به ماهیت این ویروس افزود: صدها گونه از این ویروس وجود دارد که به دو دسته کلی «کم‌خطر» و «پرخطر» تقسیم می‌شوند. این بیماری تنها سرطانی محسوب می‌شود که عامل دقیق آن شناسایی شده و واکسن پیشگیری برای آن ساخته شده است.

این متخصص زنان و زایمان درباره عوارض تایپ‌های مختلف ویروس توضیح داد: گونه‌های کم‌خطر معمولاً عامل ایجاد زگیل تناسلی هستند که در برخی موارد استفاده غیرمنطقی و مشترک از وسایلی نظیر شیرآلات بهداشتی ممکن است در انتقال آن نقش داشته باشد. در این گروه، به‌ویژه ویروس تایپ ۶ شایع‌ترین عامل زگیل تناسلی است که می‌تواند برجستگی‌هایی از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر و حتی توده‌های زگیلی بسیار بزرگ در نواحی خارجی تناسلی یا اطراف مقعد ایجاد کند. همچنین اقداماتی مثل تیغ زدن، شیو کردن یا ایجاد خراش در ناحیه تناسلی می‌تواند باعث کاشت و انتشار بیشتر زگیل شود.

این متخصص در تشریح تایپ‌های پرخطر تصریح کرد: گونه‌های پرخطر عامل بروز انواع سرطان از جمله سرطان دهانه رحم (سرویکس)، سرطان واژن، پرینه، آلت تناسلی مردان، انتهای روده بزرگ (مقعد) و در صورت برقراری رابطه جنسی دهانی با فرد مبتلا، عامل سرطان دهان، زبان، حلق و حنجره هستند. در میان تایپ‌های پرخطر، شماره‌های ۱۶ و ۱۸ مهم‌ترین و اصلی‌ترین عوامل ایجادکننده سرطان دهانه رحم به شمار می‌روند و اگر بیماری در مراحل سرطانی تشخیص داده شود، می‌تواند کشنده باشد.

وی با ابراز نگرانی از روند نزولی سن مواجهه با این ویروس خاطرنشان کرد: هر چقدر سن ابتلا پایین‌تر باشد، احتمال پیشرفت بیماری به سمت سرطان در طول زمان بیشتر است. متأسفانه در سال‌های اخیر سن شروع روابط جنسی در برخی گروه‌ها به اوایل بلوغ و زیر ۱۸ سال رسیده و مراجعانی با سنین ۱۵ و ۱۶ سال داریم که به دلیل داشتن شرکای جنسی متعدد بدون آگاهی خانواده‌ها، ناقل این ویروس شده‌اند. همچنین مردانی که قبل از ازدواج روابط متعددی داشته‌اند، می‌توانند این ویروس را تا سال‌ها در بدن خود نگه دارند و به همسرانشان منتقل کنند.

نیرومنش به یک نکته بهداشتی مغفول‌مانده اشاره کرد و گفت: تحقیقات نشان داده است ویروس HPV زیر ناخن‌ها به‌ویژه ناخن‌های بلند و کاشته‌شده در زنان و مردان تا حدود ۱۴ روز زنده می‌ماند. این ویروس با شست‌وشوی معمولی دست با آب و صابون از بین نمی‌رود. از این رو، تماس دست آلوده به ناحیه تناسلی از طریق خاراندن، شست‌وشو یا لمس می‌تواند یکی از راه‌های انتقال و سرایت ویروس به خود فرد یا شریک جنسی او باشد.

وی با تأکید بر ارزش بسیار بالای واکسیناسیون گفت: توصیه اکید می‌شود که واکسن HPV از سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی برای دختران و پسران تزریق شود. در سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی تزریق ۲ دوز واکسن کافی است، اما برای افراد بالای ۱۸ سال تا حدود ۴۵ سالگی تزریق ۳ دوز توصیه می‌شود. زدن واکسن مقاومت و ایمنی بدن را در برابر تایپ‌های هدف به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

نیرومنش درباره انواع واکسن موجود در بازار افزود: واکسن ایرانی دوظرفیتی گونه‌های ۱۶ و ۱۸ را پوشش می‌دهد و اخیراً واکسن ایرانی چهارظرفیتی نیز به بازار آمده است. نمونه‌های چهارظرفیتی و ۹ ظرفیتی خارجی نیز وجود دارند. هرچند این واکسن به دلیل نبود پوشش بیمه‌ای قیمت بالایی دارد، اما توصیه می‌شود والدین و تمامی افراد در زمان مناسب اقدام به تهیه و تزریق آن کنند؛ حتی افرادی که مبتلا شده‌اند نیز با تزریق واکسن شانس بالاتری برای پاکسازی ویروس و بهبود سیستم ایمنی خواهند داشت.

این متخصص با تأکید بر اینکه HPV در بسیاری از موارد هیچ علامت، زخم یا ترشح غیرعادی ندارد، اظهار داشت: غربالگری از طریق ترشحات دهانه رحم و همراه با تست پاپ‌اسمیر انجام می‌شود. توصیه می‌شود همه افراد حداقل یک بار تست HPV را انجام دهند؛ در صورت منفی بودن، این آزمایش هر ۵ سال یک‌بار قابل تکرار است.

وی درباره روند پیگیری در صورت مثبت شدن آزمایش توضیح داد: اگر ویروس پرخطر مثبت باشد و تغییرات سلولی گزارش شود، بیمار باید تحت کولپوسکوپی و بیوپسی (نمونه‌برداری سرپایی از دهانه رحم زیر میکروسکوپ در مطب) قرار گیرد؛ اگر نتیجه پاتولوژی خوش‌خیم باشد، بیمار در صورت عدم دریافت واکسن باید آن را تزریق کرده و یک سال بعد آزمایش HPV را تکرار کند تا روند پاکسازی ویروس ارزیابی شود.و درمرحله پیش‌سرطانی درجه یک (CIN ۱)، با تجویز داروهای تقویت‌کننده سیستم ایمنی و رعایت نکات بهداشتی، احتمال بهبودی خودبه‌خودی و نرمال شدن بافت دهانه رحم ظرف یک سال آینده بسیار بالاست اما در مراحل پیش‌سرطانی درجه دو و سه (CIN ۲ و CIN ۳) عملاً ورود به فاز سرطان دهانه رحم است که بیمار حتماً باید تحت درمان‌های تخصصی و فوری قرار گیرد.

وی در پایان تأکید کرد: پایبندی به روابط تک‌همسری، پرهیز جدی از داشتن شرکای جنسی متعدد، واکسیناسیون به موقع و انجام آزمایش‌های دوره‌ای، اصلی‌ترین راهکارهای مهار این بیماری خاموش و خطرناک به شمار می‌روند.